A kọwara isiokwu a site n'aka onyeisi otu Local Solar System nke faịlụ na ọ ga-enwe ike ịbawanye ya site n'aka onye nyocha ahụ. Ị̀ nwere ike ịgụ isiokwu a? Gosigharịa nhazi
Onyeisi ala ọbụla ị hụrụ n’ime ebe obibi mbara igwe bụ na-anwụ. Otú ọ dị, ebe ahụ bụ isi obodo ya. Ha abụghị “n’elu gravity”. Ha na-anwụ n’ụsọ ụwa, ugboro ugboro, ma ọ dịghị abịaru ya.
Óbītị̀ bụ n’ụzọ dị mfe ịrịa na-agwụghị mgbe ọ bụla.
Nlegharị anya
Kpụga bọl n’akụkụ ya ma ọ bụ kpụga ya n’okpuru ala. Kpụgharịa ya n’ụzọ dị mfe ma ọ bụ hapụ ya. Ugbu a, chee na ị ga-akpụcha ya n’ụzọ dị ike ka, mgbe ọ gwụchara otu mita, ala n’okpuru ya nwere n’ebe ahụ site na otu mita. Ọ na-apụtabeghị. Ọ na-agaghị adị nso.
Na ụwa nke na-eme n’ihe dịka 7.8 km/s n’ebe dị nso na elu (28,000 km/h). Ihe ọbụla n’elu ala nwere ike ịga nke ọma n’ihi na ikuku ga-egbochi ya, ya mere anyị ga-aga elu ikuku mbụ. Nke ahụ bụ ihe niile rocket na-eme: ọ na-ebuli ụgbọelu n’elu ikuku ma mgbe ahụ na-akpụgharị ya n’akụkụ, nke dị njọ.
- Ochie karịa ọsọ orbital: ụzọ ahụ na-akpụgharị n’ime ala.
- Óbīèlụ̀ ọsọ: a circle.
- Nnọọ: ellipse, na-akpụgharị n’ime na n’azụ.
- N’ụzọ dị n’elu nhazi ọsọ (ihe dịka 11 km/s site na orbit ala): ụzọ ahụ mepee ma ọ gaghị enwe ike ịnaghachi.
Gịnị bụ ike nke nrụgide na elu nke International Space Station, ma e jiri ya tụnyere ala?
90% dị ka ike. Ndị na-apụ n’eluigwe anaghị apụta n’ihi na ọ dịghị ike dị n’etiti ha, kama n’ihi na ha na ebe ha nọ na-agbada ọnụ.
N’ime ụgbọelu na-anwụ, ihe niile na-anwụ n’otu oge ahụ, yabụ ọ dịghị ihe ọzọ na-emetụta. Nke ahụ bụ ihe mere ndị astronauts ji kpụga. Ụlọọrụ ebe obibi na-akpọ ya microgravity.
Mara
N’ebe dị nso na ụwa, ike mgbawa na-agba ọsọ n’ụzọ g = GM/r². Ịkpụga n’ime saịlị nke radius r na ọsọ v chọrọ ịdọta n’ihu etiti v²/r. Óbītị̀ bụ ebe ọ̀dọ̀ na-émè ka a kpụga:
v²/r = GM/r² → v = √(GM / r)
Na GM nke Earth = 398,600 km³/s² na r = 6,371 + 200 = 6,571 km, v ≈ 7.79 km/s. N’elu ugwu Newton nke 600 km n’ime fim ahụ, r = 6,978 km na v = 7.56 km/s.
Oge maka otu lap na-eso: T = 2πr / v, ihe dịka nkeji 88 na 200 km. Obí elu dị n’elu bụ ndị dị ala ma dị ogologo: ọnwa, 384,400 km site na mbara igwe, na-ewe ụbọchị 27.3.
