บางภาษาบนเว็บไซต์นี้อาจจะถูกแปลโดยเครื่อง และอาจจะมีข้อผิดพลาด ช่วยปรับปรุงมัน อ่านภาษาอังกฤษต้นฉบับ
ความเร็วในการหลบหนี
  1. เรียนรู้
  2. เครื่องมือนำทาง
เครื่องมือนำทาง · มอดูล 5

ความเร็วในการหลบหนี

เร็วแค่ไหนที่คุณต้องไป ทิ้งโลกให้ดี และทำไมจรวดไม่จำเป็นต้องไปถึงบนพื้นผิว

12 นาที

NASA/JPL/Space Science Institute

บทเรียนนี้ถูกเขียนโดยสมาชิกของทีม Local Solar System Foundation และสามารถปรับปรุงได้โดยผู้ตรวจสอบที่มีคุณสมบัติ คุณมีความรู้ในเรื่องนี้หรือไม่? ขอแนะนำการแก้ไข

ปืนใหญ่ของนิวตัน

เปิดหน้าเต็ม

นี่มันอะไรกัน ไอแซค นิวตันจินตนาการปืนใหญ่บนภูเขา สูงมากจนมันกระโดดขึ้นมาจากอากาศ ยิงลูกบอลช้าๆ แล้วมันจะตกลงมาอีกครั้ง ยิงมันเร็วพอ และพื้นดินก็โค้งไปทางด้านล่าง

ใช้ยังไง: ตั้งค่าความเร็วในการยิงด้วยตัวเลื่อนหรือปุ่มความเร็ว แล้วกดปืน ภาพที่ถ่ายก่อนหน้านี้จะยังคงอยู่บนจอ เพื่อคุณจะได้เปรียบเทียบ

ความเร็วในการเริ่ม
ความเร็ววงโคจร
ความเร็วในการหลบหนีที่นี่

เร็วแค่ไหน

  • นายยิง
  • เครื่องบินเจ็ต,ประมาณ 900 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (0.25 กิโลเมตรต่อวินาที)
  • กระสุนปืน,ประมาณ 1 กิโลเมตรต่อวินาที
  • ความเร็วของวงโคจร
  • ความเร็วในการหลบหนี

เขาถูกวาดให้สูงกว่าที่จริงมาก คุณจะเห็นมันได้

ลองนี่สิ
  1. กด "เครื่องบินเจ็ท" แล้วยิง จากนั้น "กระสุนปืน" และยิงข้อความ: มันจะตกลงมาในเวลาเดียวกัน แม้แต่สิ่งของที่เร็วที่สุดก็ไม่สามารถโคจรได้
  2. กด "ความเร็ววงโคจร" และยิงข้อความ: ลูกบอลจะไปรอบๆ แล้วกลับมาที่ปืนใหญ่ มันตกลงมาตลอด แต่มันยังหลุดพื้นอยู่
  3. ยิงช้ากว่าความเร็วโคจรนิดหน่อย จากนั้นก็เร็วขึ้นอีกนิดข้อความ: ช้ากว่า: มันโค้งลงมาและลงจอดในบางส่วนของทางรอบ ๆ เร็วขึ้น: วงกลมยืดออกเป็นรูปไข่ยาวที่หมุนไปไกลและกลับมา
  4. กดปุ่ม "ความเร็วในการหลบหนี" และยิง จากนั้นเปลี่ยนดาวเคราะห์เป็นดวงจันทร์ข้อความ: บนดวงจันทร์ ด้วยแรงโน้มถ่วงที่อ่อนแอกว่า ความเร็วโคจรเพียงแค่ประมาณ 1.6 กิโลเมตรต่อวินาที
คำที่ต้องรู้
ความคิดเบื้องหลังมัน

