Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Imithetho ka-Kepler
  1. Funda
  2. Isikhashana
Isikhashana · Ingxenye 2

Imithetho ka-Kepler

Izimiso ezintathu ezitholakele ngokuhlola okucophelela ekuqaleni kuka-1600s zichaza yonke imijikelezo, kusuka kumasonto kuya kumaplanethi angaphandle.

14 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela

Ibhokisi le-Orbit Sandbox

Vula ikhasi eligcwele

Yini i-orbit? Thola ibhola ngakwesobunxele futhi lizogoqa phansi ezweni. Thola ngokushesha futhi lizowela eduze. Thola ngokushesha kakhulu futhi izwe lizogoqa phezulu ngaphansi kwayo njengoba ligoqa, ngakho akufanele ligoqe: lihlala ligoqa iplanethi futhi lihlala likhohlwa. Lokhu kuyi-orbit. Akukho nto egcina isibhakabhaka phezulu; ligoqa isikhathi sonke.

Yini ekhona:

Isivinini manje
Ubude manje
One lap takes
Ubude obuphansi
Ubude obuphezulu

Zama lokhu

Ibuyela emuva Ama-orbit Izinhlamvu eziphumayo

·

I-fine-tune i-orbit (izinto ze-orbit nemithetho ye-Kepler)

Abacwaningi be-astronomi bachaza i-orbit ngenombolo eziyisithupha ezibizwa ngokuthi izingxenye ze-orbit. Tshintsha lapha; ubude nokushesha phezulu kulandela.

Ekhawulelwe kakhulu (periapsis)
Ehamba kancane (i-apoapsis)
Ukuhlolwa kwemithetho ye-Kepler's 3rd: T² / a³
Indlela yokusetshenziswa kwayo
Isivinini esingezansi
Lolu hlelo olulodwa lukhetha ukuthi kwenzekani. Luhamba kancane kakhulu futhi lubuyela emuva. Luya ngokushesha futhi luya esigabeni. Luya ngokushesha futhi luya e-ellipsi. Luya ngokushesha kunamaphesenti okuphuma futhi luya njalo. Ibha elimnyama ngaphansi kwesici sokushayela libonisa lapho ngasinye siqala khona kuphakame okukhethiwe.
Ubude
Kusuka lapho iqala khona. Phezu, ukunyakaza kwelanga kuncane, ngakho-ke isivinini esihamba kancane sizokwazi ukuhlala e orbit.
Isivinini sesikhathi
I-orbit engokoqobo ithatha amahora, amasonto noma iminyaka, ngakho isikhathi sihamba ngokushesha lapha. Isikhathi × 1,000 kusho ukuthi isiqingatha ngasinye esikwiskrini yisiqingatha se-1,000 (imizuzu engu-17) endaweni. Ukujikeleza kweplanethi kukhawulelwe ngenani elifanayo. Amanombolo abonisayo njalo ayiziqiniso.
I-ground track
I-gold trail ezweni yindlela engezansi kwesathelayithi. Izwe lijikeleza ngezansi komgwaqo, ngakho-ke i-lap ngayinye idlula endaweni ezahlukene.
Isibhamu segolide
Indlela ehamba ngayo nokuthi ihamba kanjani ngokushesha: uma ingalayini ende, iyashesha.
Ukubheka ngasogwini
Rhuqa ukuguqula isithombe, cindezela noma ucindezele ukuwungeza. I-grid emnyama yiplanethi ye-equator yezulu (noma, ngasogwini lwelanga, iplanethi ye-orbit yezulu).
Ithebula ledatha (ukhetho lombhalo)
Distance and speed at twelve equal time steps around the orbit
Isikhathi sokuhambaUbukhulu bendawoIsivinini manje

Ngo-1600, uJohannes Kepler wachitha iminyaka ezama ukwenza amaplanethi ahambe ngezinhlayiya eziphelele. Ukubuka kweMars akuzange kuhambelane. Uthola ukuthi kunemithetho emithathu eqhubeka ilawula yonke into esiyikhiphayo.

