لەوانەیە هەندێک لە زمانەکانی ئەم ماڵپەڕە بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەرگێڕدراون و هەڵەیان تێدابێت. یارمەتی بدە باشتری بکەیت وەرگێڕانی ئینگلیزی
خۆر هەڵدێت لە سەر ئاسۆی کێشراو و شێواوی زەوی، کە لە ئاسمانەوە دەبینرێت.
Local Solar System

بەکارهێنانی سەرمایەداری بۆ زانست

پەروەردەی ئازاد، توێژینەوەیەکی کراوە و پارەدانی شەفاف بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئەم زەوییە و یارمەتی هەمووان بدەین کە بگەنە جیهانەکانی تر.

گەشتەکە

نۆ جیهان، یەک پەڕگە

خۆر

هەموو شتێک لێرەوە دەست پێدەکات خۆر %99.86ی هەموو کێشی سیستەمی خۆر دەگرێتە خۆیەوە: ڕیاکتەرێکی تێکەڵبوون کە بە قەبارەی 109 زەوییە

خۆر
0 ی. و
ڕوناکی خۆر دەگرێت
0 s
پلەی گەرمی
5.499 °C

NASA

  1. خۆر

    هەموو شتێک لێرەوە دەست پێدەکات خۆر %99.86ی هەموو کێشی سیستەمی خۆر دەگرێتە خۆیەوە: ڕیاکتەرێکی تێکەڵبوون کە بە قەبارەی 109 زەوییە

    خۆر: 0 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 0 s · 5.499 °C

  2. مێروک

    ساڵێک لێرەدا 88 ڕۆژ دەخایەنێت، بەڵام لە خۆرهەڵاتەوە بۆ خۆرئاوا 176 ڕۆژ دەخایتەوە. خێراترین هەسارە کەمترین ڕۆژەکانی هەیە.

    خۆر: 0,4 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 3,2 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 4.222,6 h · 167 °C

  3. زۆنی هەتاو

    نزیکترین شوێن نیە لە خۆر، بەڵام گەرمترین. خانوویەکی شووشەیی کە دەکەوێتە دەرەوە زەوی لە پلەی 464 پلە سەدی دەپارێزێت، ئەوەندەی پێویست بۆ دابەزاندنی سووتەمەنی

    خۆر: 0,7 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 6 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 2.802 h · 464 °C

  4. زەوی

    خاڵێکی شین و تازە، وە تەنها شوێنێک کە دەزانین هەرگیز کەس پرسیاری لێ نەکردووە هەموو کێشەیەک کە کار لەسەر دەکەین لێرە دەژی

    خۆر: 1 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 8,3 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 24 h · 15 °C

  5. مانگی سێ

    نیوەی قەبارەی زەوی، لەگەڵ خۆرهەڵات کە شین دەبێت جیهانێکی تر کە خەڵک پلانی پیاسەکردن لەسەریان هەیە

    خۆر: 1,5 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 12,7 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 24,7 h · -65 °C

  6. ژوپیتەر

    لە دوو هێندە زیاترە لە کێشی هەموو هەسارەکانی تر کە پێکەوە کۆکراونەتەوە.

    خۆر: 5,2 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 43,3 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 9,9 h · -110 °C

  7. زۆنتێر

    Rings wider than 270,000 km and, in places, about ten metres thick. Saturn is less dense than water.

    خۆر: 9,5 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 1 h 19 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 10,7 h · -140 °C

  8. ئۆڕێنۆس

    98 پلە دادەبەزێت و دەوری خۆر دەخولێتەوە هەر یەک لە سێبەری هەسارەکە 42 ساڵ ڕووناکی ڕۆژ و دواتریش 42 ساڵ شەو دەبینێت

    خۆر: 19,2 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 2 h 40 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 17,2 h · -195 °C

  9. نەبتون

    شەپۆلەکان بە خێرایی 2000 کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا دەجوڵێن، خێراترین لە سیستەمی خۆر. لەم شوێنەوە خۆر تەنها ڕووناکترین ئەستێرە لە ئاسمانێکی تاریکدا.

    خۆر: 30,1 ی. و · ڕوناکی خۆر دەگرێت: 4 h 10 min · ڕۆژێک درێژەی هەیە: 16,1 h · -200 °C

تۆ ئێستا 4.5 بلیۆن کیلۆمەترت تێپەڕاندوە، ڕوناکی خۆر هەمان گەشت دەکات لە ماوەی نزیکەی چوار کاتژمێردا، وە بۆ ماوەی چوار و نیو بلیۆن ساڵە دەیکات

فێرببە چۆنییەتی کارکردنی خولگەی ڕاستەقینە

هەموو کێشەیەک لەسەر زەوی، لە ناوەڕاستیدا کێشەی زانیارییە. ئێمە زانستی پشتەوەی مەترسیەکان بۆ یەک ماڵمان ڕوون دەکەینەوە، فیزیکەکانی ئاسمان فێردەکەین بۆ هەرکەسێک کە سەرنجی بەرزبکاتەوە و هەموو شتێک بە ئاشکرا دابین دەکەین. هیچ پارەیەکیش نییە. هیچ هاوبەشێکیشی نیە. تەنها حەزکردنە، ئامانجەکە بەرەو داهاتووە.

