کێشکردن یارمەتی دەدات: فڕێدانی ئازاد

لە ساڵی 1977دا دوو فڕۆکەی ئاسمانی ڤۆیجر زەوییان جێهێشت لەسەر ڕێگایەک کە بەکارهێنانی نایاب بەکاردەهێنن بۆ ڕێکخستنەوەی مانگ، زۆنتێر، ئۆڕێنۆس و نپتون، کە هەر 175 ساڵ جارێک ڕوو دەدات. هه‌ریه‌که‌یان به‌هۆی کێشه‌ی ده‌روونیه‌وه‌، له‌ڕێگه‌ی خۆیه‌وه ده‌ڕۆیشت و ده‌گه‌ڕا. Without those free boosts, Voyager 2 could never have reached Neptune in twelve years.

ئەم هەسارەیە وزەی خۆی نادات بە هیچ شتێک جوڵه‌که‌ی پێت ده‌به‌خشێت

تەماشا بکە

بیر لە تۆپی تەنیسیەك بكەەوە كە فڕێدراوەتە پێشەوەی شەمەندەفەرێك كە دەچێت خێراتر دەگەڕێتەوە لەوەی کە فڕێدرابوو، چونکە شەمەندەفەرەکە بەرەو ئەوێ دەڕۆیشت. یارمەتیدانی جاڕکێشان هەمان بیرۆکەیە، جاڕکێشان لە جیاتی کەوتنەوە:

1. لە سەیارەکەوەکەشتی ئاسمانیەکە دەکەوێتە ناوەوە، دەجوڵێت و دەڕوات بۆ دەرەوە بە هەمان خێرایی لەگەڵ هات تەنها ڕێگاکە دەگۆڕێت
2. لە خۆرەوەخۆى ئەم هەسارەیە بە خێرایی چەند کیلۆمەترێك لە چرکەدا دەجوڵێت ئەو جوڵەیە زیاد بکە بۆ فڕۆکەی ئاسمانی پێش و دوای تێپەڕین: چونکە ئاراستە گۆڕاوە، خێرایی گشتی دەتوانێت زۆر گەورەتر بێت دوای.

تێپەڕینی لەدوای ئەم هەسارەیە، لە دوای هەسارەکە، خێرایی زیاد دەکات. . تێپەڕاندنی لەپێشدا دەیباتەوە; کەواتە چۆن پەیامبەر خێرا بوو بۆ ئەوەی بگاتە مەریوان

تێگەشتن

لە نمونەدا، فڕۆکە ئاسمانیەکە نزیکەی مانگ دەبێتەوە بە خێرایی v∞ = 7.5 کیلۆمەتر/سێک و تێپەڕ دەبێت لە 5 شەپۆلی مانگ لە ناوەڕاست. هیپێربۆلا ڕێگاکەی دەگۆڕێت بە

δ = 2 ئارکسین (1/e)، e = 1 + ئار پی ڤێنیتی دووجا / م

لەگەڵ μ_Jupiter = 1.267 × 10⁸ کیلۆمەتر سێجا/سێکۆن، e = 1.16 وە وەرگێڕانەکە نزیکەی پلەی 119. خێرایی ئۆبێرتی ژوپیتەر زیاد دەکرێت (13.1 کیلۆمەتر/س):

• پێشتر: نزیکەی 7.6 کیلۆمەتر/س بە بەراورد لەگەڵ خۆر.
• دوای: نزیکەی 19.9 کیلۆمەتر/س بە بەراورد لەگەڵ خۆر.

فڕۆکە ئاسمانیەکە خێراییەکەی گەیشتە 12 کیلۆمەتر لە چرکەیەکدا بەبێ بەکارهێنانی هیچ جۆرێک لە بزوێنەر. Jupiter, 10²⁴ times heavier, lost the same momentum and slowed by an amount far too small ever to measure.

مامۆستا

گۆڕانکاریی گەورەترین خێرایی هەسارە ناوەندییەکان 2v∞ sin(δ/2) یە، کە دەگاتە کاتێک خێراییەکانی هاتنە ژوورەوە و دەرچوون بە شێوەیەکی هاوسەنگی لەسەر خێرایی سیارەکە دادەنرێت. هەرچەندە ئەم کێشانە زۆرن، بەڵام ئەگەر لە نێوانیاندا جیاوازییەکی زۆر هەبێت ئەوا بە ئاسانی دەتوانرێت بڵێین کە ئەو کێشانە لە نێوانیاندا هەیە.

یارمەتیدەری جاذبە گواستنەوەی وزەی ئۆبێرتالە لە کێشەی سێ لەش: لە چوارچێوەی هەسارەکەدا وزەی پاراستن هەیە؛ لە چوارچێوەی خۆردا وزەی فڕۆکە ئاسمانییەکان دەگۆڕێت بە ΔΕ = v_planet · Δv_rel. دیزاینەرەکانی ئەرکەکان زنجیرەیان پێدەکەن (کاسینی: زەکەریا، زەکەریا، زەوی، جوپیتەر) و زیادکردنی هێزی بچوک کە لە نزیکترین نزیکبوونەوەدا سووتێنراوە سودمەند دەبێت لە کاریگەری ئۆبەرت.