I-Jupiter ekhulayo enezingqimba zamafu ezijikelezayo.
I-Jupiter ekhulayo, iphothiwe yi NASA's Juno spacecraft. Credit: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS

Amanombolo akazange avumeleke ukuba alungele izingqimba. Ngakho-ke uKepler washintsha amadayimane.

Bona

Ngo-1600, uJohannes Kepler wasebenza iminyaka eminingi yokubheka ngokucophelela iMars eyayenziwe nguTycho Brahe. Wonke umuntu wacabanga ukuthi iziplanethi zihamba ngezinhlayiya eziphelele. Amanombolo akazange alungele. Ngemuva kweminyaka yomsebenzi, uKepler wathola izimiso ezintathu ezifanele.

  1. Izibhamu ziyi-ellipsis (izingqimba ezishisayo), nelanga elincane elingenaphakathi endaweni ebizwa ngokuthi yi focus.
  2. Iplanethi ihamba ngokushesha eduze kwelanga futhi ihamba kancane kude nalo. Zoba umgwaqo kusuka elanga kuya kwiplanethi: isusa izindawo ezilinganayo ngezikhathi ezilinganayo.
  3. Izijikelezo ezikhulu zithatha isikhathi eside kakhulu. Akufanele kube ngaphezu kwalokho ngoba indlela ingaphezulu, kodwa ngaphezu kwesilinganiso.

Kubhokisi le-sandbox phezulu, i-Halley’s Comet ifakwe. Bona ukuthi ihamba kanjani ngasogwini lwelanga bese uzulazula ngengxenye yangaphandle ye-orbit yayo. Iziqongo ezimnyama zonke ziqhutshwa ngesikhathi esifanayo: ezincane nezide eduze, ezincane nezibanzi eduze. Indawo efanayo, isikhathi esifanayo. Lolu wumthetho wesithathu osebenza.

Ukuqonda

I-ellipsis ibhalwe ngamanombolo amabili:

  • ingxenye-yesimo esiyinhloko a: inhlamvu yesayizi ende kakhulu. Ihlela ubukhulu.
  • I i-eccentricity e: ukuthi iphindwe kanjani. 0 yi-circle; ephakathi kwe-1 iphakeme kakhulu futhi inciphisa.

Ingxenye encane kakhulu yelanga yi- periapsis (i-perihelion yelanga), emgwaqweni a(1 − e). Ingxenye ehamba phambili yi apoapsis (i-aphelion), ku-a(1 + e).

Ingxenyeae
Iplanethi1.0000.017
i-Mars1.5240.093
I-Halley’s Comet17.90.967

Imithetho yesithathu. Kunoma yini ejikeleza ilanga, isikwere sesikhathi silingana ne-cube yengxenye enkulu yomgwaqo. Ngonyaka nosuku:

T² = a³

Jupiter: a = 5.20 au, ngakho T = 5.20^1.5 = 11.9 iminyaka. Halley: a = 17.9 au inikeza T = 75.9 iminyaka, ezungeze unyaka wayo ovelele we-75 kuya ku-76.

Ibhokisi le-sandbox libonisa iT²/a³ eminyakeni² ngayinye ye-au³. Guqula i-orbit ejikeleze uLwandle Mgidlana njengoba ufuna: ihlala 1.

Umphathi

UNewton wathola zonke izimiso ezintathu kusuka kumthetho wakhe we-gravity. Imithetho yesithathu ngokugcwele injalo:

T = 2π · √(a³ / μ),   μ = G(M + m)

Ngakho T²/a³ = 4π²/μ ifana ngaso sonke isibhakabhaka esijikeleze isiqu esisodwa, kodwa sihlukile kulezi ziqu ezahlukene. Ushintshe isiqu sendawo ephakathi yebhokisi le-sandbox kumhlaba futhi isilinganiso sizoba ngama-9.9 × 10⁻⁵ s² km⁻³ endaweni ka-1 yr² au⁻³. I-m ku-μ iyisizathu sokuthi i-Kepler’s version incane kakhulu ngeJupiter, enesisindo esingu-0.1% selanga.