چوار هەنگاو

ئێمە لە کوێ کار دەکەین

چوار ڕێگا بۆ پاراستنی ئەم هەسارەیەی بچوک: دەریا و هەوا، وزەی خۆر، چۆنیەتی ژیان لەسەر زەوی و پۆلێکی کراوە بۆ هەموو ئەو کەسانەی کە دەیانەوێت زیاتر بزانن.

فێربوونی شوێنی ئازاد، پێشەنگی ئێستا

دەستپێکی ماگنتا

کورسەکان و ئامرازە پەیوەندیدارەکان کە هەموو کەسێک دەگۆڕن بۆ کەسێک کە تێدەگات لە ئۆبێرتس، مووشەک و ئابوری فەزایی. بەبێ پارە، بۆ هەتا هەتایی

سەردانی دەستپێکی ماگنتا

NASA, ESA, CSA, STScI; J. DePasquale, A. Koekemoer, A. Pagan (STScI) (CC BY 4.0)

مەترسییە ژینگەییەکان

دەستپێکی شین

دەریاچەکان بە پلاستیک خنکان، هەوایەک کە نابینین، دەریاکان کە چەند میلیمەترێک بەرز دەبنەوە لە ساڵێکدا.

سەردانی دەستپێکی شین

NASA

وزەو سەرچاوە سروشتییەکان

دەستپێکی سەوز

ئێمە بەدوای ئەوەدا دەگەڕین کە چۆن ژمارەی دانیشتوان، بەکارهێنانی و تەکنەلۆژیا ئەو شتانە دروست دەکەن کە ئەم هەسارەیە دەتوانێت بیدات.

سەردانی دەستپێکی سەوز

NASA

باڵادەست

دەستپێشخەری سوور

Eight in ten people live under light-polluted skies, and one in three can no longer see the Milky Way from home. We fight for dark skies and follow the research on healthy ageing.

سەردانی دەستپێشخەری سوور

NASA

دەستپێکی ماگنتا

ئاسمان فێربە، ئازاد، بۆ هەتا هەتایی

هیچ حسابێک، هیچ پارەیەک، هیچ بانگەشەیەک. بە پێوانەکردنی سیستەمی خۆر دەست پێبکە، پلان بۆ گەشتێکی بۆ مێش بکێشە. هەموو وانەکان لە سێ ئاستدا دێن، لە چاوپێکەوتنێکی سەرەتاییەوە تا ئاستی زانکۆ.

NASA, ESA, CSA, and STScI, J. DePasquale (STScI) (CC BY 4.0)

ئاسمانی شەو

ئێمه ئه‌ستێره‌کان له‌ده‌ست ده‌ده‌ین

لە هەموو مێژووی مرۆڤایەتیدا، هەرکەسێک دەتوانێت سەیری ئاسمان بکات و شەقامی شین بدۆزێتەوە. ئەمڕۆ لە سێ کەسێکدا یەک کەس ناتوانێت بیبینێت، وە لە دە کەسدا هەشت کەس لە ژێر ئاسمانێکدا دەژین کە هیچ کات بەڕاستی تاریک نییە. چارەسەرەکە ئاسانە: ڕووناکی بپارێزە، نەرم بکە، و ڕێگە بە شەو بدە بگەڕێتەوە کاتێک کە کەس پێویستی پێ نیە.

80%of the world's population lives under light-polluted skies. [source]
99%of people in the United States and Europe live under light-polluted night skies. [source]
1 in 3people on Earth can no longer see the Milky Way from where they live. [source]
9.6%average yearly brightening of the night sky seen by citizen scientists, 2011 to 2022. [source]
ئه‌ستێره‌کان بگێڕه‌وه‌

ESO/B. Tafreshi (twanight.org) (CC BY 4.0)

بەشداربە

دەستت پێبدە، نە پارە

وەرگێڕانی وانەیەک، پشکنینی فیزیک، دروستکردنی ئامرازێک، ڕێکخستنی شەوێکی ئاسمانی تاریک. هەموو بەشدارییەک تۆمار دەکرێت و بەشدارییە ئاساییەکان دەتوانن ببنە ئەندامی DAO.

دۆزینەوەی ئەرکێک
ئەگەر ئەمە شتێکت فێرکردبێت

یارمەتی بدە بۆ ئەوەی ئازاد بێت

هەموو شتێک لێرەدا بەبێ پارەیە، هەرگیز بێ پارە نابێت. ئەگەر ئەم ماڵپەڕە شتێکی پێبەخشیبێتت، یارمەتیدان یارمەتی دەدات کە وانەکان، ئامرازەکان و لێکۆڵینەوەکان بۆ بیرکردنەوەی داهاتووی سەرنجڕاکێش کراوە بن.

NASA