या संकेतस्थळावरील काही भाषांचे मशीन-अनुवाद केले जाऊ शकतात व त्यात चुका असू शकतात. सुधारण्यास मदत करा इंग्रजीतील लेख
गुरुत्वाकर्षण मदत करते: मोफत स्लिंजशॉट
  1. शिकवा
  2. संचारक
संचारक · विभाग 12

गुरुत्वाकर्षण मदत करते: मोफत स्लिंजशॉट

यामुळे, कॅसिनी आणि न्यू होरायझन्स सारख्या अंतराळयानांनी पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश केला व तेथे पाण्याचे अस्तित्व सिद्ध केले.

12 मिनिट

NASA/JPL/Space Science Institute

हा उपदेश Local Solar System फाउंडेशनच्या टीम सदस्यांनी लिहिला होता आणि योग्य समीक्षकाने सुधारला होता. तुम्ही या विषयात पात्र आहात का? संपादन सुचवा

1977 मध्ये दोन व्हॉयेजर अंतराळयानांनी पृथ्वी सोडली ज्या मार्गाने बृहस्पति, शनि, युरेनस आणि नेपच्यूनची दुर्मिळ एकत्रीकरणे वापरतात, जे प्रत्येक 175 वर्षांनी किंवा त्यापेक्षा जास्त वेळा घडते. प्रत्येक ग्रहाने आपला मार्ग बदलला आणि ते वेगाने पुढे सरकले. Without those free boosts, Voyager 2 could never have reached Neptune in twelve years.

बृहस्पतिचे फ्लाईबाई उदाहरण, केंद्र पासून पाच बृहस्पती त्रिज्या, हायपरबोलाच्या ज्यामिति पासून गणित केले. बाण वेग दर्शवितात.

पृथ्वीवर पाण्याचा साठा नाही. त्यासाठी त्यांनी आपले जीवन समर्पित केले.

बघ

एक टेनिस बॉल चालणाऱ्या ट्रेनच्या पुढे फेकला जातो. तो जास्त वेगाने परत येतो, कारण ट्रेन त्याच्या दिशेने जात आहे. गुरुत्वाकर्षण सहाय्य ही सारखीच कल्पना आहे, टक्कर ऐवजी गुरुत्वाकर्षणाने:

  1. ग्रहापासून पाहिले तर अंतराळयान आत पडते, फिरते आणि बाहेर पडते ते असाच वेगाने ज्याने ते आले होते. मात्र, याचे स्वरूप बदलत असते.
  2. सूर्यापासून पाहिले, ग्रह स्वतः अनेक किलोमीटर/सेकंद वेगाने फिरतो. या विमानाचा आकार व वजन कमी असल्याने तो जास्त अंतर उडवू शकतो, तसेच त्याची उंचीही वाढवता येते.

पासिंग मागे ग्रह, ग्रहाच्या वाटेवर, वेग वाढवतो. पासिंग पुढे त्यासाठी त्यांनी हळूहळू त्याचे नाव बदलून ते ‘मॅक’ असे ठेवले.

समजले

उदाहरणार्थ, अंतराळयान बृहस्पतिच्या दिशेने v∞ = 7.5 किमी/सेकंद वेगाने जात आहे आणि केंद्रापासून 5 बृहस्पती त्रिज्या पार करते. हायपरबोलाने दिशा बदलविली

δ =2arcsin(1/e),   e = 1 + r_p v∞² / μ

With μ_Jupiter = 1.267 × 10⁸ km³/s², e = 1.16 and the turn is about 119 degrees. बृहस्पतिचा कक्षीय वेग जोडतो (13.1 किमी/ सेकंद):

  • Before: about 7.6 km/s relative to the Sun.
  • After: about 19.9 km/s relative to the Sun.

The spacecraft gained over 12 km/s without firing an engine. यामुळे, 10²⁴ वेळा अधिक वजनाचा असलेला बृहस्पति, त्याच वेगाने कमी झाला आणि मापनासाठी खूपच कमी प्रमाणात मंदावला.

