Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Ukubuyela ekhaya: ukungenisa kabusha
  1. Funda
  2. Isikhashana
Isikhashana · Ingxenye 15

Ukubuyela ekhaya: ukungenisa kabusha

Ukwehla okuncane kusheshisa i-spacecraft ngamamitha ayikhulu ngesekondi, futhi umoya uthatha izingxenye ezingu-7.8 km ngesekondi, njengebhola lomlilo.

11 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela

Wonke umgibeli we-astronaut ubuyela ekhaya ngendlela efanayo: ngokushintsha isivinini sibe wukushisa. I-capsule efika kusuka ku-orbit ithatha amandla adingekayo ngekililitha ukuxuba ubunzima bayo bensimbi izikhathi eziningi. Umsebenzi wonke wokubuyela emuva ukukhipha amandla ngokucophelela ukuze uphile, futhi ngokushesha ngokwanele ukuthi ungabuyanga endaweni.

I-ballistic capsule ephuma ku-400 km orbit, futhi ibuyela kabili kusuka kuMhlaba ngokuqhathaniswa (iphakeme kakhulu, kwesokudla, phezulu kakhulu). Imodeli yendawo-yokucindezeleka enesimo sezulu esiqhubekayo.

Ama-engine aqala ukuwa. Umoya usebenza njenge-brake.

Bona

  1. I-deorbit ikhanya. Isho emuva, i-capsule ivula injini yayo imizuzu embalwa futhi ihamba kancane ngamakhilomitha ayi-100/s. Okunciphisa ingxenye ephakathi ye-orbit yayo esiya ezindaweni ezibandayo.
  2. Isixhumi sokungena, cishe amakhilomitha angama-120 phezulu. I-capsule ihlangana nezimpawu zokuqala ezincane zezulu ezihamba ngamakhilomitha ayi-7.8/s.
  3. Ibhola lomlilo. Umoya ongaphambili kwesihlungi sokushisa ucindezelwe kakhulu, yenza i-plasma ekhanyayo, amaphesenti ayizigidi ezincane zokushisa. Amasignali e-radio angafinyelela emizuzwini embalwa. Isihlungi sokushisa sihamba kancane futhi sishiya ama-flakes, sithwala ukushisa.
  4. I-corridor. Ukubuyela kusuka kuMhlaba ku 11 km/s, i-angle yokungenisa kufanele ibe phezulu kuye ngengxenye yedegree: iphakeme kakhulu futhi ukuncipha kuzocindezela abaphathi, iphansi kakhulu futhi i-capsule izophuma emkhathini njengetshe elingaphandle kwamanzi.
  5. Parachutes. Engezansi kwe-10 km i-capsule iwela ngamakhilomitha angamakhulu amabili ngehora. I-parachute ivula, futhi iwela ngemitha embalwa ngomzuzu.

Ukuqonda

Kusuka ku-400 km orbit ejikelezayo (r = 6,778 km) ijubane liyi-7.67 km/s. I-ellipsis enendawo ephansi engu-50 km phezulu ine-a = 6,603 km, futhi ku-400 km ijubane layo kufanele libe ngu-7.57 km/s. Ukulahleka kwe-orbit burn kuyinto ehlukile: cishe 102 m/s, kuphela i-1.3% yejubane le-orbit.

Umphumela wokudonsa yi-½ ρ v² C_D A. Ubukhulu be-air density ρ buncane kakhulu ngamamitha ayi-5 okuphuma (ubukhulu bokulinganisa ngamakhilomitha angama-7.2), ngakho-ke ukuncipha kwejubane kukhuphuka ngokuqinile, kufinyelela ezingeni eliphezulu, futhi kuwela njengoba i-capsule ihamba kancane. Kulesi simo esiphezulu:

UngenisoIsivininiI-AngleUkuncipha okuphezulu
Ukusuka e-orbit eseduze7.85 km/s1.5°mayelana 8 g
Kusuka kuMhlaba, phezulu kakhulu11 km/s8°mayelana 31 g
Kusuka kuMhlaba, egumbini11 km/s5.6°mayelana 7 g
Kusuka kuMhlaba, phezulu kakhulu11 km/s4.8°idlula emuva ngaphandle

I-capsules engokoqobo indiza nge lift encane (iphakathi kwabo kwesisindo singaphandle kwesizinda, ngakho baphila ngokunethezeka) futhi bajikeleze ukulilawula, okunciphisa isiphetho kungaphezu kuka-4 g yeSoyuz futhi kunciphisa umgwaqo we-Apollo cishe amadigri angama-2.

