Akkaataa kun kan barreesse Local Solar System miseensa guddina fi akkasii ni fooyya'ama. Maaliif akkasitti?
In December 1965 Gemini 6 and Gemini 7 flew within 30 centimetres of each other, 300 km above the Earth. Baraawwan lamaan dhaan yaada fi hojiin akka itti fufuu fudhate: carraaqqii jalqabaa kan agarsiise yoo ta’e, akka pilootii ta’ee, gara gatiin sirreessa, yeroo orbiittii hin hojjanne.
Akka obboleeyyan, akka itti fufuu yoo ta’e, gara gadii deebi’a, hin jabaatu.
Akkaataa
Akkasumas, bakka bakkee tokkotti kan ta’e yoo ta’e. Obiirtii gadii ciminaan gaaga’ama waan ta’eef, akkasumas, meeshaan gara galaanatti deemaa jiru ni jabaa.
- Laanchisuun gara obiitii gadii, booda tarjaa. Kapsiileen yeroon isaa akka eegalu yoo ta’e boodaa stasionii fi gadii isaa.
- Faasiinsi. Ji’a booda ji’a, kaappiloota qullaa hin qabnee tokko tokko argata. Kana keessatti, 20 km ol kaaba istasyonii, 1.6 digirii akka orbiittii argata.
- Du’awwan tokkoon tokkoo, ittisa Hohmann kan hin jirre, kaapilaa gara obiitii stasyonii keessatti akka fidu taasise.
- Afaan boodaa. Mitiroota kuma hedduu duraa, yeroon itti fufe, kompitaara’n kan ilaalu yoo ta’e. Akka walqabateetti, yeroo gaggeeffamu sa’aatii tokkoon tokkoo seentiimii dabree.
Fakkaata
Daandiin orbii: T = 2π√(r³/μ). Akka μ = 398,600 km³/s²:
- Kapsulaa 400 km (r = 6,778 km): 92.6 daqiiqaa.
- Staayii 420 km (r = 6,798 km): 93.0 daqiiqaa.
Akkasumas, yeroo tokkotti kaapilaa orbiitii, stasionii 92.6/93.0 ofirratti yoo ta’e: kaapilaan 360° × (1 − 92.6/93.0) ≈ 1.6°, 190 km. Akka 20° gahuudhaaf yeroo 13, sa’aatii 20.
Akkasumas, kan 400 fi 420 km gidduutti wal-qabatee, 5.6 m/s akka hin bu’u godhe: kan cimina 7.7 km/s ta’e.
Maastar
Gaaffii, rendezvous injiineers fayyadamu City in United Kingdom (Hill) equations: jijjiruu liiniariitii keessatti kan itti fufuu yoo ta’e, x radial, y along-track fi n jijjiruu saalaa ta’ee:
ym − 3n²x − 2nẏ = 0, ÿ + 2nʒ = 0, z̈ + n²z = 0
Kanneen kunniin haala ajaa’ibaa ni fakkaata: jajjabina gara-buuratti (+ẏ) kan kaffalu akka fidu (x dabre) fi boodarra gara-gaara. Jireenyawwan gara-galchuu kan wal-fakkaatan yoo ta’e y axis (V-bar, gadii irraa) ykn x axis (R-bar, gadii irraa, bakka jijjiruu uumamaaf gargaaru), akkasumas qonnaan bultoota akka hin dhibamne sirreessu.
Jijjiiramni
Akkasumas, yoo kaapilaa ta'uu barbaadde, deegiraamii 20 booda istasyonii fi akkasumas yeroo tokkotti. Yoo mootoraa kee gara ammaatti dirqisiiftu, maaliif obiirtii keetti uumama? Maaliif kaasee ykn maaliif gara ammaatti deebita? (Dhugumatti: barreeffama Hohmann yaadadhu.)
Jaalala. Qabsa'onni yoo ta'an barachuu ni danda'a.
Qiyaasa
3 gaaffiiwwan gaggaarii. Jawaaba tokko filadhuudhaaf yoo si'a nuuf deebii'e.
-
Kaapilaas tokko boodarra istasyonii saayinsii keessatti yoo ta'e, obiittii isaas kan ciccimaa ture.
- A Fakkeenyaaf
- B Akkasumas, sababii orbiiwwan gadii jabaatan
- C Jijjiiramaa
- D Dhugaa fi'ee
Jawaaba agarsiisu
B. Akkasumas, sababii orbiiwwan gadii jabaatan
-
Maaliifi gaa'elaa hin dandeenyee fiinxaala isaa gara ammaatti akka fudhatu akka galaana tokkotti galchuu?
- A Sababa jajjabinaan orbiitii fiduu, kan yeroo dheeraaf itti fufuu, kan boodatti fageenya
- B Sababa mooto'onni hin fudhanne
- C Sababa sammuu hin qabne
- D Kan danda'u; kun akkasii ta'a
Jawaaba agarsiisu
A. Sababa jajjabinaan orbiitii fiduu, kan yeroo dheeraaf itti fufuu, kan boodatti fageenya
-
Maaliif yeroo dheeraaf kaapilaa'in gara stasionii fidu yoo ta'e?
- A Kakuu 7.7 km/s
- B 100 m/s
- C Sanitiimii tokkoon tokkoo sekondii
- D Sirna
Jawaaba agarsiisu
C. Sanitiimii tokkoon tokkoo sekondii
Sa'aa
- Barnoota dubbisu
- Yaada
- Qiyaasa fudhate
Akkaataa barreeffama
Barnoota itti fufuu.
Fuula Kominaa:Akkasumas
Fuulaa
- NASA, Rendezvous and docking (Gemini 6 and 7, the first space rendezvous, 1965)
- ESA, Automated Transfer Vehicle rendezvous and docking
- W. H. Clohessy and R. S. Wiltshire, Terminal Guidance System for Satellite Rendezvous (1960), J. Aerospace Sciences 27(9)
- JPL SSD, Astrodynamic parameters
Akkaataa kun liiziinii CC BY-SA 4.0 qaba.