Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela
Wonke umgibeli we-astronaut ubuyela ekhaya ngendlela efanayo: ngokushintsha isivinini sibe wukushisa. I-capsule efika kusuka ku-orbit ithatha amandla adingekayo ngekililitha ukuxuba ubunzima bayo bensimbi izikhathi eziningi. Umsebenzi wonke wokubuyela emuva ukukhipha amandla ngokucophelela ukuze uphile, futhi ngokushesha ngokwanele ukuthi ungabuyanga endaweni.
Ama-engine aqala ukuwa. Umoya usebenza njenge-brake.
Bona
- I-deorbit ikhanya. Isho emuva, i-capsule ivula injini yayo imizuzu embalwa futhi ihamba kancane ngamakhilomitha ayi-100/s. Okunciphisa ingxenye ephakathi ye-orbit yayo esiya ezindaweni ezibandayo.
- Isixhumi sokungena, cishe amakhilomitha angama-120 phezulu. I-capsule ihlangana nezimpawu zokuqala ezincane zezulu ezihamba ngamakhilomitha ayi-7.8/s.
- Ibhola lomlilo. Umoya ongaphambili kwesihlungi sokushisa ucindezelwe kakhulu, yenza i-plasma ekhanyayo, amaphesenti ayizigidi ezincane zokushisa. Amasignali e-radio angafinyelela emizuzwini embalwa. Isihlungi sokushisa sihamba kancane futhi sishiya ama-flakes, sithwala ukushisa.
- I-corridor. Ukubuyela kusuka kuMhlaba ku 11 km/s, i-angle yokungenisa kufanele ibe phezulu kuye ngengxenye yedegree: iphakeme kakhulu futhi ukuncipha kuzocindezela abaphathi, iphansi kakhulu futhi i-capsule izophuma emkhathini njengetshe elingaphandle kwamanzi.
- Parachutes. Engezansi kwe-10 km i-capsule iwela ngamakhilomitha angamakhulu amabili ngehora. I-parachute ivula, futhi iwela ngemitha embalwa ngomzuzu.
Ukuqonda
Kusuka ku-400 km orbit ejikelezayo (r = 6,778 km) ijubane liyi-7.67 km/s. I-ellipsis enendawo ephansi engu-50 km phezulu ine-a = 6,603 km, futhi ku-400 km ijubane layo kufanele libe ngu-7.57 km/s. Ukulahleka kwe-orbit burn kuyinto ehlukile: cishe 102 m/s, kuphela i-1.3% yejubane le-orbit.
Umphumela wokudonsa yi-½ ρ v² C_D A. Ubukhulu be-air density ρ buncane kakhulu ngamamitha ayi-5 okuphuma (ubukhulu bokulinganisa ngamakhilomitha angama-7.2), ngakho-ke ukuncipha kwejubane kukhuphuka ngokuqinile, kufinyelela ezingeni eliphezulu, futhi kuwela njengoba i-capsule ihamba kancane. Kulesi simo esiphezulu:
| Ungeniso | Isivinini | I-Angle | Ukuncipha okuphezulu |
|---|---|---|---|
| Ukusuka e-orbit eseduze | 7.85 km/s | 1.5° | mayelana 8 g |
| Kusuka kuMhlaba, phezulu kakhulu | 11 km/s | 8° | mayelana 31 g |
| Kusuka kuMhlaba, egumbini | 11 km/s | 5.6° | mayelana 7 g |
| Kusuka kuMhlaba, phezulu kakhulu | 11 km/s | 4.8° | idlula emuva ngaphandle |
I-capsules engokoqobo indiza nge lift encane (iphakathi kwabo kwesisindo singaphandle kwesizinda, ngakho baphila ngokunethezeka) futhi bajikeleze ukulilawula, okunciphisa isiphetho kungaphezu kuka-4 g yeSoyuz futhi kunciphisa umgwaqo we-Apollo cishe amadigri angama-2.
