Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Rendezvous: ukuqoqa isikhumulo sezindiza
  1. Funda
  2. Isikhashana
Isikhashana · Ingxenye 14

Rendezvous: ukuqoqa isikhumulo sezindiza

Ukuqapha okuthile phambi kwakho e-orbit, ukhuphuka phezulu bese uhamba ngokucophelela kodwa ngokushesha. Umsebenzi ophikisana nokuqonda ukuhlangana endaweni.

11 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela

NgoDisemba 1965 iGemini 6 ne-Gemini 7 zawela ngaphakathi kwamasentimitha angama-30 ngayinye, amakhilomitha ayi-300 ngaphezulu kweplanethi. Kuthatha iminyaka emibini yesayensi nezobuchwepheshe ukufinyelela lapho: izimpi zokuqala zabonisa ukuthi ukundiza ngokuqondile eqenjini lakho, njengoba umshayeli angakwenza, akusebenzi ekujikelezeni.

I-capsule 20 amadigri ngemuva kwesitezi, 20 km ngezansi, ifinyelela ngaphezulu kwama-13 ama-orbit bese idluliselwa phezulu. Izinqumo ezingokoqobo zisuka kumahora angu 3 kuya kumaminithi angu 2.

Ku-orbit, ukufinyelela phezulu ukhuphuka phansi, hhayi ukukhawulela.

Bona

Konke okuse-orbit kulandela umthetho owodwa: ephansi ihamba ngokushesha. I-orbit ephansi incane futhi isithunywa sezulu sihamba ngokushesha ngaphezu kwayo, ngakho sithola noma yini ephakeme.

  1. Launch into a lower orbit, behind the target. I-capsule ihlolwe ukuthi iqale ngenye indlela ngemuva kwesitezi futhi kancane ngaphansi kwayo.
  2. Phasing. I-lap ngemuva kwe-lap, i-capsule ephansi ithola okuncane. Lapha, 20 km ngaphansi kwesitezi, ithola ama-degree angama-1.6 nge-orbit.
  3. Izibhamu ezimbili ezincane, i-mini Hohmann transfer, ziphakamisa i-capsule esiteshini se-orbit ngasemva kwayo.
  4. Indlela ephelile. Imizuzwana emikhulu edlule iqhutshwa ngokucophelela, isuka phambili kusuka emuva, ngekhompyutha ebhekene neqembu. Uma uxhumana, isivinini sokuvala siyisentimitha ezimbalwa ngesekondi.

Ukuqonda

Isikhathi se-orbital: T = 2π√(r³/μ). Nge μ = 398,600 km³/s²:

  • I-capsule emamitha ayi-400 (r = amakhilomitha angama-6,778): imizuzu engu-92.6.
  • Isikhumulo sezindiza esingu-420 km (r = 6,798 km): 93.0 imizuzu.

I-capsule ngayinye ijikeleza, isikhumulo sifaka kuphela 92.6/93.0 sesikhathi: i-capsule ithola u-360° × (1 − 92.6/93.0) ≈ 1.6°, cishe amakhilomitha angama-190. Ukuvala i 20° ingxenye ithatha cishe ama 13 ama-orbit, cishe amahora angama-20.

Ukudluliswa kusuka ku-400 kuya ku-420 km kuthatha 5.6 m/s ngayinye yezimoto ezimbili: ezincane uma kuqhathaniswa ne-7.7 km/s yejubane le-orbit.

Umphathi

Kusengxenyeni efanele, abanjiniyela be-rendevous basebenzisa i-Clohessy-Wiltshire (Hill) ekudleni: ukunyakaza okuqondile kwifremu ejikeleza ngengxenye efanele, no-x ohamba phambili, y ngaphaya kwendlela kanye ne-n yokunyakaza kwengxenye efanele:

yi - 3n²x - 2nẏ = 0,   ÿ + 2nʒ = 0,   z̈ + n²z = 0

Bachaza indlela ehlukile yokuziphatha: ukucindezela phambili (+ẏ) kwenza ukuthi umshayeli akhule (x ukhula) bese ehamba emuva. Izinsiza zokufinyelela zihlelwe ngakwesokudla kwe-y axis (V-bar, kusuka emuva) noma i-x axis (R-bar, kusuka ngezansi, lapho ushintsho olujwayelekile lusiza ukuvimbela), ngemithetho yokuphepha ukuze injini elahlekile ingaholela ekuhlaselweni.

Zama

Ucabanga ukuthi uyisiphuzo, amadigri angama-20 ngemuva kwesitezi futhi kunomphakamo ofanayo. Uma ushaya nje injini yakho phambili, yini ekwenzeke kumjikelezo wakho, nokuthi ungafika eduze noma udlule emuva? (Isikhombi: cabanga ngeHohmann leshiyo.)

Umbuzo osheshayo

3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.

  1. I-capsule ingaphansi kwesitezi sendawo yokugcina indawo ephansi kakhulu. Ngosikhathi:

    1. A Ishiya emuva
    2. B Ithola, ngoba i-orbit ephansi ihamba ngokushesha
    3. C Ihlala kuleso sikhathi
    4. D Iwela ezweni
    Bonisa impendulo

    B. Ithola, ngoba i-orbit ephansi ihamba ngokushesha

  2. Kungani isithuthi somhlaba singavula nje i-injini yayo phambili ukuze sithole okudingayo ngaphambilini kuleyo orbit?

    1. A Ngenxa yokuthi ukukhawulela phezulu kuphakamisa i-orbit, okuyenza ibe nesikhathi eside kakhulu sokuhamba, ngakho ishiya emuva
    2. B Ngenxa yokuthi ama-injini angaba nemoto ehamba phambili
    3. C Ngenxa yokulwa komoya
    4. D Kungenza; lokhu kuyindlela eyenziwe ngayo
    Bonisa impendulo

    A. Ngenxa yokuthi ukukhawulela phezulu kuphakamisa i-orbit, okuyenza ibe nesikhathi eside kakhulu sokuhamba, ngakho ishiya emuva

  3. Ingabe i-capsule ihamba ngokushesha kangakanani ukufinyelela esikhumulweni sezindiza ngesikhathi sokudonsa?

    1. A Isuka ku-7.7 km/s
    2. B Izinga elilingana ne-100 m/s
    3. C Amasentimitha ambalwa ngomzuzu
    4. D I-zero ngokugcwele
    Bonisa impendulo

    C. Amasentimitha ambalwa ngomzuzu

Ingxenye yelayini

  • Funda isifundo
  • Ukwenze kanjani isiphakamiso
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.

Amagama kule ncwadi

Amasu

Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.

Amathuluzi nama-lessons asebenzisa amamodeli alula ukufundela kuphela. Akufanele asetshenziswa ukuhlola, ukuhlela umsebenzi noma noma yiluphi ukhetho lokusebenzela. Izitifiketi zimahhala futhi aziqinisekisiwe. Funda isichazamazwi sezinto ezifundiswayo