Imithetho yesibili yiyo egcina i-angle momentum. Ijubane lendawo yi dA/dt = h/2, lapho h = r²·dν/dt iyijubane elikhethekile le-angle, elihlala njalo nganoma yiluphi uhlangothi oluphakathi. Ku-periapsis ne-apoapsis ijubane lihamba ngokuqondile nge-radius, ngakho r_p·v_p = r_a·v_a: ukulingana kwejubane kulingana nokulingana komugqa oguqukayo. I-Halley, r_a/r_p = (1 + e) / (1 − e) ≈ 60, ngakho ihamba izikhathi ezingu-60 ngokushesha ku-perihelion kunaku-aphelion.

Ukubeka ilungu e orbitni layo ngesikhathi esinikeziwe, udinga ukuhluka okuphakathi M = n(t − t_p), nge-momentum ephakathi n = 2π/T, bese usebenzisa i-equation kaKepler, M = E − e sin E. Akunasinqumo esivaliwe; amathuluzi kule ndawo axazulula ngokuphinda-phinda kweNewton, okungukuthi, ukuhlangana kwezinqumo ezimbalwa ngisho noHalley’s e = 0.967.

Zama

Kubhokisi le-sandbox, khetha 'Izwe lijikeleza ilanga'. Qaphela inani le-T²/a³. Manje shintsha isibhakabhaka esincane sibe yisona ofuna ukuyishintsha bese uhlola i-T²/a³ futhi. Ngemuva kwalokho shintsha isizinda sendawo ephakathi ibe yi-Earth: yini eguqukayo, nokuthi kungani?

Umbuzo osheshayo

3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.

  1. Ngokusho kwemithetho yokuqala kaKepler, i-orbit yeplanethi yi:

    1. A Izingadi eliphelele elinokuphakathi kwelanga
    2. B I-ellipsis nelanga engxenyeni eyodwa
    3. C I-ellipsis enelanga ephakathi
    4. D I-spiral
    Bonisa impendulo

    B. I-ellipsis nelanga engxenyeni eyodwa

  2. I-comet ihamba ngokushesha kakhulu uma:

    1. A Ibanga elide kakhulu kusuka elanga
    2. B Okuncane
    3. C Ingxenye yokuhamba kwayo
    4. D Ihlala ihamba ngejubane elifanayo
    Bonisa impendulo

    B. Okuncane Imithetho yesibili kaKepler: izindawo ezilinganayo ngezikhathi ezilinganayo, ngakho-ke ilanga libhekene ne-comet kufanele ligubuze indlela eminingi ngosuku.

  3. I-orbit yeplanethi inengxenye enkulu yomgwaqo olingana ne-4 izikhathi ze-Earth. Ingabe unyaka wayo ude kangakanani?

    1. A iminyaka engu-4
    2. B iminyaka engu-8
    3. C iminyaka engu-16
    4. D iminyaka engu-64
    Bonisa impendulo

    B. iminyaka engu-8 T² = a³ = 64, ngakho-ke T = iminyaka engu-8.

Ingxenye yelayini

  • Idlala nge-interactive
  • Funda isifundo
  • Ukwenze kanjani isiphakamiso
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.

Amagama kule ncwadi

Amasu

Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.

Amathuluzi nama-lessons asebenzisa amamodeli alula ukufundela kuphela. Akufanele asetshenziswa ukuhlola, ukuhlela umsebenzi noma noma yiluphi ukhetho lokusebenzela. Izitifiketi zimahhala futhi aziqinisekisiwe. Funda isichazamazwi sezinto ezifundiswayo