O nwere ike na ụfọdụ asụsụ ndị dị na saịtị a bụ nke e bipụtara site n'ime kọmputa ma ọ bụ na ha nwere ndehie. Kpọlite ya Gụọ asụsụ Bekee mbụ
Gịnị mere orbit ji bụrụ nkwụsị
  1. Akụzi
  2. Naịvaịta
Naịvaịta · Módùlụ 6

Gịnị mere orbit ji bụrụ nkwụsị

Ndị na-apụ n'eluigwe anaghị agafe n'ihi na enweghị ike ịkpụzi ha, kama n'ihi na ha na-agbada oge niile, ma ọ bụ kwụsị.

10 min

NASA/JPL/Space Science Institute

A kọwara isiokwu a site n'aka onyeisi otu Local Solar System nke faịlụ na ọ ga-enwe ike ịbawanye ya site n'aka onye nyocha ahụ. Ị̀ nwere ike ịgụ isiokwu a? Gosigharịa nhazi

Onyeisi ala ọbụla ị hụrụ n’ime ebe obibi mbara igwe bụ na-anwụ. Otú ọ dị, ebe ahụ bụ isi obodo ya. Ha abụghị “n’elu gravity”. Ha na-anwụ n’ụsọ ụwa, ugboro ugboro, ma ọ dịghị abịaru ya.

Agụụ dị ka 16-sekọnd fim, na-ejikọta ya na isiokwu. E mepụtara ya site n'iwu Newton nke mgbụsị akwụkwọ; ugwu ahụ bụ ihe a ma ama ma ọ bụ ihe a na-emegharị.

Óbītị̀ bụ n’ụzọ dị mfe ịrịa na-agwụghị mgbe ọ bụla.

Nlegharị anya

Kpụga bọl n’akụkụ ya ma ọ bụ kpụga ya n’okpuru ala. Kpụgharịa ya n’ụzọ dị mfe ma ọ bụ hapụ ya. Ugbu a, chee na ị ga-akpụcha ya n’ụzọ dị ike ka, mgbe ọ gwụchara otu mita, ala n’okpuru ya nwere n’ebe ahụ site na otu mita. Ọ na-apụtabeghị. Ọ na-agaghị adị nso.

Na ụwa nke na-eme n’ihe dịka 7.8 km/s n’ebe dị nso na elu (28,000 km/h). Ihe ọbụla n’elu ala nwere ike ịga nke ọma n’ihi na ikuku ga-egbochi ya, ya mere anyị ga-aga elu ikuku mbụ. Nke ahụ bụ ihe niile rocket na-eme: ọ na-ebuli ụgbọelu n’elu ikuku ma mgbe ahụ na-akpụgharị ya n’akụkụ, nke dị njọ.

  • Ochie karịa ọsọ orbital: ụzọ ahụ na-akpụgharị n’ime ala.
  • Óbīèlụ̀ ọsọ: a circle.
  • Nnọọ: ellipse, na-akpụgharị n’ime na n’azụ.
  • N’ụzọ dị n’elu nhazi ọsọ (ihe dịka 11 km/s site na orbit ala): ụzọ ahụ mepee ma ọ gaghị enwe ike ịnaghachi.
Gịnị bụ ike nke nrụgide na elu nke International Space Station, ma e jiri ya tụnyere ala?

90% dị ka ike. Ndị na-apụ n’eluigwe anaghị apụta n’ihi na ọ dịghị ike dị n’etiti ha, kama n’ihi na ha na ebe ha nọ na-agbada ọnụ.

N’ime ụgbọelu na-anwụ, ihe niile na-anwụ n’otu oge ahụ, yabụ ọ dịghị ihe ọzọ na-emetụta. Nke ahụ bụ ihe mere ndị astronauts ji kpụga. Ụlọọrụ ebe obibi na-akpọ ya microgravity.

Mara

N’ebe dị nso na ụwa, ike mgbawa na-agba ọsọ n’ụzọ g = GM/r². Ịkpụga n’ime saịlị nke radius r na ọsọ v chọrọ ịdọta n’ihu etiti v²/r. Óbītị̀ bụ ebe ọ̀dọ̀ na-émè ka a kpụga:

v²/r = GM/r²  →  v = √(GM / r)

Na GM nke Earth = 398,600 km³/s² na r = 6,371 + 200 = 6,571 km, v ≈ 7.79 km/s. N’elu ugwu Newton nke 600 km n’ime fim ahụ, r = 6,978 km na v = 7.56 km/s.

