Le ncwadi yabhalwa ngu Local Solar System Iqela le-Fundamente lilungu kwaye lingaphuculwa ngumvavanyi oqeqeshiweyo. Ingaba uqeqeshiwe kulo mxholo?
Isithuba simalunga ne-100 km kude, kufutshane kunendlela abantu abaninzi abahamba ngayo. Ukunyuka apha kulula: i-rockets ezisandula ukubetha ziyenza ngemizuzu emibini yokuhamba kwaye zihla ngokuthe ngqo. Ukuhlala phezulu apho yinxalenye enzima. Ukuhlala kufuneka ufike kwi-7.8 km/s yesantya esithe tyaba, kwaye ininzi yefuthe lerocket lisetyenziswa kuloo nto.
Ukunyuka kuthatha imizuzu. Ukuya ngaphaya ngokukhawuleza kuthatha ifuthe lonke.
Bona
Ukuqalisa kunomyalelo wesine:
- Nqakraza phezulu ngemizuzwana emibini, ukucoca i-tower kunye nomoya oqinileyo.
- Isigxina sokugquma. Ukugquma okuncinci, amaqondo amabini, kunye nesigxina sisenza isiphelo: indlela ijikeleza ngokwayo ngelixa iinjini ziyicinezela ngaphaya kwayo. Akukho zijikelezo eziqinileyo, eziya kutshisa i-rocket encinci kwisantya somoya.
- Ukufaka inkqubo. Emva kwemizuzu emibini nengxenye inkqubo yokuqala ayisebenzi kwaye iwela phantsi. Inqanaba eliphezulu, elikhanyayo kakhulu, liqhubeka lityhala.
- Inqwenela ukuwela, iqhuba ngasecaleni de ibe nesantya esijikelezayo. Injini ivala. Inqwelomoya yesathelayithi ikwi orbit, ijikeleza ihlabathi nganye kwimizuzu engama-88 okanye njalo.
Ukuqalisa ukuya kumntla kunceda: Ujikelezo lwehlabathi lwenza ukuba kubekho 0.465 km/s kwi-equator. Le yisizathu sokuba iindawo ezininzi zokuqalisa zijonge elwandle emazantsi.
Ukuqonda
In the simulation above, the vehicle spends about 9.3 km/s of “delta-v” (the total change of velocity its engines can provide) to reach a speed of 7.8 km/s at 200 km. Utshintsho luyi ulahleko lwengqwalaselo: ngelixa i-rocket iqhubeka ibonisa phezulu, indawo yoxinzelelo lwayo igcina kuphela ukumelana neengqwalaselo endaweni yokukhawulezisa.
Ii-rockets ezinyanzelekileyo ziye zahlasela ukutsala umoya kwaye zilahle ezinye iimpawu zokuqhuba. Imali eqhelekileyo ethethwayo ye orbiti esezantsi yehlabathi yi 9.3 ukuya kwi-10 km/s, ehambelana nayo.
| Ixesha lolinganiso | Ixesha | Ubukhulu | Isantya |
|---|---|---|---|
| Inqanaba lokuqala lokucima i-injini | malunga ne 2 min 24 s | malunga ne-90 km | malunga ne 3.0 km/s |
| Inqanaba lesithathu lokucima, kwi-orbit | malunga ne 7 min 37 s | malunga ne-200 km | 7.8 km/s |
Inqanaba lokuqala, elicutshiweyo kwi-3 km/s, lihamba kancinci kakhulu ukuze lijikeleze kwaye libuyela umva (iFalcon 9 iiboosters ziqhuba ngokwazo ziye elwandle).
