The Light Initiative
Munguva dzekare, munhu wese aigona kutarisa uye kuona Milky Way. Vabereki vazhinji vakazvarwa nhasi havazomboona, kana tisingaite kuti nyaya iyi idzike.
Pamakore anopfuura mamiriyoni maviri, munhu wese aitarisa kudenga pazuva rakajeka akaona chinhu chimwe chete: zviuru zvezviratidzo uye mhenderekedzo yakaoma yeMweya Mutsvene. Ichi chinonzi chakaumba kalenda, kufambisa, makereke uye dzidzo. Muhupenyu hwedu isu takazvichengeta pasi pechiedza chinopisa chezuva rakasviba. The Light Initiative iripo kuti idzokere, uye iyi ndiyo imwe yematambudziko ekunze ayo anogona kugadziriswa nezuva rinotevera iwe uchifunga kuti unogadzirisa.
Nhema yezuva muzvinyorwa
Sezvo atlas yepasi rose ye artificial sky brightness, 80 percent yevanhu vepasi rose, uye 99 percent yevanhu muUnited States neEurope, vanorarama pasi pezuva rakaomarara. One in three Vanhu panyika havagone kugara vachiona nzira yemumvuri kubva kwavari. And it is getting worse: tens of thousands of citizen scientists counting stars found that the night sky brightened by an average of 9.6 percent a year between 2011 and 2022, which doubles the brightness in less than eight years.
Iyo yakanaka nhau
Zvichienzaniswa negreenhouse gases, mhepo yakaoma haizowedzera. Kudzima, shield kana dim chiedza uye grey anodzokera nguva dzose. Zvirongwa izvi hazvina mari, zvinowanikwa muzvitoro zvehardware, uye zvinoderedza mutengo wemagetsi. Maguta ose, mahombekombe uye nzvimbo dzemapaki pasi rose dzakave nenzvimbo dzinozivikanwa sedzine mhepo inotonhora nekuchinja zviedza zvavo.
Kutonhora kwezuva ndicho chikonzero chekutanga chinotadza kuitika kana uchizvidzima.

Chii chinonzi Light Initiative
- Inotaura nezve mhepo yakasviba uye zvikonzero zvayo mutauro wakajeka: ona izvi ndezvipi zvinokonzeresa mhepo yakasviba.
- Inoratidza kuti ungaita sei kuti uite izvi, pamwe nezano rakakodzera rekuti ungaita sei kuti uite izvi mumhuri, bhizinesi kana muguta: ona kuisa chiedza kunze zvakanaka.
- Inobatanidza nyika nedzidzo. Yedu yemahara space learning platform inotanga nenyika iri pamusoro pako.
- Inotsigira mabasa ekunze, senge masikati anopisa-munyika, kuongorora zvitadzo uye kubatana nemadzimai, anorongwa nevashandi vechisimba kuburikidza nekupa mari.
Ndeipi mvura yacho?
Mapikicha eLight Pollution Map akaitwa na Jurij Stare anoratidzwa kuwanda kwezuva kwavanoita pasi rose, zvichibva padata re satellite. Chirongwa chevanhu vesainzi, Globe at Night chinobvumira munhu wese kuongorora nyika yake yepasi pasina chinhu kunze kwemasoja ake, uye chinowedzera huwandu hwako kune rekorti renyika.

Maitiro ekubatsira
- Count your stars. Take part in Globe at Night a few times a year; your observation becomes data.
- Ini ndinoda kuti uite zviedza zvako zvakasununguka: chengetedza, tarisa pasi, wedzera kupisa, bvisa simba uye shandisa matimeri kana ma sensors emagetsi.
- Taurirana neshamwari dzako. Zvimwe zvichaita kuti ugare uchiona mabhatiri emagetsi ari kubuda, kwete kuti aite sezvaungada. Mufananidzo wechikwata chekutaura uye bhuku rine iyi peji rinoshanda.
- Vanyora kuguta rako. Vabvunza kuti vawane chirongwa chekusimudzira nharaunda chinoti: “full shielding”, “warm color temperatures of 3000 K or lower”, “dimming after midnight” uye “dark-sky protection for parks”.
- Taurira makambani kuti uite zviratidzo uye mabhatiri egaraji mushure mekuvharwa.
- Kuita zviratidzo zvezvisikwa. Telescope pazuva rakaomarara rinochinja pfungwa dzako nekukurumidza kupfuura chero imwe nhamba. Kutanga imwe kuburikidza ne contribution board.
Zvimwe zvinokosha zvekuverenga
- Falchi et al. (2016), The new world atlas of artificial night sky brightness, * Science Advances * 2
- Kyba et al. (2023), Citizen scientists report global rapid reductions in the visibility of stars from 2011 to 2022, Science 379
- Kukanganisa et al. (2014), Bird-kuumba kusangana muUnited States, * The Condor * 116
- Munyori: Bortle, J. E (2001), Kuzivisa Bortle Dark-Sky Scale, Sky & Telescope
- Zimbabwe Places