Sommige tale op hierdie tuiste mag masjien- vertaal wees en mag foute bevat. Help om dit te verbeter Lees die Engelse oorspronklike
  1. Leer
  2. Navigeer
Navigeer · Module 5

Escape spoed

Hoe vinnig moet jy gaan om 'n wêreld vir altyd te verlaat en waarom rakette dit nie regtig by die oppervlakte hoef te bereik nie?

12 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Hierdie les is opgestel deur 'n Local Solar System Foundation-spanlid en kan verbeter word deur 'n gekwalifiseerde hersiener. Is jy gekwalifiseer in hierdie onderwerp? Stel 'n redigering voor

Newton se kanon

Open volledige bladsy

Wat is dit? Isaac Newton het 'n kanon op 'n berg voorgestel wat so hoog is dat dit uit die lug uitsteek. Vuur die bal stadig af en dit val terug ondertoe. Vuur dit vinnig genoeg af en die grond buig weg onderaan so vinnig as wat dit val, sodat dit nooit land nie. Dit is 'n baan.

Hoe om dit te gebruik: Stel die lanseerspoed met die skuiwer of 'n spoedknoppie, druk dan vuur. Eerdere skote bly op die skerm sodat jy hulle kan vergelyk.

Lanseer spoed
Sirkelvormige baan spoed hier
Escape spoed hier

Hoe vinnig is dit?

  • Jou skote
  • Straalvliegtuig, ongeveer 900 km/h (0.25 km/s)
  • Geweefskoot, ongeveer 1 km/s
  • Orbital spoed
  • Escape spoed

Die berg is geteken veel hoër as enige werklike een sodat jy kan sien dit. Lug weerstand word geïgnoreer.

Probeer hierdie
  1. Druk "Jet vliegtuig" en vuur, dan "Geweer kogel" en vuurNota: Beide val terug na onder byna in een keer. Selfs baie vinnige alledaagse dinge is nie ver van vinnig genoeg om te orbiteer nie.
  2. Druk "Orbit spoed" en vuur.Nota: Die bal gaan die hele pad rond en kom terug na die kanon. Dit val die hele tyd, maar dit bly die grond mis. So bly die Internasionale Ruimtestasie op.
  3. Vuur 'n bietjie stadiger as die baan spoed, dan 'n bietjie vinniger.Nota: Stadiger: dit buig af en land 'n deel van die pad rond. Vinniger: die sirkel strek in 'n lang ovaal wat ver uit swaai en terugkom.
  4. Druk "Escape speed" en vuur, dan skakel die planeet na die maan.Nota: At escape speed the ball leaves and never comes back. On the Moon, with its weaker gravity, orbit speed is only about 1.6 km/s.
Woorde om te weet
Die idees agter dit

Waarom val die bal nie neer nie?

Dit val wel, die hele tyd. Die aarde se oppervlak krom omtrent 5 meter na onder vir elke 8 kilometer wat jy reis, en enige iets wat geval het val omtrent 5 meter in sy eerste sekonde. Dus val 'n bal wat opsy beweeg teen ongeveer 8 kilometer per sekonde 5 meter elke sekonde terwyl die grond met 5 meter afval. Dit kom nooit nader aan die grond nie.

Waarom so 'n hoë berg?

Op aarde is die berg hier ongeveer 510 km hoog (8% van aarde se radius), hoër as wat die Internasionale Ruimte Stasie vlieg (ongeveer 400 km), dus begin die bal bo byna al die lug. Onder in die lug sou weerstand die bal vertraag en verhit lank voordat dit orbitale spoed bereik het. Dit is waarom werklike rakette eers uit die lug klim en dan sywaarts versnel.

Bronne: planeetmassas en groottes van NASA/JPL (bodies.json); paaie is presiese twee-liggaam orbite. Alledaagse spoed is tipiese ronde getalle: straalvliegtuie kruis by ongeveer 900 km/h, en geweerkoeëls verlaat die loop by ongeveer 0.7 tot 1.2 km/s, ongeveer 1 km/s vir 'n vinnige een.

Datatabel (teksalternatief)

Stadiger as die sirkel spoed: dit val terug. Tussen sirkel en ontsnap spoed: dit orbite. Op of bo ontsnap spoed: dit verlaat vir goed.

Spoed nodig op die top van die berg
PlaneteSirkelvormige baan spoed hierEscape spoed hier
Aarde7,61 km/s.10,8 km/s.
Maan1,62 km/s.2,29 km/s.
Mars3,42 km/s.4,84 km/s.

Gooi ‘n bal en dit kom terug Gooi dit hard genoeg en dit doen dit nooit. Op aarde is die spoed 11,2 km per sekonde en om dit te bereik is waarom rakette so groot is

Die Artemis I-raket wat in die nag opstyg in 'n vlammende lig
Artemis I verlaat die Kennedy Space Center op 16 November 2022. Credit: NASA/Bill Ingalls

Spoedig genoeg, en ‘n gegooi voorwerp kom nooit terug nie

Kyk

Gooi ‘n bal op en dit kom terug af. Gooi dit vinniger, dit gaan hoër voordat dit terugval Is daar ‘n spoed so vinnig dat dit nooit terugkom nie?

