Ezinye iilwimi kule ndawo zingaguqulelwa ngematshini kwaye zingaquka iimposiso. Uncedo lokuyilungisa Funda isiNgesi esibhaliweyo
  1. Funda
  2. Umkhangeli zincwadi
Umkhangeli zincwadi · Isixhobo 7

Ifikelelwe kwi orbit

Kutheni iiraketi zinyuka ngemizuzwana embalwa kuphela, emva koko zichitha iiyure ezilishumi zihamba ngaphaya: ukujika kwengqwalasela, ukufaka kunye nokungenisa kwi-orbit.

12 min

NASA/JPL/Space Science Institute

Le ncwadi yabhalwa ngu Local Solar System Iqela le-Fundamente lilungu kwaye lingaphuculwa ngumvavanyi oqeqeshiweyo. Ingaba uqeqeshiwe kulo mxholo?

Isithuba simalunga ne-100 km kude, kufutshane kunendlela abantu abaninzi abahamba ngayo. Ukunyuka apha kulula: i-rockets ezisandula ukubetha ziyenza ngemizuzu emibini yokuhamba kwaye zihla ngokuthe ngqo. Ukuhlala phezulu apho yinxalenye enzima. Ukuhlala kufuneka ufike kwi-7.8 km/s yesantya esithe tyaba, kwaye ininzi yefuthe lerocket lisetyenziswa kuloo nto.

Inqanaba elinye lokunyuka ukuya kwi-200 km orbit, idityaniswe ngenyathelo ngalinye ne-Falcon 9 class figures. Ukutsala umoya kushiyeka ngaphandle, ngoko ke iirockets ezisemthethweni zifuna okuninzi.

Ukunyuka kuthatha imizuzu. Ukuya ngaphaya ngokukhawuleza kuthatha ifuthe lonke.

Bona

Ukuqalisa kunomyalelo wesine:

  1. Nqakraza phezulu ngemizuzwana emibini, ukucoca i-tower kunye nomoya oqinileyo.
  2. Isigxina sokugquma. Ukugquma okuncinci, amaqondo amabini, kunye nesigxina sisenza isiphelo: indlela ijikeleza ngokwayo ngelixa iinjini ziyicinezela ngaphaya kwayo. Akukho zijikelezo eziqinileyo, eziya kutshisa i-rocket encinci kwisantya somoya.
  3. Ukufaka inkqubo. Emva kwemizuzu emibini nengxenye inkqubo yokuqala ayisebenzi kwaye iwela phantsi. Inqanaba eliphezulu, elikhanyayo kakhulu, liqhubeka lityhala.
  4. Inqwenela ukuwela, iqhuba ngasecaleni de ibe nesantya esijikelezayo. Injini ivala. Inqwelomoya yesathelayithi ikwi orbit, ijikeleza ihlabathi nganye kwimizuzu engama-88 okanye njalo.

Ukuqalisa ukuya kumntla kunceda: Ujikelezo lwehlabathi lwenza ukuba kubekho 0.465 km/s kwi-equator. Le yisizathu sokuba iindawo ezininzi zokuqalisa zijonge elwandle emazantsi.

Ukuqonda

In the simulation above, the vehicle spends about 9.3 km/s of “delta-v” (the total change of velocity its engines can provide) to reach a speed of 7.8 km/s at 200 km. Utshintsho luyi ulahleko lwengqwalaselo: ngelixa i-rocket iqhubeka ibonisa phezulu, indawo yoxinzelelo lwayo igcina kuphela ukumelana neengqwalaselo endaweni yokukhawulezisa.

Ii-rockets ezinyanzelekileyo ziye zahlasela ukutsala umoya kwaye zilahle ezinye iimpawu zokuqhuba. Imali eqhelekileyo ethethwayo ye orbiti esezantsi yehlabathi yi 9.3 ukuya kwi-10 km/s, ehambelana nayo.

Ixesha lolinganisoIxeshaUbukhuluIsantya
Inqanaba lokuqala lokucima i-injinimalunga ne 2 min 24 smalunga ne-90 kmmalunga ne 3.0 km/s
Inqanaba lesithathu lokucima, kwi-orbitmalunga ne 7 min 37 smalunga ne-200 km7.8 km/s

Inqanaba lokuqala, elicutshiweyo kwi-3 km/s, lihamba kancinci kakhulu ukuze lijikeleze kwaye libuyela umva (iFalcon 9 iiboosters ziqhuba ngokwazo ziye elwandle).

