Ezinye iilwimi kule ndawo zingaguqulelwa ngematshini kwaye zingaquka iimposiso. Uncedo lokuyilungisa Funda isiNgesi esibhaliweyo
  1. Funda
  2. Umkhangeli zincwadi
Umkhangeli zincwadi · Isixhobo 11

Ukufaka i-orbit: ukuqwalaselwa

Ukufika kwiplanethi yimizuzu engozi kakhulu yomsebenzi: umlilo omnye ugqiba ukuba uyakuhlala okanye uhambe ngaphambili ngokusisigxina.

12 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Le ncwadi yabhalwa ngu Local Solar System Iqela le-Fundamente lilungu kwaye lingaphuculwa ngumvavanyi oqeqeshiweyo. Ingaba uqeqeshiwe kulo mxholo?

Ngomhla we-10 kuMatshi 2006, emva kweenyanga ezisibhozo kwisithuba, i NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter yatyhila iinjini zayo ezine ezinkulu zemizuzu engama-27. Kwinxalenye yexesha yayisemva kweMars, ngaphandle koqhagamshelwano lweradiyo: akukho mntu emhlabeni owaziyo ukuba yasebenza na. Ukuba ukutshisa kwakungaphumelelanga, inqwelo-moya iya kuba ifile ngaphezu kweMars kwaye ifike kwindlela engapheliyo ejikeleza ilanga.

Ukufika kumodeliwe kwiMars Reconnaissance Orbiter: i-hyperbola, ukufakelwa komlilo kwi426 x 44,500 km ellipse, emva koko iinyanga zokumisa ngenqwelomoya.

Ukufika akuyonto ilungileyo. Kufuneka uthathelwe ingqalelo.

Bona

Iinqanawa zokuhamba ngenqwelo-moya aziyi “kuyeka” kwiplanethi. Iwela kuyo, ihamba ngokukhawuleza njengoko ifika phezulu, kwigophe elivulekileyo elibizwa ngokuba yi hyperbola. Ishiyeka isolo, iya kutyhala ijikeleze iplanethi kwaye ikhuphe kude kwakhona, ngokukhawuleza njengoko yafika.

Ukuhlala, kufuneka ilahle isixa-mali kwimo yexesha elifanelekileyo, indlela efutshane:

  1. Ukufumana umlilo. Iinjini zityhila ngokuchasene nendlela yenkqubela phambili. Umlilo ophantsi uguqula igophe elivuliweyo libe lide, livale elilipse.
  2. Ukukhawuleza kwenqwelo-moya. Ngelixa ukutshaya ifuthe elininzi, abalawuli bakhupha indawo ephantsi ye orbit kwinqanaba elincinci phezulu kwimozulu. Iintsuku zonke, uxinzelelo oluncinci lwemoya lukhawulezisa inqanawa yenqwelomoya kwaye indawo ephezulu ihla.
  3. I-orbit yesayensi. Emva kwamawaka eentsuku ezidlulayo ngaphezulu kweenyanga ezintlanu, iMRO yafikelela kwinqanaba eliphantsi, elijikelezayo elimalunga ne-250 nge-316 km phezulu, kwaye yaqala ukudwelisa iMaphu yeMars.

Ukuqonda

Ukusuka eMhlabeni kwindlela efana neHohmann, inqwelo-moya ifika eMars malunga 2.65 km/s ihamba ngaphantsi kweMars. Kusuka kwindawo yokujonga yeMars leyo yi “santya esingenakuphela”, v∞. Ihla ukuya kwi-426 km phezulu komphezulu, ihamba ngokukhawuleza ukuya

v = √(v∞² + 2μ/r) = √(2.65² + 2 × 42,828 / 3,822) ≈ 5.4 km/s

Kwi-ellipse ukusuka kwi-426 km ukuya kwi-44,500 km, isantya kwisiqithi esiphantsi kufuneka sibe yi-4.56 km/s (vis-viva). Ilungele, ukufakelwa okukhawulezayo kokutshisa ngoko kumalunga ne 0.87 km/s. Imizuzu engama-27 yokutshisa incinci kakhulu ngenxa yokuba iyasasazeka ngaphaya kwegophe; MRO’s yakhawuleza inqanawa yendawo engaphandle nge 1 km/s.

Ukutsala ngokuthe ngqo kwi orbit ephantsi ejikelezayo kuya kubiza malunga ne 2 km/s (bona uPhinda). Ukumisa ngenqwelo-moya kukhusela uninzi lwesiphelo, kwaye ifuthe eligcinwe liyinxalenye yenqwelo-moya kunye nesayensi.