Ja, ja Dit word die escape speed (of escape velocity) genoem. Gaan ten minste so vinnig, sonder dat iets jou vertraag en die gewigstoot kan jou nooit terugtrek nie

WêreldEscape spoed van die oppervlak
Maan2.4 km/s
Mars5.0 km/s
Aarde11.2 km/s
Jupiter59.5 km/s
Sun617.6 km/s

Die Maan se ontsnapping spoed is minder as ‘n kwart van die Aarde se. Dis een rede waarom die Maan ‘n nuttige plek kan wees om dinge in ruimte te laat vlieg.

In die kanonhulpmiddel, is die maan gelaai. Probeer spoed onder en bo die ontsnap spoed vertoon in die lees.

Verstaan

Ontsnapping gebeur wanneer die liggaam se kinetiese energie genoeg is om uit die gravitasie “put” te klim Stel kinetiese energie gelyk aan die energie nodige na bereik oneindigheid:

½ v² = μ / r  ⇒  v_escape = √(2μ / r)

Vergelyk met die sirkelsnelheid √(μ/r): ontsnappingsspoed is altyd √2 ≈ 1.414 keer die sirkelsnelheid op dieselfde afstand.

Twee belangrike feite:

  1. Dit hang nie af van jou massa nie. ‘n Kiezelsteen en ‘n ruimteskip benodig dieselfde spoed. (Die ruimteskip het natuurlik baie meer energie nodig.)
  2. Dit hang af van waar jy begin. Verder weg is r groter en ontsnap is makliker. Van die hoogte van die geostasiêre baan, is die aarde se ontsnapping spoed net ongeveer 4.3 km/s

Rakette skiet nie tot 11,2 km/s op die grond nie Hulle klim stadig terwyl hulle masjiene voortdurend druk Escape spoed is die spoed benodig vir ‘n unpowered voorwerp, soos die kanonbal.

Meester

In terme van spesifieke orbitale energie ε = v²/2 − μ/r, beteken ontsnapping ε ≥ 0. By presies ε = 0 is die pad ‘n parabola en die spoed neig na nul by oneindigheid. Vinniger as dit, die pad is ‘n hiperbool en die voorwerp hou ‘n oorblywende spoed ver weg, die hiperboliese oortollige spoed v∞:

v² = v∞² + v_escape²,   C₃ = v∞²

Missieplanners noem die lanseringsenergie as C₃ (km²/s²). Vir ‘n Mars-oordrag is v∞ by vertrek ongeveer 2,9 km/s, dus C₃ ≈ 8,7 km²/s².

Hierdie verhouding verberg een van die mees bruikbare effekte in ruimtevlug, die Oberth-effek: ‘n brand wat diep in ‘n gewigskraal gemaak word, waar jy reeds vinnig beweeg, koop meer v∞ as die zelfde brand wat ver weg gemaak word. Vanaf ‘n 200 km parkeerbaan om die aarde (sirkelsnelheid 7,78 km/s, ontsnap spoed 11,0 km/s), bereiking v∞ = 2,9 km/s benodig slegs ongeveer 3,6 km/s van masjien brand, nie 3,2 + 2,9 = 6,1 km/s. Die Delta-v Kaart gebruik hierdie vir elke vertrek van lae aarde baan.

Probeer dit

Op die Maan, vuur teen 'n spoed net onder die ontsnappingspoed wat in die uitlees vertoon word, dan net bo. Vergelyk die twee paaie. Probeer dan dieselfde op Aarde en Mars.

Vinnige toets

3 vinnige vrae. Kies 'n antwoord om te sien of jy reg is.

  1. Aarde se ontsnapping spoed van die oppervlakte is ongeveer:

    1. A 7.9 km/s
    2. B 11.2 km/s
    3. C 29.8 km/s
    4. D 617 km/s
    Wys die antwoord

    B. 11.2 km/s

  2. Escape spoed is hoeveel keer die sirkelvormige orbite spoed op dieselfde afstand?

    1. A 2
    2. B √2 (about 1.41)
    3. C 1/2
    4. D π
    Wys die antwoord

    B. √2 (about 1.41)

  3. Steek weg objekte terwyl beweeg

    1. A Ja, swaarder voorwerpe benodig meer
    2. B Ja, ligter voorwerpe benodig meer
    3. C Nee, slegs op die planeet se massa en die begin afstand
    4. D Slegs in 'n atmosfeer
    Wys die antwoord

    C. Nee, slegs op die planeet se massa en die begin afstand

Einde lyn

  • Gespeel met die interaktiewe
  • Lees die les
  • Het die uitdaging gedoen
  • Die toets is voltooi

Merk die les voltooi om dit na jou vordering op hierdie toestel te stoor.

Woorde in hierdie les

Bronne

Hierdie les is gelisensieer onder CC BY-SA 4.0.

Gereedskap en lesse gebruik vereenvoudigde modelle slegs vir leer. Hulle mag nie gebruik word vir navigasie, missiebeplanning of enige operasiebesluit nie. Sertifikaat is gratis en nie geakkrediteer nie. Lees die disclaimer vir opvoedkundige inhoud