Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Abantu abamnyama ngezansi kwendlela ekhanyayo ye-Milky.
Isinqumo esimnyama

I-Light Initiative

Ngomlando wonke, umuntu angabheka phezulu futhi abone i-Milky Way. Abantwana abaningi abazalwa manje ngeke bakwenze, uma sivala le nkinga.

Ngonamakhulu eminyaka, wonke umuntu obheka phezulu ngemini ecacile wabona into efanayo: amawaka ezinkanyezi kanye nomfula omnyama wendlela ye-milk. Ihlela amakhalenda, ukushayela, izimfundiso nezifundo. Empilweni eyodwa siyifihla eduze kwe-dome ekhanyayo yelanga elilahlekile. I-Light Initiative ikhona ukuyibuyisela emuva, futhi le yinkinga eyodwa yemvelo engayixazululwa ngobusuku obuthile uma ukhetha ukuyilungisa.

Isibhakabhaka sebusuku ngamanombolo

Ngokusho kwe-atlas yezwe yokukhanya kwesibhakabhaka esikhiqizwe, iphesenti le-80 labantu emhlabeni wonke, kanye ne-iphesenti le-99 abantu eMelika naseYuropu, baphila ngaphansi kwezinga lokukhanya okubi. Omunye kuthathu abantu emhlabeni ngeke bakwazi ukubona iMilky Way lapho behlala khona. futhi kuqhubeka kungenakulungile: amawaka ambalwa ochwepheshe abaphilayo bebala izinkanyezi bathola ukuthi izulu lemini likhanya ngo- 9.6% ngonyaka phakathi kuka-2011 no-2022, okusho ukuthi ukukhanya kuncane kunaleso seminyaka emihlanu.

1 in 3people cannot see the Milky Way from home (Falchi et al., 2016)
9.6%yearly brightening of the night sky, 2011 to 2022 (Kyba et al., 2023)
up to 988 millionbirds killed by collisions with buildings each year in the US alone, many drawn by lights (Loss et al., 2014)

Izindaba ezinhle

Ngaphandle kwegesi ye-greenhouse, ukukhishwa kokukhanya akuqoqwa. Vala, vikela noma ugweme ilanga futhi ukumnyama kubuyela ngokushesha. Izixazululo zibiza kakhulu, zitholakala kuwo wonke ama-hardware shop, futhi zivame ukulondoloza imali kugesi. Izifunda, iziqhingi kanye nezikhumbuzo ezigcwele emhlabeni wonke ziye zathola ubufakazi bokuthi ziyizindawo zezulu elimnyama ngokushintsha amalambu abo.

Uthuli olukhanyayo luyingozi encane kuphela elahlekile uma uvala.

Abantu abamnyama ngezansi kwendlela ye-milky.
Under a truly dark sky the Milky Way casts a glow of its own.

Imisebenzi ye-Light Initiative

Ingabe isibhakabhaka sakho simnyama?

I-Light Pollution Map ngu-Yurij Stare ibonisa ukukhanya kwesibhakabhaka okungenziwa nguNkulunkulu nakweyiphi na indawo emhlabeni, ngokuya ngedatha yesathelayithi. Iphrojekthi yesayensi yama-citizen IGlobe ngeNdlela ivumela wonke umuntu ukuthi alinganise isibhakabhaka sakhe ngaphandle kokubheka, futhi ifaka ukubala kwakho kwirekhodi lezwe lonke.

Ungasiza kanjani

  • Bala izinkanyezi zakho. Qaphela i-Globe at Night izikhathi ezimbalwa ngonyaka; ukubheka kwakho kwenziwa kube yidatha.
  • Isiqiniseko sezibani zakho kuqala: zivikela, zikhombise phansi, zifudumele, zimnyama futhi uzibeke ezimininingwaneni noma ezinqola u movement.
  • Xhumana nabangani bakho. Amanye amalambu akhanyayo ashiya phezulu ngenxa yesimo, hhayi isidingo. Ukuxhumana okumnandi kanye nencwadi equkethe lekhasi kuvame ukusebenza.
  • Write to your council. Ask for a lighting policy with full shielding, warm colour temperatures of 3000 K or lower, dimming after midnight, and dark-sky protection for parks.
  • Buza izinhlangano zomphakathi ukuthi zivale izinkomba kanye namalambu emoto ngemuva kokuvala.
  • Hlanganisa iqembu le-star. I-telescope ngemini emnyama ishintsha izingqondo ngokushesha kunanoma iyiphi isibalo. Qala enye nge ibhodi lokungenisa.

Izinsizakusebenza