ทำไมลูกบอลที่โคจรไม่ตกลงมา

มันตกตลอดเวลาพื้ นผิวโลกโค้งลงไปประมาณ 5 เมตร สำหรับทุกๆ 8 กิโลเมตรที่คุณเดินทาง และสิ่งใดก็ตามที่ตกลงมาจะตกลงมาประมาณ 5 เมตร ในวินาทีแรกดังนั้นลูกบอลที่เคลื่อนไหวไปด้านข้างที่ประมาณ 8 กิโลเมตรต่อวินาทีจะตกลงมา 5 เมตรทุกวินาทีในขณะที่พื้นดินลดลงไป 5 เมตรมันไม่เคยเข้าใกล้พื้น

ทำไมต้องเป็นภูเขาสูงขนาดนี้

บนโลกภูเขาที่อยู่ตรงนี้สูงประมาณ 510 กิโลเมตร (8% ของรัศมีของโลก) ซึ่งสูงกว่าสถานีอวกาศนานาชาติที่บินได้ (ประมาณ 400 กิโลเมตร) ดังนั้นลูกบอลจึงเริ่มต้นจากเหนือชั้นอากาศโดยมาก ในขณะที่อยู่ในอากาศ การดึงจะชะลอและทำให้ลูกบอลร้อนก่อนที่จะถึงความเร็วรอบวงโคจร นั่นคือเหตุผลว่าทำไมจรวดจริงๆ จึงต้องขึ้นไปจากชั้นอากาศก่อน และจากนั้นก็เร่งความเร็วไปทางด้านข้าง

ข้อมูล: มวลและขนาดของดาวเคราะห์จาก NASA/JPL (bodies.json); เส้นทางเป็นวงโคจรที่ถูกต้องของทั้งสองตัว ความเร็วในชีวิตประจำวันเป็นตัวเลขรอบๆ ทั่วไป: เครื่องบินเจ็ตใช้ความเร็วประมาณ 900 กม./ชม. และกระสุนปืนออกจากถังประมาณ 0.7 ถึง 1.2 กม./วินาที, สำหรับลูกที่รวดเร็วก็ประมาณ 1 กม./วินาที

ตารางข้อมูล (ตัวเลือกข้อความ)

ความเร็วช้ากว่าความเร็วลม: มันจะตกลงมา ระหว่างความเร็วลมและความเร็วหนี: มันโคจรรอบวงโคจร ความเร็วที่มากกว่าหรือเท่ากับความเร็วหนี: มันจะออกไปตลอดกาล

ความเร็วที่จำเป็นบนยอดเขา
ดาวเคราะห์ความเร็ววงโคจรความเร็วในการหลบหนีที่นี่
โลก7.61 กม./วิ10.8 กม./วิ
ดวงจันทร์1.62 กม./วิ2.29 กม./วิ
ดาวอังคาร3.42 กม./วิ4.84 กม./วิ

ขว้างบอลขึ้นไป แล้วมันก็กลับมา ถ้าโยนมันแรงพอ มันก็ไม่เคยทำ บนโลกความเร็วนั้นคือ 11.2 กิโลเมตรต่อวินาที และเพื่อที่จะไปถึงจุดนั้น จรวดจึงต้องยิ่งใหญ่

The Artemis I rocket lifting off at night in a blaze of light.
Artemis I lifts off from Kennedy Space Center, 16 November 2022. Credit: NASA/Bill Ingalls

เร็วพอแล้ว วัตถุที่โยนออกไป จะไม่กลับมาอีก

ดูสิ

ขว้างลูกบอลขึ้นไป แล้วมันก็จะลงมา ขว้างเร็วขึ้น มันจะขึ้นสูงก่อนที่จะตก มันมีความเร็วที่เร็วจนไม่เคยกลับมาอีกเหรอ

ใช่ มันเรียกว่า ความเร็วในการหลบหนี (หรือความเร็วการหลบหนี) ไปอย่างน้อยก็เร็วขนาดนั้น โดยไม่มีอะไรทำให้คุณชะลอตัว และแรงดึงดูดจะไม่สามารถดึงคุณกลับมาได้

