گەڕانەوە بۆ ماڵەوە

هەموو فڕۆکەوانێک بە هەمان شێوە دەگاتە ماڵەوە: بە گۆڕینی خێرایی بۆ گەرمی. کاپسولێک کە لە خۆرەوە دێت و دەچێتە ناو هەسارەکە، ئەوەندە وزەی هەیە بۆ هەر کیلۆگرامێک تاوەکو کێشی خۆی لە ئاسندا تێکەڵ بکات. هەموو هونەری گەڕانەوەیە بۆ دەرچوون لە ئەو وزەیە بە شێوەیەکی هێواش تا بژیت و بە خێرایی تا نەگەڕێتەوە بۆ ئاسمان

ماشێنەکان دەست دەکەن بە دابەزین. هەوا کار لەسەر بەربەستکردن دەکات

تەماشا بکە

1. .. خۆکوژیی بە ڕاکێشانی بۆ دواوە، کاپسوڵەکە بۆ چەند خولەکێک کاردەکات و خێراییەکەی کەم دەکاتەوە بۆ نزیکەی 100 مەتر لە چرکەیەکدا. کە ئەویش بەشی دووری ئۆبێرەکەی دادەنێت بۆ ناو هەوا
2. ناوچەی چوونە ژوورەوە، نزیکەی 120 کیلۆمەتر بەرز. کاپسوڵەکە لەگەڵ یەکەمین شوێنەوارەکانی هەوادا کۆدەبێتەوە کە هێشتا بە خێرایی نزیکەی 7.8 کیلۆمەتر لە چرکەدا دەجوڵێن.
3. ئاگرەکە هەوا لە پێشەوەی بەربەستی گەرمی زۆر بە توندی دەکێشرێت کە دەبێتە پلازمای شین، هەزاران پلەی گەرمی نیشانەکانی ڕادیۆ بۆ چەند خولەکێک ناتوانن تێپەڕ بن. ئەم شتانە لە کاتی گەرمادا بە خێرایی دەگۆڕێن و دەردەچن، گەرمایشیان لەگەڵ خۆیاندا دەبات.
4. . کۆڵانەکە لە مانگیشەوە بە خێرایی 11 کیلۆمەتر لە چرکەدا دەگەڕێتەوە، زاوزێی چوونە ژوورەوە دەبێت ڕاست بێت بۆ بەشێکی پلەی: زۆر بەرز و کەمبوونەوەی خێرایی کارمەندان تێکدەشکێنێت، زۆر نزم و کاپسوڵەکە لە هەوادا دەردەچێت وەک بەردێک لە ئاو.
5. پەرەشوت لە ژێر نزیکەی 10 کیلۆمەترەوە کاپسوڵەکە بە خێرایی چەند سەد کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا دەڕوات پەڕەشوتەکان دەکۆڵنەوە و بە خێرایی چەند میترێک لە چرکەدا دێتە خوارەوە

تێگەشتن

لە 400 کیلۆمەتری دەوری داخراو (ر=6778 کیلۆمەتر) خێراییەکە 7.67 کیلۆمەترە لە چرکەدا. بیڵۆپێک کە نزمترین خاڵی 50 کیلۆمەترە لە سەرەوە دەبێت a = 6,603 کیلۆمەتر بێت، و لە 400 کیلۆمەتر خێراییەکەی دەبێت 7.57 کیلۆمەتر/س بێت. بڕی سووتانی لەڕێگەی ئۆبێریتەوە جیاوازیەکە: 102 میتر لە چرکەداتەنها %1.3ی خێرایی جوڵەی هەسارەکە

Drag force is ½ ρ v² C_D A. کێشی هەوا ρ نزیکەی نیوە دەکات بۆ هەر 5 کیلۆمەترێک لە دابەزین ( بەرزایی پێوانە نزیکەی 7.2 کیلۆمەتر)، بۆیە خێرایی کەم دەبێتەوە، بەرز دەبێتەوە و دێتە خوارەوە کاتێک کە کاپسوڵەکە خێراتر دەبێتەوە. لە نمونەی سەرەوە:

داخڵکردن	خێرایی	زاویه	کەمکردنەوەی بەرزترین
لە ئۆبێرێکی نزم	7.85 کیلۆمەتر لە چرکەیەکدا	1.5°	نزیکەی 8 گ
سوێند به مانگ کاتێك ته‌واو ده‌بێت و ڕه‌نگی ده‌دات.	11 km/s	8°	نزیکەی 31 گ
لە مانگەوە، لە دەروازەکە	11 km/s	5.6°	نزیکەی 7 گ
له مانگیش، زۆر نزم	11 km/s	4.8°	واز لە دواکەوتن دەهێنێت

کاپسوڵی ڕاستەقینە بە کەمێک فڕین بەرزبکەرەوە (هەوڵدان بۆ گەیشتن بە ناوەڕاستی توخمەکە، بۆیە فڕینەکەیان هەڵدەوەشێتەوە) و دەجوڵێنەوە بۆ ڕاکێشانی، کە بەرزترین ئاستی بۆ نزیکەی 4 ج بۆ سویۆز دادەنێت و ڕێگای ئەپۆلۆ فراوان دەکات بۆ نزیکەی 2 پلە.

مامۆستا

مۆدێلەکە تەنها هاوسەنگیی پلەی جوڵە بە گوشار و ڕاکێشان یەکدەگرێت:

د.و/د.ت = −μ r/|r|³ − (ρ(h) |v| / 2β) v,   ρ(h) = ρ₀ e^(−h/H)

بە β = m/(C_D A) = 350 کیلۆگرام/مەتری چوارگۆشە (هەمان کاپسوڵ) و H = 7.2 کیلۆمەتر بۆ چوونە ناوێکی بالیستیکی بەرز، ئەلێن و ئیگێرس (1958) نیشانیان دا کە خێرایی کەمبوونەوەی بەرزی نزیکەی سەربەخۆیە لە بیتا:

a_max ≈ v_E² sin γ / (2 e H)

بۆ حاڵەتی مانگ (غ = 8 °) نزیکەی 44 ج دەدات؛ نمونەکردنی تەواو 31 ج دەدات، چونکە جاذبەت بەردەوام ڕێگاکە لاواز دەکاتەوە کاتێک کە کاپسوڵەکە دادەبەزێت. هەرچۆنێک بێت، زوویی چوونە ژوورەوە، نەک قەبارەی بارهەڵگرەکە، ج-بار دیاری دەکات، کەواتە هەموو فڕۆکەی ئاسمانی گەڕانەوە بە ڕێگەیەکی دیاریکراودا دەفڕێت.