Umphathi

Inqanaba eliphezulu kule modeli isebenzisa umthetho olula wokukhokela umbhobho ovaliweyo. Kwimo nganye ikhetha i-engile yokuhamba θ ukuze ukhawuleziso oluthe nkqo lulungise ubude kunye noxinzelelo lokunyuka:

a_T sin θ = μ/r² − v_h²/r + k₁(r_target − r) − k₂·v_r

Iinkqubo ezimbini zokuqala ziyi-gravity engaphantsi kwe “centrifugal” uncedo lwesantya esithe tyaba. Xa i-v_h ifike kwisantya esijikelezayo √(μ/r), ezimbini zilahle kwaye iziqendu zenqanaba zithe tyaba. Izithuthi ezinyanzelekileyo zisebenzisa inkqubo egqibeleleyo (umzekelo, indlela yokuqhuba ephindaphindwayo yexesha le-Apollo, okanye ulawulo olucacileyo olunamandla kwinqwelomoya yokuhamba ngesantya esiphezulu) okunciphisa ukuqhubela phambili kodwa isiseko sifanayo.

Ukungenisa kwi orbit kugqiba nge-zero yesantya esithe nkqo ngokuchanekileyo kumphakamo wenjongo, nesantya esithe tyaba silingana no√(μ/r). Ukungabikho nanye kwaye i-orbit ibe yi-ellipsis, nendawo yayo ephantsi ingaba ngaphakathi kwemozulu.

Zama

Qhobosha i-3D yokuqalisa ngokucothayo kwaye ujonge ukufundwa. Kwixesha eliphi isantya sidlula kwi-3 km/s, kwaye kwenzeka ntoni kwiroketi ngaloo mzuzu? Emva koko fumana umzuzu apho ubude buyeka ukunyuka ngelixa isantya siqhubeka nokukhupha.

Uvavanyo olukhawulezayo

3 imibuzo ekhawulezayo. Khetha impendulo ukuze ubone ukuba ulungile na.

  1. Kutheni i-rocket ijika emva kokukhupha ngaphandle endaweni yokuhamba phezulu ngokuthe ngqo?

    1. A Ukuyeka amafu
    2. B Kuba i-orbit ifuna isixa esikhulu sesantya esithe tyaba; ubude olunye alunelanga
    3. C Kuba iinjini zinamandla amancinci
    4. D Ukuwela kwinqanaba lokuqala
    Bonisa impendulo

    B. Kuba i-orbit ifuna isixa esikhulu sesantya esithe tyaba; ubude olunye alunelanga

  2. Ihamba njani ngokukhawuleza inqanawa yenqwelo-moya esiya ngasecaleni ukuze ihlale kwi orbit 200 km phezulu?

    1. A 1.1 km/s
    2. B 3 km/ s
    3. C 7.8 km/s
    4. D 30 km/ s
    Bonisa impendulo

    C. 7.8 km/s

  3. Kutheni iiraketi zisebenzisa iziqendu?

    1. A Ke inqanaba ngalinye lingathwala abaqhubi abahlukileyo
    2. B Ukuyeka ukuthwala iinqanawa ezinzima ezingasebenziyo kunye neenjini xa ifuthe labo liphelile
    3. C Kuba enye ye-enjine ayikwazi ukuqaliswa kwakhona
    4. D Ukwenza i-rocket ibe phezulu
    Bonisa impendulo

    B. Ukuyeka ukuthwala iinqanawa ezinzima ezingasebenziyo kunye neenjini xa ifuthe labo liphelile Inqanaba lokuqala elingumkhenkce liyi-25 yetoni. Ukulisusa kuthetha ukuba ikhilogram nganye yefuthe eliseleyo likhawulezisa isithuthi esincinci kakhulu.

Iilayini Ezigqibekileyo

  • Funda isifundo
  • Ukwenza isigqibo
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo sencwadi eneenkcukacha egqityiweyo ukusigcina kwindlela yakho yokuqhubekeka kule sixhobo.

Amagama kule ncwadi eneenkcukacha

IiNkqubo

Eli nqaku lilayisensiwe CC BY-SA 4.0.

Izixhobo kunye neengcebiso zisebenzisa iimodeli ezilula zokufunda kuphela. Akufanele zisetyenziswe ukuqhuba, ucwangciso lwemikhosi okanye nayiphi na intlawulo yokusebenza. Iziqinisekiso azihlawulwanga kwaye azigunyaziswanga. Funda uxanduva lokungasebenzisi imixholo yoqeqesho