โลกความเร็วในการหลบหนีจากพื้นผิว
ดวงจันทร์2.4 กิโลเมตรต่อวินาที
ดาวอังคาร5.0กิโลเมตรต่อวินาที
โลก11.2 กิโลเมตรต่อวินาที
ดาวพฤหัสบดี59.5 กิโลเมตรต่อวินาที
ดวงอาทิตย์617.6 กิโลเมตรต่อวินาที

ความเร็วในการหลบหนีของดวงจันทร์ น้อยกว่าหนึ่งในสี่ของโลก นั่นเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำไมดวงจันทร์ อาจจะเป็นสถานที่ที่เหมาะสมที่จะส่งสิ่งต่างๆไปยังอวกาศ

ในเครื่องมือปืนใหญ่ ดวงจันทร์ถูกเติม ลองความเร็วที่ต่ำกว่าและสูงกว่าความเร็วในการหลบหนีที่แสดงในผลการอ่าน

เข้าใจ

การหนีเกิดขึ้นเมื่อพลังงานเคลื่อนไหวของร่างกาย เพียงพอที่จะปีนขึ้นไปจาก “บ่อ” ของแรงดึงดูดอย่างสมบูรณ์ ตั้งค่าพลังงานเคลื่อนไหวให้เท่ากับพลังงานที่ต้องการเพื่อไปถึงความเป็นอมตะ:

½ v² = μ / r  ⇒  v_escape = √(2μ / r)

เปรียบเทียบกับความเร็ววงกลม √(μ/r): ความเร็วหลบหนีจะ √2 ≈ 1.414 เท่า ของความเร็ววงกลมที่ระยะทางเดียวกันเสมอ

ข้อเท็จจริงสำคัญสองประการ

  1. มันไม่ขึ้นอยู่กับมวลของคุณ กรวดและยานอวกาศต้องการความเร็วเดียวกัน (ยานอวกาศต้องการพลังงานมากขึ้น)
  2. มันขึ้นอยู่กับว่าคุณเริ่มจากไหน ออกไปไกลกว่านั้น r จะใหญ่ขึ้น และหนีได้ง่ายขึ้น จากระดับสูงของวงโคจรจดจ่อกับโลก ความเร็วในการหลบหนีของโลกคือเพียงประมาณ 4.3 กิโลเมตรต่อวินาที

จรวดไม่เคยยิงจริงๆ ถึง 11.2 กิโลเมตรต่อวินาทีที่พื้นดิน พวกเขาขึ้นอย่างสม่ำเสมอ ในขณะที่เครื่องยนต์ของพวกเขายังคงผลัก ความเร็วในการหนีคือความเร็วที่จำเป็นสำหรับวัตถุที่ไม่มีพลังงาน เช่นลูกปืน

เจ้านาย

ในแง่ของพลังงานโคจรเฉพาะ ε = v²/2 − μ/r การหลบหนีหมายถึง ε ≥0 ถ้า ε =0แล้ว เส้นทางจะเป็นพาราโบลา และความเร็วจะลดลงเป็นศูนย์ที่จุดสุดท้าย เร็วกว่านั้น เส้นทางเป็นไฮเปอร์โบล และวัตถุยังคงความเร็วที่เหลืออยู่ ความเร็วเกิน v∞:

v² = v∞² + v_escape²,   C₃ = v∞²

นักวางแผนภารกิจอ้างอิงพลังงานในการปล่อยเป็น C₃ (km²/s²) สำหรับการย้ายไปดาวอังคาร v∞ ที่เริ่มต้นคือประมาณ 2.9 กม/วินาที C₃ ≈ 8.7 กม²/วินาที

