Orbiitii

Gara garaan gara 100 km qofa, kan ka’e akka namoota baay’ee itti darban. Haala kanatti akka deebi’u salphaati: rokeetota dhaantaa’an yeroo daqiiqaa tokkoon booda akka deebi’an gochuun ni danda’ama. Haala kana keessatti akka jiraattu ta’uu isaas salphaa miti. Akka ta’uuf, yeroo 7.8 km/s akka deeman barbaaddu, fi gatii rokitii hunda kan itti fayyadamu.

Akkasumas, akkasumas Jijjiirama gara-galaatti yeroo dheeraaf deemuu, bishaan hunda fudhata.

Akkaataa

Lakkisuun hojiilee afurii qaba:

1. Dhugumatti ol yeroo sekondii tokkoof, akka tarree fi hinjii hin qabnee hin baa’u.
2. Garabii fiigicha. Jijjiiramaa, daa’imman lamaan, fi garabiin kan biraa ni hojjatu: jijjiruu isaas yoo mootoraa itti fufe. Haalli kun kan namatti mul’ata, kan akka rocket tokko yoo daawwatame.
3. Staging. Waraanni tokko duraa booda daqiiqaa lama fi kuma tokkoon duraa tarree jalqabaa hin jiru fi ni bu’a. Daandiin olaanaa, kan baay’ee ciccimaa, itti fufuu eegala.
4. Fuulaa akkanumatti, bal’ina saalaa ijaaree gara bal’ina orbiitti. Injiinni ni ba’a. Intarneetiin gara dachii keessatti yoo xiqqaate daqiiqaa 88tti wareegama.

Jijjiirama gara guutii gargaara: Jijjiirama addunyaaf kan kenname 0.465 km/s ta’a akka iqaaqoo keessatti. Kanaafuu, bakka baay’ee itti fufiinsaatti bakki ozonetti geessu jira.

Fakkaata

In the simulation above, the vehicle spends about 9.3 km/s of “delta-v” (the total change of velocity its engines can provide) to reach a speed of 7.8 km/s at 200 km. Fakkeenyaaf, gravitashiinii hin argatin: yoo rakkooti hanga ammaatti gara gadii fiduu danda’u, kan itti fufuu ta’e akkasitti akka hin argatiin.

Rookeetni dhugaas ammoo sammuu hin qabnee fi faayidaa tokkollee akka fuula hin qabneefi. Bu’aawwan yeroo ammaa kan akka fuula dachii gadii 9.3 fi 10 km/s, kan walfakkaatu.

Momentii simulaashinii	Waggaa	Altitude	Jijjiiramni
Injiinii daandiin-tamaa	about 2 min 24 s	90 km	3.0 km/s
Daandiin lammaffaa, kan hin jirre	7 min 37 s	200 km	7.8 km/s

Tapha jalqabaa, kan 3 km/s’n ka’e, gara orbiittiitti jabaachuudhaaf yeroo dheeraaf hin danda’amne fi boodatti deebi’a (Falcon 9 buuserri boodatti deebi’ee gara dachiitti).

Maastar

Akkaataa olaanaa kunniin moodeelli kunniin qormaata gidiraa jilbiiffataa salphaa fayyadama. Akkasumas, yeroo tokko tokkoof kan tarree xiqqaa θ’eef yookin akka akilerasiin vertikalii olka’iinsa fi raada’insa ittisa:

a_T sin θ = μ/r² − v_h²/r + k₁(r_target − r) − k₂·v_r

Akkaatawwan lamaan jalqabaa waa’ee jijjirama olka’aa irraa kan ka’e “centripetal” fiigicha horizontii. Akka v_h gara jajjabina dabalataa √(μ/r) itti deebi’u, kan biroon ni ba’u fi dhibeenni taphataa ni mallattoo. Veekitoota dhabanii skeemachiilee baay’ee jabaa fayyadamu (misaalummaatiin, yeroo Apollo’n itti fufuun, ykn giddii kan ta’e kan Space Shuttle) kan miidhui propellantii, garuu aasaa isaa tokko.

Akkasumas, yeroon itti fayyadama isaa kan hundaa’e tarreewwan fuula duraa fi kan boodaa irratti yoo ta’u. Akka tokkollee hin qabnee fi obiitii ellipsii’ti, bakka isaa gadii inni akka inni atmoofirra jiru.