Gen kèk lang sou sit sa a ka tradwi pa machin epi yo ka gen erè. Ede l pi byen Li vèsyon an angle
Li se yon gwoup galaktik ki sitiye nan Wayòm Latè.
Inivèsite Red

Inivèsite

Pou tout istwa, nenpòt moun te ka gade nan syèl la epi wè Wayòm lan. Pifò timoun ki fèt jodi a pa janm pral fè sa, si nou pa dezaktive pwoblèm nan.

Pou dè santèn de milye ane, tout moun ki te gade nan yon nwit klè wè menm bagay la: milenè zetwal yo ak mòn lan palè nan Wayòm lan. Li fòme kalandriye, navigasyon, relijye ak syans. Nan yon sèl lavi nou te kache li dèyè yon douch klere nan limyè gaspiye. Pwojè limyè a egziste pou l pote li tounen, e sa se yon pwoblèm anviwònman ki ka rezoud nan menm jou ou deside rezoud li.

Latè nan nimewo

Selon atlas mond lan nan briyans syèl artificiel, 80 pousan nan popilasyon mondyal la, ak 99 pousan nan moun ki nan Etazini yo ak Ewòp, viv anba syèl pollué-lumière. Yon nan twa moun sou tè a pa ka wè ankò Wayòm lan Galaksi soti kote yo ap viv. E li vin pi mal: dè milye de sivil syans ki kont grenn grenn te jwenn ke syèl la lannwit te brile pa yon mwayèn de 9.6 pousan chak ane ant 2011 ak 2022, sa ki double briyans nan mwens pase otòn ane.

1 in 3people cannot see the Milky Way from home (Falchi et al., 2016)
9.6%yearly brightening of the night sky, 2011 to 2022 (Kyba et al., 2023)
up to 988 millionbirds killed by collisions with buildings each year in the US alone, many drawn by lights (Loss et al., 2014)

Bon nouvèl

Diferan de gaz ki gen efè sera, pollution limyè pa akeri. Si ou fèmen, pwoteje oswa diminye yon lampe, li pral tounen nan limyè. Yo se bon mache, disponib nan nenpòt magazen ak anjeneral ekonomize lajan sou elektrisite. Vil, zile ak pak tout kote nan mond lan te vin yon zòn ki gen syèl nwa lè yo chanje limyè yo.

Pollution limyè se sèlman pollution ki disparaît lè ou vire li sou.

Pesonn silhouetted anba yon Wayòm Laktis briyan.
Under a truly dark sky the Milky Way casts a glow of its own.

Ki sa Inivèsite Light fè

  • Eksplique pollution lumineux ak efè li yo nan lang senp: gade kisa ki se pollution lumineux.
  • Moun ka wè kijan pou yo rezoud pwoblèm nan, ak konsèy pratik pou kay, biznis ak vil: gade eklere deyò byen.
  • Konekte syèl la ak lekòl. Nouvplatfòm edikasyon espas gratis nou an kòmanse ak syèl la ki anwo ou.
  • Soumèt aksyon lokal, tankou jounen nan syèl la nwa, kontè zetwal ak konvèsasyon avèk konsèy, òganize pa volontè atravè kontni tab.

Ki jan fè nwa se syèl ou?

Map Pollution limyè pa Jurij Stare montre briyans lan nan syèl la artificiel nenpòt kote nan mond lan, ki baze sou done satèlit. Pwojè sivil-syans Globe at Night la pèmèt nenpòt moun mezire pwòp syèl li ak pa gen anyen plis pase je l, epi ajoute kantite ou a nan rekò mondyal la.

Kijan ou ka ede

  • Konte zetwal ou yo. Patisipe nan Globe at Night kèk fwa pa ane; observasyon w yo vin done.
  • Fix pwòp limyè ou an premye: pwoteje yo, mete yo nan direksyon ki ba, chofe yo, diminye yo ak mete yo sou timers oswa motion sensors.
  • Kontakte zanmi w yo. Pifò limyè ki klere yo rete sou paske yo gen yon atitid, pa bezwen. Yon konvèsasyon amizan ak yon livèt avèk paj sa a souvan travay.
  • Ekri bay konsèy lokal ou a. Mande pou gen yon politik ekleraj ki gen pwoteksyon total, koulè chalè 3000 K oswa mwens, diminisyon limyè apre mitan lannwit, ak pwoteksyon kont solèy kouche pou pak yo.
  • Demande biznis yo pou yo fèmen panèl ak limyè nan plas pou machin apre yo fin fèmen.
  • Organize a star party. Yon teleskòp sou yon nwit fonse chanje lespri moun pi vit ke nenpòt ki estati. Kòmanse yon nouvo nan kontni tab.

Fonksyònman ak enfòmasyon sou li