Onyenwe
Bido n’okporo ụzọ na-ekpuchi ebe ahụ na radius r₀ na ọsọ v na ụzọ bụ akụkụ conic na mpaghara ebe ụwa na fókus otu. Enwuó nke kilogram,
ε = v²/2 − μ/r₀,
na-ahazi ụcha: ε < 0 is an ellipse (including the circle and the paths that hit the ground, which are ellipses interrupted by the surface), ε = 0 a parabola, ε > 0 a haiperbola. Ntọala ε = 0 na-enye ọsọ mgbapụ v_esc = √(2μ/r₀), nke ziri ezi √2 ugboro ọsọ ntụgharị n’elu otu.
Nhazi horizon na-echekwa mgbe niile ntọala ntọala na apsis: nke dị elu nke orbit ma ọ bụrụ na v bụ n’okpuru ọsọ kpụgharịrịgharị, nke dị ala ma ọ bụrụ na n’elu. Nke a bụ ihe mere ndị na-agba ọsọ ọsọ n’ime fim ji pụta n’ebe ugwu, na ndị na-agagharị agagharị na-abịaghachi ya site n’okpuru.
Jiri ya
Kpụga ngosi na 3D seini ka ị ga-eleta n'akụkụ ụzọ ọfụụ site n'elu ya. Mgbe ahụ, banye azụ gaa na 6 km/s shot. Gosi n'okwu otu maka enyi gị ihe mere bọl 7.6 km/s ji akwụsịghị, site n'iji okwu 'ọfụụ'.
Great. Challenges bụ ebe ịmụ ihe na-atọ.
Ńgwānụ́ọ̀tụ̀
3 ajụjụ nkịtị. Họrọ azịza ka ịhụ ma ọ bụrụ na ị ziri ezi.
-
N'elu nke ụlọ ọrụ mbara igwe (ihe dị ka 400 km), olee ike nke gravity nke ụwa na-emetụta ya?
- A Zero
- B N'ihe banyere 10%
- C N'ihe banyere 90%
- D Nke ahụ na-adịchaghị
Gosi nzaghachi
C. N'ihe banyere 90% Nrụgide na-abawanye n'ihi nha nke n'etiti ala: (6,371 / 6,771)² ≈ 0.88. Ndị astronauts na-agbagharị n'ihi na ha na-apụ n'otu ebe ha nọ.
-
Gịnị na-egbochi satịlaịtị ịda n'okpuru?
- A Ihe ọbụla: ọ na-anwụ, kama ọ na-aga n'akụkụ n'ụzọ dị ngwa ka ala na-agbagharị n'okpuru ya
- B Vaịkọ̀ọ̀ nke ebe ahụ na-echekwa ya elu
- C Igwe ya na-ebido ya elu
- D Nrụgide ọnwa na-ewepụ ya elu
Gosi nzaghachi
A. Ihe ọbụla: ọ na-anwụ, kama ọ na-aga n'akụkụ n'ụzọ dị ngwa ka ala na-agbagharị n'okpuru ya
-
A na-agba bọl n'ụzọ horizon n'ụdị ọsọ ọsọ karịa ọsọ escape. Gịnị ga-eme?
- A Ó na-agbagharị ụwa otu ugboro ma banye
- B Ọ na-abanye n'orbit dị nso
- C Ọ na-ahapụ ụwa ma ọ gaghị enwe ike ịbịaghachi
- D Ọ na-akwụsị n'elu nke emeredịkachọrọ
Gosi nzaghachi
C. Ọ na-ahapụ ụwa ma ọ gaghị enwe ike ịbịaghachi
_Nkebi
- Gụọ isiokwu ahụ
- Ejirila n'omume
- Kwuru ajụjụ ahụ
Kewapụta isiokwu ahụ ka i chekwaa ya n'ihe ojoo gị na ngwaọrụ a.
Nkuzi ahụ zuru ezu.
N'elu nke ọzọ Na-abịarute orbitAsụsụ n'ụdị a
Ebe obibi
- I. Newton, A Treatise of the System of the World (1728), the cannonball figure, Internet Archive
- NASA, What is microgravity?
- NASA JPL, Basics of Space Flight, Chapter 3: Gravity and Mechanics
- JPL SSD, Astrodynamic parameters (GM of Earth)
A na-enye ikike nke isiokwu a CC BY-SA 4.0.