Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Ilanga likhula phezu kwe-horizon ejikelezayo yeplanethi, libonakale kusuka endaweni.
Local Solar System Isisekelo

Ukusebenziseka kwe-Capitalism kusayensi

Ulwazi olukhululekile njengelanga le-star, leplanethi yethu ehlukanisiwe kanye nalowo wonke umuntu obheka phambili ezweni elingaphandle kwalo.

Phambi kokuba sihambe, bheka lapho ukhona. Uhlala endaweni encane, itshe elimanzi, lijikeleza ngokushesha kunesandi futhi liwela njalo ngasohlangothini lwesibhakabhaka esijwayelekile. Insimbi emlonyeni wakho ne-calcium emithambo yakho yakhiwa ezibhakabhaka ezifa ngaphambi kokuthi ilanga lizalwa. Ngomuzwa sizondiza ngaphandle, ngesilinganiso sangempela, sidlula emhlabeni ohlanganisa ukukhanya kwethu. Ingxenye enkulu yesikhathi sokuhamba yimpi; lokho kuyinto. Khumbula inkinobho ensundu emnyama emuva kwakho. Yindawo eyodwa kuphela esiyazi lapho umuntu abheke khona futhi ebuza ukuthi kwenzekani.

Uhambo

Izwe eliyisishiyagalombili, lilungile ekulinganiseni

Ilanga

Konke kuqala lapha. Ilanga ligcina i-99.86% yesisindo sonke se-solar system: i-fusion reactor ebanzi ngamaplanethi angama-109.

Kusuka elanga
0 AU
Ukukhanya kwelanga kuthatha
0 s
Izinga lokushisa eliphakathi
5,499 °C

Chofoza noma chofoza igama namanombolo ukuze ufunde kabanzi

NASA

  1. Ilanga

    Konke kuqala lapha. Ilanga ligcina i-99.86% yesisindo sonke se-solar system: i-fusion reactor ebanzi ngamaplanethi angama-109.

    Kusuka elanga: 0 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 0 s · 5,499 °C

  2. UMerkuriyu

    Unyaka lapha uhlala izinsuku ezingama-88, kodwa ukuvuka kwelanga kuya kokunye kuthatha amahora angama-176. Iplanethi ehamba ngokushesha kakhulu inezinsuku ezihamba kancane kakhulu.

    Kusuka elanga: 0.4 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 3.2 min · Usuku olulodwa luhlala: 4,222.6 h · 167 °C

  3. UVenusi

    Akunakude kakhulu noMhlaba, kodwa kubanda kakhulu. Ikhaya le-greenhouse elihambayo ligcina iplanethi e-464 °C, lipholile ngokwanele ukuxuba uphethiloli.

    Kusuka elanga: 0.7 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 6 min · Usuku olulodwa luhlala: 2,802 h · 464 °C

  4. Umhlaba

    I-palette blue dot, futhi indawo ekuphela kwayo esiyazi lapho umuntu esebuza khona imibuzo. Inkinga ngayinye esisebenza kuyo ihlala lapha.

    Kusuka elanga: 1 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 8.3 min · Usuku olulodwa luhlala: 24 h · 15 °C

  5. UMarzi

    Isigamu sesisindo sezulu, nelanga eliphuma lishintsha umbala. Izwe elisha abantu abazohamba kulo.

    Kusuka elanga: 1.5 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 12.7 min · Usuku olulodwa luhlala: 24.7 h · -65 °C

  6. UJupitheri

    Kungaphezu kwephindwe kabili inani lezinkanyezi zonke ezihlangene. I-Great Red Spot iyisimo sezulu esibanzi kunaso iplanethi.

    Kusuka elanga: 5.2 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 43.3 min · Usuku olulodwa luhlala: 9.9 h · -110 °C

  7. USatureni

    Izinhlamvu zibanzi kunamakhilomitha angama-270,000 futhi, ezindlini, ziyimitha eziyisithupha ubude. ISaturn ayinzima kakhulu kunemanzi.

    Kusuka elanga: 9.5 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 1 h 19 min · Usuku olulodwa luhlala: 10.7 h · -140 °C

  8. U-Uranu

    Igobile kumadigri angama-98, ijikeleza ilanga. Umcibisholo ngamunye uthola iminyaka engu-42 yokukhanya kwelanga, bese ku-42 yebusuku.

    Kusuka elanga: 19.2 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 2 h 40 min · Usuku olulodwa luhlala: 17.2 h · -195 °C

  9. UNepetuni

    Umoya ofinyelela ku-2,000 km/h, okhawulelwe kakhulu ehlelo lokukhanya. Kusuka lapha ilanga liyisinkanyezi esikhanyayo kuphela esimweni sezulu esimnyama.