Oge maka otu lap na-eso: T = 2πr / v, ihe dịka nkeji 88 na 200 km. Obí elu dị n’elu bụ ndị dị ala ma dị ogologo: ọnwa, 384,400 km site na mbara igwe, na-ewe ụbọchị 27.3.

Onyenwe

Bido n’okporo ụzọ na-ekpuchi ebe ahụ na radius r₀ na ọsọ v na ụzọ bụ akụkụ conic na mpaghara ebe ụwa na fókus otu. Enwuó nke kilogram,

ε = v²/2 − μ/r₀,

na-ahazi ụcha: ε < 0 is an ellipse (including the circle and the paths that hit the ground, which are ellipses interrupted by the surface), ε = 0 a parabola, ε > 0 a haiperbola. Ntọala ε = 0 na-enye ọsọ mgbapụ v_esc = √(2μ/r₀), nke ziri ezi √2 ugboro ọsọ ntụgharị n’elu otu.

Nhazi horizon na-echekwa mgbe niile ntọala ntọala na apsis: nke dị elu nke orbit ma ọ bụrụ na v bụ n’okpuru ọsọ kpụgharịrịgharị, nke dị ala ma ọ bụrụ na n’elu. Nke a bụ ihe mere ndị na-agba ọsọ ọsọ n’ime fim ji pụta n’ebe ugwu, na ndị na-agagharị agagharị na-abịaghachi ya site n’okpuru.

Jiri ya

Kpụga ngosi na 3D seini ka ị ga-eleta n'akụkụ ụzọ ọfụụ site n'elu ya. Mgbe ahụ, banye azụ gaa na 6 km/s shot. Gosi n'okwu otu maka enyi gị ihe mere bọl 7.6 km/s ji akwụsịghị, site n'iji okwu 'ọfụụ'.

Ńgwānụ́ọ̀tụ̀

3 ajụjụ nkịtị. Họrọ azịza ka ịhụ ma ọ bụrụ na ị ziri ezi.

  1. N'elu nke ụlọ ọrụ mbara igwe (ihe dị ka 400 km), olee ike nke gravity nke ụwa na-emetụta ya?

    1. A Zero
    2. B N'ihe banyere 10%
    3. C N'ihe banyere 90%
    4. D Nke ahụ na-adịchaghị
    Gosi nzaghachi

    C. N'ihe banyere 90% Nrụgide na-abawanye n'ihi nha nke n'etiti ala: (6,371 / 6,771)² ≈ 0.88. Ndị astronauts na-agbagharị n'ihi na ha na-apụ n'otu ebe ha nọ.

  2. Gịnị na-egbochi satịlaịtị ịda n'okpuru?

    1. A Ihe ọbụla: ọ na-anwụ, kama ọ na-aga n'akụkụ n'ụzọ dị ngwa ka ala na-agbagharị n'okpuru ya
    2. B Vaịkọ̀ọ̀ nke ebe ahụ na-echekwa ya elu
    3. C Igwe ya na-ebido ya elu
    4. D Nrụgide ọnwa na-ewepụ ya elu
    Gosi nzaghachi

    A. Ihe ọbụla: ọ na-anwụ, kama ọ na-aga n'akụkụ n'ụzọ dị ngwa ka ala na-agbagharị n'okpuru ya

  3. A na-agba bọl n'ụzọ horizon n'ụdị ọsọ ọsọ karịa ọsọ escape. Gịnị ga-eme?

    1. A Ó na-agbagharị ụwa otu ugboro ma banye
    2. B Ọ na-abanye n'orbit dị nso
    3. C Ọ na-ahapụ ụwa ma ọ gaghị enwe ike ịbịaghachi
    4. D Ọ na-akwụsị n'elu nke emeredịkachọrọ
    Gosi nzaghachi

    C. Ọ na-ahapụ ụwa ma ọ gaghị enwe ike ịbịaghachi

_Nkebi

  • Gụọ isiokwu ahụ
  • Ejirila n'omume
  • Kwuru ajụjụ ahụ

Kewapụta isiokwu ahụ ka i chekwaa ya n'ihe ojoo gị na ngwaọrụ a.

Asụsụ n'ụdị a

Ebe obibi

A na-enye ikike nke isiokwu a CC BY-SA 4.0.

Ngwaọrụ na agụụ na-eji móòdù akọwapụtara maka ịmụ naanị. Ha gaghị eji ha maka nlegharị anya, mmepe ọrụ mọọbụ nhọrọ ọbụla nke ọrụ. Saịtịapụl bụ n'efu ma ọ bụghị n'aka. Gụọ n'ihe ọmụmụ ihe ndị ahụ