Bu ders Local Solar System Foundation toparyň bir agzasy tarapyndan ýazyldy we bir hünärli synçy tarapyndan gowylaşdyrylmak mümkin. Sen bu meselä degişlimiň?
1965-nji ýylyň dekabrynda Gemini 6 we Gemini 7 bir-birinden 30 santimetr aralykda, dünýäden 300 kilometr beýiklikde uçupdy. Bu ýere ýetmek üçin iki ýyllyk teoriýa we tejribe gerek boldy: ilkinji synanyşyklar, pilot ýaly, öz maksatyňyza dogry uçmak orbitada işlemeýändigini görkezdi.
Orbitede, öñki ýeriňi almak üçin aşak düşmeli, tizleşmeli däl.
Görkez
low is faster Aşak orbit gysgadyr we kosmos gämisi onuň bilen çalt hereket eder, şonuň üçin ol has ýokary bir zatdan artykmaçlyk gazanýar.
- Launch into a lower orbit, behind the target. The capsule is timed to start some way behind the station and slightly below it.
- Fasing. Lap after lap, the lower capsule gains a little Bu ýerde, stasiýadan 20 km aşakda, orbita boýunça 1.6 gradus gazanýar.
- Iki kiçijik ýanmak, bir kiçijik Hohmann geçiriji, kapsüly stasiýa orbitine aşakda göterýär.
- Last approach. Last few hundred meters are flown slowly, straight along the flight direction, by computers watched by the crew. Baglanyşykda baglanyşyk tizligi sekuntda birnäçe santimetrdir.
Anla
Orbital döwri: T = 2π√(r³/μ). μ = 398,600 km³/s² bilen:
- Kapsula 400 km (r = 6,778 km): 92.6 minut.
- Stasiýa 420 km (r = 6,798 km): 93.0 minut.
Her bir kapsula orbit, stansiýa diňe 92.6/93.0 aýlawy gurşaýar: kapsula 360° × (1 − 92.6/93.0) ≈ 1.6°, takmynan 190 km gazanýar. 20° gapyň ýapylmagy takmynan 13 orbita, takmynan 20 sagat alýar.
400-den 420 km-e çenli geçiriş iki ýakma üçin her biri 5.6 m/s töweregi çykdajy edýär: orbital tizliginiň 7.7 km/s bilen deňeşdirilende kiçiräkdir.
_Ýönetmek
_Gözleg Clohessy-Wiltshire (Hill) deňleşikler: bir freýmde linear hereket, x radial, y ýola golaý we n maksatyň ortaça hereketi bilen.
ym − 3n²x − 2nẏ = 0, ÿ + 2nʒ = 0, z̈ + n²z = 0
Olar gadymdan gelýän hereketi düşündirýärler: öňe basmak (+ẏ) yzyndan geleni ýokarlandyrýar (x ösýär), soňra yza tarap gidýär. Ykdysat ýollary y ekziniň (V-bar, arkadan) ýa-da x ekziniň (R-bar, aşakdan, dogry hereketiň frene kömek edýändigi), howpsuzlyk düzgünleri bilen dizaýn edilipdir, şeýlelik bilen bir öçümli enjam hiç wagt bir çaknyşa eltmez.
Syna
Sen kapsül bolsaň, stasiýadan 20 gradus aşakda we şol bir beýiklikde. Eger sen diňe motoryňy öňe sürseň, orbitiňe näme bolýar, sen ýakynlaşýaňmy ýa-da arkaýyn düşýäňmi? (Ýaly: Hohmann dersini ýatla.)
Täzelik
Gysga sorag
3 tiz soraglar. Siziň dogrymyza göz ýetirmek üçin bir jogap saýlaň.
-
Bir kapsula kosmos stansiýasynyň arkasynda az bir aşak orbitdedir. Zaman geçdigiçe ol:
- A Aşak düşýär
- B Aşak orbit has çalt bolany üçin, aşak orbiti alýan
- C Aynı uzaklıkta kalıyor
- D Yere çöküp gidýär
Jawaby görkez
B. Aşak orbit has çalt bolany üçin, aşak orbiti alýan
-
Näme üçin bir kosmos gämisi öz motoryny öňe urup, şol orbitada öňdäki maksaty alyp bilmeýär?
- A Sebäbi tizletmek orbiti bejerýär, bu daşarky gyry uzaldyp, arkasyna düşýär
- B Sebäbi enjam öňe öwürip bilmeýär
- C Howa garşylyk sebäpli
- D Bu şeýle edilýär
Jawaby görkez
A. Sebäbi tizletmek orbiti bejerýär, bu daşarky gyry uzaldyp, arkasyna düşýär
-
Bir kapsül doking wagtynda stansiýa näçe tiz ýakynlaşýar?
- A Takmynan 7.7 km/s
- B Takmynan 100 m/s
- C Birnäçe santimetr/sekund
- D Sıfyr
Jawaby görkez
C. Birnäçe santimetr/sekund
Hat
- Dersi oka
- Çagaňy öwür
- Sorag
Bu enjamda öz ilerleýşine gaýd etmek üçin leksiýanyň tamamlanandygyny nyşana goý
Ders tamamlandy.
_Ikinji _Gün tertibiBu dersdäki sözler
Mendiler
- NASA, Rendezvous and docking (Gemini 6 and 7, the first space rendezvous, 1965)
- ESA, Automated Transfer Vehicle rendezvous and docking
- W. H. Clohessy and R. S. Wiltshire, Terminal Guidance System for Satellite Rendezvous (1960), J. Aerospace Sciences 27(9)
- JPL SSD, Astrodynamic parameters
Bu ders CC BY-SA 4.0 lisenziýaly.