Umphathi

I-hyperbola ine-semi-major axis a = −μ/v∞² kunye ne-excentricity e = 1 + r_p v∞²/μ. Ixesha lokuhamba ukusuka kude ukuya kwi-periapsis limiselwe yi-hyperbolic Kepler equation M = e sinh F − F.

Ukuqwalaselwa Δv kwi-periapsis r_p kwi-ellipsis ene-apoapsis r_a yi

Δv = √(v∞² + 2μ/r_p) − √(2μ r_a / (r_p (r_p + r_a)))

encinci kakhulu kwi-ellipsis ende kakhulu (r_a → enkulu): iinqanawa zesithuba zinzima ukuqwalaselwa. Le nto ibangela ukuba izithuthi ziqale zingene kwimo ye-orbit ekhululekileyo, kwaye kutheni ukutshisa ngemoto okanye umlilo omncinci olandelayo. Kwimisitho yeMars eqhutywa ngumqhubi, ukubamba ngenqwelo-moya (ukudlula okunzulu olunye kwimozulu ngasemva kwesikhuselo sobushushu) kungatshintsha ukubetha ngokugqithiseleyo.

Zama

Inqwelomoya yesathelayithi ifika kwiMars nge v∞ = 2.65 km/s. I Mars' s μ = 42,828 km³/s² kwaye ufikelelo olufutshane luyi 426 km ngaphezulu kwe 3,396 km umda we radius. Bala isantya kufikelelo olufutshane, √(v∞² + 2μ/r). Emva koko balala isantya esifunekayo sojikelezo lwe orbit kumphakamo ofanayo. Ingaba inkulu kangakanani na loo nto yokuqhekeka, xa kuthelekiswa ne 0.87 km/s ye ellipse ende?

Uvavanyo olukhawulezayo

3 imibuzo ekhawulezayo. Khetha impendulo ukuze ubone ukuba ulungile na.

  1. Ukuba inqanawa yenqwelo-moya efikayo ayitshisi injini yayo, iya:

    1. A Ungqubano kwiplanethi
    2. B Iiplanethi
    3. C Ukuphuma kwi orbit ejikelezayo
    4. D Cima phezulu kweplanethi
    Bonisa impendulo

    B. Iiplanethi

  2. Kutheni ukuthatha ukutshisa kwenziwa kwindawo efutshane kakhulu kwiplanethi?

    1. A Kulula ukukubona
    2. B Iinqanawa zokuhamba ngenqwelo-moya zikhawuleza kakhulu apho, kwaye umlilo utshintsha amandla ojikelezo phezulu kwisantya esiphezulu
    3. C Umoya unceda
    4. D Iimpawu zeradiyo zicacile
    Bonisa impendulo

    B. Iinqanawa zokuhamba ngenqwelo-moya zikhawuleza kakhulu apho, kwaye umlilo utshintsha amandla ojikelezo phezulu kwisantya esiphezulu Le yiOberth effect: utshintsho lwee-energy kwiyunithi ye Δv lulingana nesantya.

  3. Yintoni ukutshixa ngenqwelo-moya?

    1. A Ukuwela ngeparachutes
    2. B Ukutyibilika kwendawo ephantsi ye-orbit kwimozulu ephezulu ukukhawuleza ezantsi ngokuthe ngcembe
    3. C Ukutshixa ngeenjini
    4. D Ukusebenzisa umthwalo weplanethi ukucotha
    Bonisa impendulo

    B. Ukutyibilika kwendawo ephantsi ye-orbit kwimozulu ephezulu ukukhawuleza ezantsi ngokuthe ngcembe

Iilayini Ezigqibekileyo

  • Funda isifundo
  • Ukwenza isigqibo
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo sencwadi eneenkcukacha egqityiweyo ukusigcina kwindlela yakho yokuqhubekeka kule sixhobo.

Amagama kule ncwadi eneenkcukacha

IiNkqubo

Eli nqaku lilayisensiwe CC BY-SA 4.0.

Izixhobo kunye neengcebiso zisebenzisa iimodeli ezilula zokufunda kuphela. Akufanele zisetyenziswe ukuqhuba, ucwangciso lwemikhosi okanye nayiphi na intlawulo yokusebenza. Iziqinisekiso azihlawulwanga kwaye azigunyaziswanga. Funda uxanduva lokungasebenzisi imixholo yoqeqesho