Umphathi

Imodeli ihlanganisa izilinganiso ze-planar zokunyakaza nge-gravity ne-drag kuphela:

dv/dt = −μ r/|r|³ − (ρ(h) |v| / 2β) v,   ρ(h) = ρ₀ e^(−h/H)

nge β = m/(C_D A) = 350 kg/m² (i-capsule-like) ne H = 7.2 km. Ukungeniswa kwe-balistic ephakeme, uAllen noEggers (1958) babonisa ukuthi ukuncipha okuphezulu kuncane kakhulu ku β:

a_max ≈ v_E² sin γ / (2 e H)

Isibonelo esiqinile senyanga (γ = 8°) sinikeza cishe i-44 g; isilinganisi esigcwele sinikeza i-31 g, ngoba ukunyakaza kwelanga ligcina licindezela indlela ephansi njengoba i-capsule ikhuphuka. Nganoma iyiphi indlela, i-angle yokungenisa, hhayi ubukhulu bemoto, ibeka i-g-load, ngakho-ke yonke indiza ebuyela emuva ihamba nge corridor ecacile.

Zama

Sebenzisa isifundo se-vis-viva, hlola ukulahleka kwe-orbit: i-orbit ejikelezayo ku-400 km (r = 6,778 km) inejubane le-√(μ/r). I-ellipsis kusuka ku-400 km iye ku-50 km ingu-a = (6,778 + 6,428)/2. Ingabe i-capsule kufanele ihambe kancane kakhulu ku-400 km? (μ = 398,600 km³/s²)

Umbuzo osheshayo

3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.

  1. Ngabe indiza ye-spaceship kufanele ikhawulele kangakanani ekuhambeni ukuze iqale ukubuyela ekhaya kusuka ku-400 km?

    1. A 7.7 km/s
    2. B Izinga elilingana ne-100 m/s
    3. C Isuka ku-1 km/s
    4. D Kudingeka iphele ngokuphelele
    Bonisa impendulo

    B. Izinga elilingana ne-100 m/s Umlilo omncane ukhuphula ingxenye ephakathi ye-orbit iye esimweni sezulu; umoya ususa isikhala esiningi.

  2. Yini eyenza ukushisa ngesikhathi sokubuyela emuva?

    1. A Ukungqubuzana nokukhanya kwelanga
    2. B Umoya ongaphambili kwe-capsule ucindezelwa ngokushesha kakhulu ukuze ukhanya njenge-plasma
    3. C Ama-engine
    4. D Umsebenzi we-radioactive
    Bonisa impendulo

    B. Umoya ongaphambili kwe-capsule ucindezelwa ngokushesha kakhulu ukuze ukhanya njenge-plasma

  3. Yini ezoba uma i-capsule ebuyayo kusuka kuMhlaba ifika esimweni sezulu esincane kakhulu?

    1. A Iwela ngokulula
    2. B Ingaya emuva ngaphandle ezindaweni
    3. C Ilahleka
    4. D Isuka e-geostationary orbit
    Bonisa impendulo

    B. Ingaya emuva ngaphandle ezindaweni

Ingxenye yelayini

  • Funda isifundo
  • Ukwenze kanjani isiphakamiso
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.

Amagama kule ncwadi

Amasu

Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.

Amathuluzi nama-lessons asebenzisa amamodeli alula ukufundela kuphela. Akufanele asetshenziswa ukuhlola, ukuhlela umsebenzi noma noma yiluphi ukhetho lokusebenzela. Izitifiketi zimahhala futhi aziqinisekisiwe. Funda isichazamazwi sezinto ezifundiswayo