मास्टर

सूर्याभोवतीच्या कक्षेत फिरणाऱ्या वस्तूंच्या वेगात सर्वात मोठा बदल म्हणजे 2 v∞ sin(δ/2), जेव्हा येणाऱ्या व जाणाऱ्या सापेक्ष वेगांना ग्रहाच्या वेगाशी समांतर ठेवले जाते. ग्रहाच्या वातावरणाने किंवा त्रिज्याने ठरवलेल्या मर्यादेच्या खाली, पास जितका जवळ (छोटा r_p) आणि ग्रह जितका मोठा असेल, तितके δ जास्त असू शकते.

याचे कारण म्हणजे पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे सूर्याच्या वातावरणात असलेल्या कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रमाण कमी होते व त्यामुळे पृथ्वीच्या वातावरणातील कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रमाण वाढते. मिशन डिझाइनर त्यांना (कॅसिनी: शुक्र, शुक्र, पृथ्वी, बृहस्पति) जोडतात आणि छोट्या शक्तीयुक्त फ्लाईबीस जोडतात जिथे जवळच्या निकटतेवर ओबेर्थ प्रभावाचा फायदा होतो.

प्रयत्न करा

यातील एक म्हणजे, जेव्हा एखाद्या वस्तूचा वेग हा त्याच्या गुरुत्वाकर्षणाच्या क्षेत्रापेक्षा जास्त असतो. Draw it on paper: add Jupiter's 13.1 km/s arrow to both. ज्याचा परिणाम जास्त काळ टिकतो, आणि ग्रहाच्या मागे जाऊन (त्याच्या समोर न जाता) मदत का होते?

जलद प्रश्नोत्तरी

3 जलद प्रश्न. तुम्ही योग्य आहात का हे बघण्यासाठी उत्तर निवडा.

  1. या विमानाने जपानच्या समुद्री नौदलाच्या एका विमानालाही उडवून दिले.

    1. A पेक्षा जास्त वेगाने प्रवास करतो.
    2. B नविन दिशेने, सारखीच वेग
    3. C कमी वेग
    4. D वेग नाही
    उत्तर दर्शवा

    B. नविन दिशेने, सारखीच वेग

  2. याचे कारण म्हणजे सूर्याच्या (सूर्यापासून) दूर असणे.

    1. A अंतराळयानाच्या इंजिन पासून
    2. B सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील पाण्याचे प्रमाण कमी होते व त्यामुळे पृथ्वीचे तापमान वाढते.
    3. C सौर वायुपासून
    4. D हा एक भ्रम आहे.
    उत्तर दर्शवा

    B. सूर्याच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील पाण्याचे प्रमाण कमी होते व त्यामुळे पृथ्वीचे तापमान वाढते.

  3. वेग मिळवण्यासाठी अंतराळयान पुढील ठिकाणी पोहोचले पाहिजे:

    1. A ग्रहाच्या पुढे (त्याच्या हालचालीपूर्वी)
    2. B ग्रहाच्या मागे (त्याच्या हालचालींचा पाठलाग करीत)
    3. C केंद्राद्वारे सरळ
    4. D याचा काही फरक पडत नाही.
    उत्तर दर्शवा

    B. ग्रहाच्या मागे (त्याच्या हालचालींचा पाठलाग करीत)

शेवटची ओळ

  • उपदेश वाचा
  • आव्हान पार पडले
  • प्रश्नपत्रिका सोडविली

या साधनवरील प्रगती करीता संचयीत करण्याकरीता शिकवणी पूर्णत्वास चिन्हांकित करा.

या शिक्षेतील शब्द

स्त्रोत

हा उपक्रम परवानाकृत आहे CC BY-SA 4.0.

साधन व शिकवणी फक्त शिक्षणासाठी सोपे मॉडेल वापरतात. ते नेविगेशन, मिशन नियोजन किंवा कोणत्याही कार्यकारी निर्णयासाठी वापरले जाऊ नयेत. प्रमाणपत्र मोफत आणि मान्यता नसलेले आहे. शैक्षणिक विषयवस्तु प्रतिबंधक वाचा