Afaanoota armaan gadii keessaa tokko yookaan saayinsiidhaan fakkaata, ykn immoo akka hin taane kan agarsiisu. Jaalchisee fiduu Akkasumas dubbisi Afaan Ingiliizii
  1. Barnoota
  2. Navigateera
Navigateera · Moduu'ii 13

Punteejiwwan Lagrange: walqixxummaa saalaa

Akkasumas, bakka dogoggoraa garaagaraa addunyaa tokkoo fi tokkoo keessatti gara galaana tokkotti akka deeman kan taasise yoo ta'u, fi maaliif teleskoopii galaana James Webb tokko keessaa tokko keessa jiraate.

11 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Akkaataa kun kan barreesse Local Solar System miseensa guddina fi akkasii ni fooyya'ama. Maaliif akkasitti?

Nageenya garagalaa kan Kaabaa irraa kaasee gara Dachiitti dabree ture akka ta’u ni yaadatama. Haaluma walfakkaatuun, teleskoopii saayinsii James Webb, kiiloomiila 1.5 gara gara Dhuunyaa, yeroo keenya waliin jiraachu danda’a bara guutuutti. Akkasumas Sa’aa Lagrange, tokko ta’ee bakka dogoggoraa keessaa yoo ta’e, yeroo jijjiramni uumama lamaa fi jijjiiramaa itti fufuu walfakkaata.

"Potentiiyalni salphaa" lafaa kuulaa fi dachii, kan itti dhagahamu yoo wal qunnamtee dachii. Dachiin dachii ni fooyya'ama akkasumatti sadii fi fuula dachii ni mul'ata.

Akkasumas, bakka lamaan keessaa tokko qofa kan hin malle ta’u.

Akkaataa

Akkasumas, kan akka “qabeenya” fi “barruu” jechuun “kan inni qabu” yoo ta’e, kan akka “qabeenya” fi “barruu” jechuun “kan inni qabu” yoo ta’e.

  • Bu’oota lamaa fooyyessuu Naannoo fi Dhuumaa gala.
  • L1 fi L2: kutaalee buluu lama (sa’ii) kan wal-qabatee, gara kiilomeetira 1.5 gadii. Akkasumas, garuu: gara galaanatti ciniinee fi isa irraa bu’a. Miseensonni sanaa yeroo tokko tokkoo guyyaatti hojii gaarii hojjechaa turan.
  • L3: sa’ii biraa kan bakka naannotii gadii. Akkasumas, wanti barbaachisu hin jiru, sababii guyyaan nurraa ittisa.
  • L4 fi L5: fuula lamaa 60 digirii gadii fi boodaa Dhukkubaa. Akkasumas, yoo barbaadde wantoota daangeffachuu dandeessa, garuu faayidaa Coriolis’n jijjirama keessaatti bu’aa. Kanniin stabbili, fi naannoleen kan isaan mul’isu: L4 fi L5 Jupiter’s keessaa Asteroids.

Kanaa jiraataa: SOHO Naannoo taayitaa L1 irraa eegalee bara 1996; kan naannolee taayitaa itti dhaga’u yookaan namatti dhufan. Webb hojii isaa L2 keessatti hojjatu, bakka Naannoo, Dhuumaa fi Lola hundaan wal qabatee jiru, boodarra fuula sunshiilii isaa, teleskoopii -230 °C keessa galchii.

Fakkaata

Akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, akkasumas, Akkamitti tarree tokkoon tokkoon kan hin taane, inni akkasii keessatti akka jiru ni danda’ama, kan jedhu, Naannoo Taayitaa Nageenyaatti bara tokko keessatti.

Akka L1 fi L2, garagalchiinsii irraa gara bakkoota ciccimaniif radius Hill:

r ≈ a · ∛(m / 3M)

Akka Nageenya fi Dhuumaa galatti: 149.6 miliyoonni kiiloomita × ∛(3.04 × 10⁻⁶ / 3) ≈ 1.5 miliyoonni kiiloomita. Furuufi walfakkaatuun 1.49 miliyoona kiilomeetiraaf L1 fi 1.51 miliyoona kiilomeetraaf L2 kennuudha.