Umphathi
Inqanaba eliphezulu kule modeli isebenzisa umthetho olula wokukhokela umbhobho ovaliweyo. Kwimo nganye ikhetha i-engile yokuhamba θ ukuze ukhawuleziso oluthe nkqo lulungise ubude kunye noxinzelelo lokunyuka:
a_T sin θ = μ/r² − v_h²/r + k₁(r_target − r) − k₂·v_r
Iinkqubo ezimbini zokuqala ziyi-gravity engaphantsi kwe “centrifugal” uncedo lwesantya esithe tyaba. Xa i-v_h ifike kwisantya esijikelezayo √(μ/r), ezimbini zilahle kwaye iziqendu zenqanaba zithe tyaba. Izithuthi ezinyanzelekileyo zisebenzisa inkqubo egqibeleleyo (umzekelo, indlela yokuqhuba ephindaphindwayo yexesha le-Apollo, okanye ulawulo olucacileyo olunamandla kwinqwelomoya yokuhamba ngesantya esiphezulu) okunciphisa ukuqhubela phambili kodwa isiseko sifanayo.
Ukungenisa kwi orbit kugqiba nge-zero yesantya esithe nkqo ngokuchanekileyo kumphakamo wenjongo, nesantya esithe tyaba silingana no√(μ/r). Ukungabikho nanye kwaye i-orbit ibe yi-ellipsis, nendawo yayo ephantsi ingaba ngaphakathi kwemozulu.
Zama
Qhobosha i-3D yokuqalisa ngokucothayo kwaye ujonge ukufundwa. Kwixesha eliphi isantya sidlula kwi-3 km/s, kwaye kwenzeka ntoni kwiroketi ngaloo mzuzu? Emva koko fumana umzuzu apho ubude buyeka ukunyuka ngelixa isantya siqhubeka nokukhupha.
Iingxaki zikhona apho ukufunda kuqhekeka khona.
Uvavanyo olukhawulezayo
3 imibuzo ekhawulezayo. Khetha impendulo ukuze ubone ukuba ulungile na.
-
Kutheni i-rocket ijika emva kokukhupha ngaphandle endaweni yokuhamba phezulu ngokuthe ngqo?
- A Ukuyeka amafu
- B Kuba i-orbit ifuna isixa esikhulu sesantya esithe tyaba; ubude olunye alunelanga
- C Kuba iinjini zinamandla amancinci
- D Ukuwela kwinqanaba lokuqala
Bonisa impendulo
B. Kuba i-orbit ifuna isixa esikhulu sesantya esithe tyaba; ubude olunye alunelanga
-
Ihamba njani ngokukhawuleza inqanawa yenqwelo-moya esiya ngasecaleni ukuze ihlale kwi orbit 200 km phezulu?
- A 1.1 km/s
- B 3 km/ s
- C 7.8 km/s
- D 30 km/ s
Bonisa impendulo
C. 7.8 km/s
-
Kutheni iiraketi zisebenzisa iziqendu?
- A Ke inqanaba ngalinye lingathwala abaqhubi abahlukileyo
- B Ukuyeka ukuthwala iinqanawa ezinzima ezingasebenziyo kunye neenjini xa ifuthe labo liphelile
- C Kuba enye ye-enjine ayikwazi ukuqaliswa kwakhona
- D Ukwenza i-rocket ibe phezulu
Bonisa impendulo
B. Ukuyeka ukuthwala iinqanawa ezinzima ezingasebenziyo kunye neenjini xa ifuthe labo liphelile Inqanaba lokuqala elingumkhenkce liyi-25 yetoni. Ukulisusa kuthetha ukuba ikhilogram nganye yefuthe eliseleyo likhawulezisa isithuthi esincinci kakhulu.
Iilayini Ezigqibekileyo
- Funda isifundo
- Ukwenza isigqibo
- Uthathe isifundo
Phawula isifundo sencwadi eneenkcukacha egqityiweyo ukusigcina kwindlela yakho yokuqhubekeka kule sixhobo.
Isifundo sigqityiwe. Yenziwe kakuhle!
Phezulu Okulandelayo I-rocket equation ne delta-vAmagama kule ncwadi eneenkcukacha
IiNkqubo
- SpaceX, Falcon 9 vehicle page (masses, thrust)
- SpaceX, Falcon User's Guide (2021)
- NASA Glenn Research Center, Beginner's Guide to Rockets
- H. D. Curtis, Orbital Mechanics for Engineering Students, 4th ed., ch. 13 (rocket vehicle dynamics)
- Wikipedia, Delta-v budget (typical losses to low Earth orbit)
Eli nqaku lilayisensiwe CC BY-SA 4.0.