Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela
Ngomhla ka-10 kuMashi 2006, ngemuva kwezinyanga ezisithupha ezindaweni ezingaphandle kwelanga, iMars Reconnaissance Orbiter ye NASA yafaka izinjini zayo ezine ezinkulu ngemizuzu engu-27. Ngongxenye yale sikhathi yayingaphansi kweMars, ngaphandle kokuxhumana kwe-radio: akukho muntu emhlabeni ongakwazi ukwazi ukuthi isebenzela yini. Uma ukudlidliza kungakaphumelela, i-spacecraft izohamba ngaphezu kweMars futhi ifike e-orbit engapheli ngaphesheya kwelanga.
Ukufika akunembile. Kudingeka uthathelwe.
Bona
I-spaceship ayikwazi “ukuyeka” eplanethi. Iwela kuyo, ihamba ngokushesha njengoba ifika eduze, ku-curve evulekile ebizwa nge-hyperbola. Uma ishiya icala, izohamba ngaphesheya kweplanethi futhi ikhuphuke kancane, ngokuya ngejubane layo.
Ukuhlala, kufanele ilahlekelwa yijubane ngesikhathi esifanele, ukufinyelela okuncane:
- I-capture burn. Ama-engine ashaya ngokumelene nesimo sokuhamba. Umlilo ophansi uguqula i-curve evulekile ibe yi-ellipsis ende, evala.
- Aerobraking. Ngezansi kokushaya ngaphezu kwegesi, abalawuli bakhuphula indawo ephansi ye-orbit engxenyeni ephezulu ye-atmosphere. Nganoma iyiphi indlela, i-air drag encane ihamba kancane futhi indawo ephezulu iwela phansi.
- I-Science orbit. Ngemuva kwamakhulu ezikhathini ezingaphezu kwezinyanga eziyisithupha, i-MRO yafinyelela ku-orbit ephansi, encane kakhulu, eyi-250 nge-316 km phezulu, futhi ingaqala ukudweba i-Mars.
Ukuqonda
Ukusuka emhlabeni ngendlela efana neHohmann, indiza yelanga ifinyelela kuMars 2.65 km/s phezulu Kusuka engxenyeni yeMars, lokhu kuyi-”speed at infinity”, v∞. Ukuwa ku-426 km phezulu komhlaba, ihamba ngokushesha kuze kube
v = √(v∞² + 2μ/r) = √(2.65² + 2 × 42,828 / 3,822) ≈ 5.4 km/s
Ku-ellipsis kusuka ku-426 km kuya ku-44,500 km, isivinini esiphansi kufanele sibe yi-4.56 km/s (vis-viva). I-ideal, i-instantaneous capture burn yilokho okungo 0.87 km/s. Umlilo ongokoqobo wemizuzu engu-27 awusebenzi kahle ngoba usakazeka ngakwesobunxele; i-MRO yamisa isithuthi sezulu ngamakhilomitha angu-1/s.
Ukuqoqa ngokuqondile ku-orbit ephansi ye-circular kuzobiza cishe amakhilomitha ayi-2 / s (bona Zama). Ukubhujiswa kwe-aerobraking kulondoloza ingxenye enkulu yale nkinga, futhi igesi egcinwe ibe yimoto yendawo kanye nesayensi.
Umphathi
I-hyperbola inengxenye enkulu yomgwaqo a = −μ/v∞² nesimo esihlukile e = 1 + r_p v∞²/μ. Isikhathi sokuhamba kusuka kude kuya ku-periapsis sibekwe yi-equation ye-hyperbolic Kepler M = e sinh F − F.
Ukuqapha Δv ku-periapsis r_p kuya elithipheni nge-apoapsis r_a yi
Δv = √(v∞² + 2μ/r_p) − √(2μ r_a / (r_p (r_p + r_a)))
oncane kakhulu ku-ellipse ende kakhulu (r_a → enkulu): indiza yendawo engaphandle ayikwazi ukuthathwa. Lokhu kusho ukuthi izindiza ziqala nge-orbit evulekile, futhi kungani i-aerobraking noma ukudlidliza okuncane kulandela. Imisebenzi yeMars esebenza ngeqembu, aerocapture (ukuhamba okunzulu olunye ngaphakathi kwe-atmosphere ngemuva kwesihlungi sokushisa) kungashintsha ukukhishwa komlilo wonke.
Zama
I-spacecraft ifika eMars nge v∞ = 2.65 km/s. I-Mars's μ = 42,828 km³/s² futhi ukufinyelela okude kakhulu kuyi-426 km ngaphezulu kwe-3,396 km radius. Khangela isivinini ekufinyeleleni okude kakhulu, √(v∞² + 2μ/r). Ngemuva kwalokho bhala isivinini esidingekayo sokuhamba ngesivinini esijikelezayo ngaleso siphakamo. Ingabe ukuthatha ukushaya kungaba mkhulu kangakanani, uma kuqhathaniswa ne-0.87 km/s ye-elipses ende?
Iningi. Izinhlekelele zikhona lapho ukufunda kuqhubeka khona.
Umbuzo osheshayo
3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.
-
Uma isindiza esifikayo asiqambi injini yayo, izo:
- A Ukulimala kweplanethi
- B Ushintsho oludlulele eplanethini bese ushiya futhi
- C Ukugwama ku-orbit ejikelezayo
- D Misa phezu kweplanethi
Bonisa impendulo
B. Ushintsho oludlulele eplanethini bese ushiya futhi
-
Kungani ukukhishwa kwe-burn kwenziwa endaweni encane kakhulu yeplanethi?
- A Kuhle ukubona khona
- B I-spaceship ihamba ngokushesha kakhulu khona, futhi umlilo ushintsha amandla e-orbit ngokuya ngejubane eliphakeme
- C Isimo sezulu sisiza
- D Amasignali e-radiyo acacile
Bonisa impendulo
B. I-spaceship ihamba ngokushesha kakhulu khona, futhi umlilo ushintsha amandla e-orbit ngokuya ngejubane eliphakeme Le yimiphumela ye-Oberth: ushintsho lwesivinini ngeyunithi ngayinye ye-Δv lulingana nejubane.
-
Yini i-aerobraking?
- A Ukuhlanganiswa nge-parachutes
- B Ukudonsa indawo ephansi ye-orbit engxenyeni ephezulu yezulu ukuze kukhawulelwe kancane kancane
- C Ukubhuqa ngenjini
- D Ukusetshenziswa kwengcindezi yeplanethi ukukhawulela
Bonisa impendulo
B. Ukudonsa indawo ephansi ye-orbit engxenyeni ephezulu yezulu ukuze kukhawulelwe kancane kancane
Ingxenye yelayini
- Funda isifundo
- Ukwenze kanjani isiphakamiso
- Uthathe isifundo
Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.
Isifundo siqediwe. Kulungile!
Phezulu okulandelayo Ukugcizelelana kusiza: i-slingshot ekhululekileAmagama kule ncwadi
Amasu
- NASA JPL, Mars Reconnaissance Orbiter arrival press kit (March 2006)
- NASA, Mars Reconnaissance Orbiter mission page
- NASA JPL, Basics of Space Flight, Chapter 14: Launch, Cruise and Arrival (aerobraking)
- JPL SSD, Astrodynamic parameters (GM of Mars)
Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.