    Kusuka elanga: 30.1 AU · Ukukhanya kwelanga kuthatha: 4 h 10 min · Usuku olulodwa luhlala: 16.1 h · -200 °C

Udlule 4.5 amakhilomitha ayizigidi. Sunlight makes the same journey in about four hours, and it has been making it for four and a half billion years.

Funda ukuthi ama-orbit asebenza kanjani

Inkinga ngayinye emhlabeni, engqondweni, yinkinga yolwazi. Sichaza isifundo esibhekene nezingozi ezikhona ekhaya lethu kuphela, sifundisa isayensi yezulu kubo bonke ababheka phambili, futhi sixhasa konke okuvulekile. Akukho lutho olukhokhelwayo. Akukho abanikazi bezimali. Ukucabanga nje, okuhloswe ngawo unyaka ozayo.

Four initiatives

Ikhaya

Indlela ezine zokuzivikela kweplanethi encane: ama-oceans ayo negesi, amandla alo, ubuhle bezimpilo eziphilayo kuyo, kanye negumbi lokufundela elivulekile labo bonke abafuna ukufinyelela ngaphezu kwayo.

Isikhala esikhululekileyo sokufunda, isici esiphambili samanje

I-Magenta Initiative

Izifundo kanye nezisetshenziswa ezixhumeneyo ezishintsha wonke umuntu ube ngumfundi oqonda ama-orbit, ama-rockets nesimo sezulu. Simahhala, isikhathi eside.

Xhumanisa I-Magenta Initiative

NASA, ESA, CSA, STScI; J. DePasquale, A. Koekemoer, A. Pagan (STScI) (CC BY 4.0)

Ukulimala okuqhubekayo kwemvelo

Blue Initiative

Izilwandle eziphuza i-plastic, umoya ongabonakali, izilwandle ezinyuka ngamamilimitha ambalwa ngonyaka. Sichaza ucwaningo kanye namanombolo eduze kwazo.

Xhumanisa Blue Initiative

NASA

Ugesi namathuluzi ajwayelekile

Green Initiative

Silandela indlela abantu, ukubhema kanye nezobuchwepheshe ezithinta ngayo into eplanethi yethu eyodwa.

Xhumanisa Green Initiative

NASA

Umgangatho wokuphila

Red Initiative

Isishiyagalombili kumuntu olishumi uhlala ngaphansi kwelanga elikhanyayo, futhi omunye kumuntu wesithathu akakwazi ukubheka i-Milky Way kusuka ekhaya. Sizama ukuthola ilanga elimnyama futhi silandela ucwaningo lokukhula okunempilo.

Xhumanisa Red Initiative

NASA

I-Magenta

Funda izulu. Imahhala, njalo.

Akukho akhawunti, akukho zindleko, akukho izikhangiso. Qala ngesilinganiso se-solar system, bese uqedela ukuhlela indiza eMars. Isifundo ngasinye sivela ezingeni eliphakeme, kusuka kokuqala kuya kwebanga le-university.

NASA, ESA, CSA, and STScI, J. DePasquale (STScI) (CC BY 4.0)

Isibhakabhaka semini

Silahlekelwa izinkanyezi

Ngomlando wonke womuntu, umuntu angabheka phezulu futhi athole i-Milky Way. Namhlanje umuntu oyedwa kuthathu akakwazi ukuyibona, futhi oyisishiyagalombili kumashumi amabili abaphila ngaphansi kwezulu elingasekho ngokucacile. Ukwelashwa kuyinto elula: ukuvikela ukukhanya, ukuwuthambisa, futhi uvumele ubusuku bubuye lapho akukho muntu ofuna khona.

80%of the world's population lives under light-polluted skies. [umthombo]
99%abantu e-United States nase-Europe baphila ngaphansi kwelanga elikhanyayo elibiwe. [umthombo]
1 ku-3abantu emhlabeni bangabonanga i-Milky Way lapho behlala khona. [umthombo]
9.6%isilinganiso sonyaka sokukhanya kwelanga elimnyama elibonakale ngabacwaningi abaphilayo, 2011 kuya ku-2022. [umthombo]
Buyisela ama-stars

ESO/B. Tafreshi (twanight.org) (CC BY 4.0)

Qhubeka

Usizo

Gcina isifundo, hlola i-physics, kwakha ithuluzi, hlela umkhosi wezulu olumnyama. Yonke inkontileka ishicilelwe, futhi abahlinzeki abajwayelekile bangaba amalungu e DAO.

Thola umsebenzi
Uma lokhu kukufundisa okuthile

Sisiza ukugcina ikhululekile

Konke lapha mahhala, futhi kuzohlala njalo. Kusuka ngo-2017 abasunguli bathathe le phrojekthi ngokwabo, ngenxa yenjabulo elula yokubonisa abantu izulu esilubelana ngayo. Uma iwebhusayithi ikunikeza okuthile, insizakalo isiza ukugcina izifundo, amathuluzi nocwaningo luvulekile ukuze ufunde okuningi.

NASA