Maastar

Akkasumas, yoo tarree tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoon tokkoo

Ω(x, y) = −(1−μ)/r₁ − μ/r₂ − ½(x² + y²)

Nuttuqaalee koolinireenjii ∂Ω/∂x = 0 irratti xiyyaara x’ii (quuntic, nimeerikal itt furuuf); L4 fi L5 seera-jijjiiramaa wal-fakkaatan uumuu qabdu. Filannoon stabbilizimii linjiiraa L1-L3 hamma yerootti hin stabbili, fi L4/L5 stabbili yoo ta’e μ < μ_Routh = ½(1 − √(23/27)) ≈ 0.0385. Galaxiin L1 fi L2 keessatti halo ykn Lissajous orbiittii biraan yookaanis akka hin jirretti.

Jijjiiramni

Raayidii Hill r ≈ a·∛(m/3M) kan akka garagalchiinsa L1 fi L2 irraa gara bakkoota cimaan. Kan kaa'e tarree Naannoo fi Dhuumaa (a = 149.6 miliyoonni kiilomeetira, m/M ≈ 3.04 × 10⁻⁶). Kana booda Tarree fi Ji'a (a = 384,400 kiilomeetira, m/M ≈ 0.0123). Maalti Dhuumaa-Ji'aa L2 kan NASA's Gateway yeroo tokkotti itti qophaa'e?

Qiyaasa

3 gaaffiiwwan gaggaarii. Jawaaba tokko filadhuudhaaf yoo si'a nuuf deebii'e.

  1. Maaliif gara garaan akka ta'e dagaagina L2 Naannoo-Dunyaa, bakka Teleskoopii Hawaasa James Webb hojiirra oolchu?

    1. A 384,000 km
    2. B 1.5 million km
    3. C 36,000 km
    4. D 150 miliyoonni kiilomeetira
    Jawaaba agarsiisu

    B. 1.5 million km

  2. Maaliif dhibee Lagrange'ii itti fufuu danda'a, akka obboleessaniin wal qunnamaniif?

    1. A L1 fi L2
    2. B L3 qofa
    3. C L4 fi L5
    4. D Hinjiru
    Jawaaba agarsiisu

    C. L4 fi L5 L4 fi L5 kan ta'an bakkawwan fuula duraa kan potentiaala, garuu akkasii Coriolis'in wal-qabatee, yoo tarree ciminaa guddaan 1/25 kan tarree ciminaa guddaa irraa kaasee hin caalle.

  3. Maaliifi meeshaalee garagalaa L1 fi L2 keessa jiran har'a mootoraa ciccimaa hin qabnee?

    1. A Sababa dhibeewwan kunniin sadii hin-ta'iin: yeroon itti fufiinsa guddaan ni dabre
    2. B Sababa daangeessuu hin qabne
    3. C Akkaan akka astiroodii hin daangefne
    4. D To stay in sunlight
    Jawaaba agarsiisu

    A. Sababa dhibeewwan kunniin sadii hin-ta'iin: yeroon itti fufiinsa guddaan ni dabre

Sa'aa

  • Barnoota dubbisu
  • Yaada
  • Qiyaasa fudhate

Akkaataa barreeffama

Akkasumas

Fuulaa

Akkaataa kun liiziinii CC BY-SA 4.0 qaba.

Intarneetii fi fuulawwan kunniin akka barnootaatti fayyadamu. Kanneen kanas akka navigate, mission planning ykn hojiirra oolchuu hin dandeenyetti fayyadamuu qaba. Sardiiwwanis kan hin qabneefi hin akreditee ta'aniidha. Akkasumas, dubbisi haala barnootaa