ความสัมพันธ์นี้ซ่อนผลกระทบที่สำคัญที่สุดในการบินอวกาศ ลูกเล่น Oberth: การเผาไหม้ที่เกิดจากแรงโน้มถ่วงลึกลงไปในบ่อน้ำ ที่คุณกำลังเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว ซื้อ v∞ มากขึ้นกว่าการเผาไหม้เดียวกันที่เกิดขึ้นจากระยะไกล จากวงโคจรจอดรถ 200 กิโลเมตรรอบโลก (ความเร็วรอบวงกลม 7.78 กิโลเมตร/วินาที, ความเร็วหนี 11.0 กิโลเมตร/วินาที) การไปถึง v∞ = 2.9 กิโลเมตร/วินาที ต้องการเพียงแค่ประมาณ 3.6 กิโลเมตร/วินาทีของการเผาไหม้เครื่องยนต์, ไม่ใช่ 3.2 + 2.9 = 6.1 กิโลเมตร/วินาที แผนที่เดลต้า-วีใช้นี่ สำหรับทุกการออกจากวงโคจรโลกต่ำ

ลองดูสิ

บนดวงจันทร์ ยิงด้วยความเร็วที่ต่ำกว่าความเร็วในการหลบหนีที่แสดงไว้ในข้อมูล แล้วก็สูงขึ้นมาอีกนิด เปรียบเทียบเส้นทางทั้งสอง

คำถามแบบทดสอบ

3 คำถามเร็วๆ เลือกคำตอบดูว่าคุณถูกหรือไม่

  1. ความเร็วของโลกในการหลบหนีจากพื้นผิวคือประมาณ:

    1. A 7.9 กิโลเมตรต่อวินาที
    2. B 11.2 กิโลเมตรต่อวินาที
    3. C 29.8 กิโลเมตรต่อวินาที
    4. D 617 กิโลเมตรต่อวินาที
    แสดงคำตอบ

    B. 11.2 กิโลเมตรต่อวินาที

  2. ความเร็วในการหลบหนีคือกี่เท่าของ ความเร็ววงโคจรที่อยู่ห่างกันเท่ากัน

    1. A 2
    2. B √2 (ประมาณ 1.41)
    3. C 1/2
    4. D π
    แสดงคำตอบ

    B. √2 (ประมาณ 1.41)

  3. ความเร็วในการหลบหนีขึ้นอยู่กับมวลของวัตถุที่ถูกปล่อยออกมาหรือไม่

    1. A ใช่ วัตถุที่หนักกว่าต้องใช้มากขึ้น
    2. B ใช่ วัตถุที่เบากว่าต้องใช้มากขึ้น
    3. C ไม่ มันขึ้นอยู่กับมวลของดาวเคราะห์ และระยะทางที่เริ่มต้น
    4. D เพียงแต่ในบรรยากาศ
    แสดงคำตอบ

    C. ไม่ มันขึ้นอยู่กับมวลของดาวเคราะห์ และระยะทางที่เริ่มต้น

เส้นจบ

  • ฉันเล่นกับเกมแบบอินเตอร์แอคทีฟ
  • อ่านบทเรียน
  • ทำตามคำท้า
  • ทำข้อสอบ

ทำการกำหนดให้บทเรียนเสร็จสมบูรณ์ เพื่อบันทึกมันไว้ในความคืบหน้าของคุณบนอุปกรณ์นี้

คำในบทเรียนนี้

ต้นฉบับ

บทเรียนนี้มีลิขสิทธิ์ CC BY-SA 4.0

เครื่องมือและบทเรียนใช้แบบจำลองที่เรียบง่ายเพื่อการเรียนรู้เท่านั้น มันไม่ควรจะถูกใช้ในการนำทาง การวางแผนภารกิจ หรือการตัดสินใจในการปฏิบัติงานใดๆ ใบรับรองเป็นของฟรี และไม่มีการยืนยัน อ่านข้อยกเว้นความรับผิดชอบของเนื้อหาการศึกษา