Umphathi
Imodeli ihlanganisa izilinganiso ze-planar zokunyakaza nge-gravity ne-drag kuphela:
dv/dt = −μ r/|r|³ − (ρ(h) |v| / 2β) v, ρ(h) = ρ₀ e^(−h/H)
nge β = m/(C_D A) = 350 kg/m² (i-capsule-like) ne H = 7.2 km. Ukungeniswa kwe-balistic ephakeme, uAllen noEggers (1958) babonisa ukuthi ukuncipha okuphezulu kuncane kakhulu ku β:
a_max ≈ v_E² sin γ / (2 e H)
Isibonelo esiqinile senyanga (γ = 8°) sinikeza cishe i-44 g; isilinganisi esigcwele sinikeza i-31 g, ngoba ukunyakaza kwelanga ligcina licindezela indlela ephansi njengoba i-capsule ikhuphuka. Nganoma iyiphi indlela, i-angle yokungenisa, hhayi ubukhulu bemoto, ibeka i-g-load, ngakho-ke yonke indiza ebuyela emuva ihamba nge corridor ecacile.
Zama
Sebenzisa isifundo se-vis-viva, hlola ukulahleka kwe-orbit: i-orbit ejikelezayo ku-400 km (r = 6,778 km) inejubane le-√(μ/r). I-ellipsis kusuka ku-400 km iye ku-50 km ingu-a = (6,778 + 6,428)/2. Ingabe i-capsule kufanele ihambe kancane kakhulu ku-400 km? (μ = 398,600 km³/s²)
Iningi. Izinhlekelele zikhona lapho ukufunda kuqhubeka khona.
Umbuzo osheshayo
3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.
-
Ngabe indiza ye-spaceship kufanele ikhawulele kangakanani ekuhambeni ukuze iqale ukubuyela ekhaya kusuka ku-400 km?
- A 7.7 km/s
- B Izinga elilingana ne-100 m/s
- C Isuka ku-1 km/s
- D Kudingeka iphele ngokuphelele
Bonisa impendulo
B. Izinga elilingana ne-100 m/s Umlilo omncane ukhuphula ingxenye ephakathi ye-orbit iye esimweni sezulu; umoya ususa isikhala esiningi.
-
Yini eyenza ukushisa ngesikhathi sokubuyela emuva?
- A Ukungqubuzana nokukhanya kwelanga
- B Umoya ongaphambili kwe-capsule ucindezelwa ngokushesha kakhulu ukuze ukhanya njenge-plasma
- C Ama-engine
- D Umsebenzi we-radioactive
Bonisa impendulo
B. Umoya ongaphambili kwe-capsule ucindezelwa ngokushesha kakhulu ukuze ukhanya njenge-plasma
-
Yini ezoba uma i-capsule ebuyayo kusuka kuMhlaba ifika esimweni sezulu esincane kakhulu?
- A Iwela ngokulula
- B Ingaya emuva ngaphandle ezindaweni
- C Ilahleka
- D Isuka e-geostationary orbit
Bonisa impendulo
B. Ingaya emuva ngaphandle ezindaweni
Ingxenye yelayini
- Funda isifundo
- Ukwenze kanjani isiphakamiso
- Uthathe isifundo
Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.
Isifundo siqediwe. Kulungile!
Le yincwadi edlule kule ndlela. Bona konke okufundayo. Ukuqhubekeka kwakho
Amagama kule ncwadi
Amasu
- NASA, Orion heat shield and entry (Artemis I)
- NASA, Apollo entry corridor, Apollo Experience Report: Entry Guidance and Control
- ESA, Soyuz return to Earth: how it works
- U.S. Standard Atmosphere 1976 (NOAA/NASA/USAF), exponential approximation with 7.2 km scale height
- H. D. Curtis, Orbital Mechanics for Engineering Students, 4th ed.
Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.