Wzrost poziomu morza

Od 1993 roku satelity mierzą wysokość powierzchni oceanów z orbity z dokładnością do kilku centymetrów, w kółko, na całej planecie. Ich rekord nie pozostawia wątpliwości: średni poziom morza wzrósł o około dziesięć centymetrów w ciągu trzech dekad i rośnie teraz szybciej niż wtedy, gdy zaczęto dokonywać pomiarów. W dłuższym okresie, od 1901 do 2018 roku, wzrost wyniósł około 20 centymetrów, szybciej niż w jakimkolwiek stuleciu ostatnich trzech tysięcy lat, według IPCC.

Dwa silniki

Dwa procesy podnoszące poziom morza, oba są napędzane przez ocieplenie:

• Woda rozszerza się, gdy się nagrzewa. Ocean pochłonął ponad 90 procent dodatkowego ciepła uwięzionego przez gazy cieplarniane. Cieplejsza woda zajmuje więcej miejsca. W latach 1971-2018 rozszerzalność cieplna wyjaśniała około połowy wzrostu.
• Lód na lądzie topnieje w morzu. Górskie lodowce cofają się, a wielkie pokrywy lodowe Grenlandii i Antarktyki tracą więcej lodu niż śnieg go zastępuje. Topnienie morskiego lodu, który już pływa, nie dodaje prawie nic; topnienie lądowego lodu dodaje bezpośrednio do oceanu.

Powolny, długi zegar

Poziom morza reaguje powoli. Ciepło rozprzestrzenia się w głębokim oceanie, a pokrywy lodowe dostosowują się przez wieki po tym jak powietrze przestanie się ocieplać, więc pewien dalszy wzrost jest już zablokowany. To, co wybierzemy teraz decyduje o tym, ile i jak szybko. Prawdopodobne zakresy IPCC dla 2100 roku, w stosunku do lat 1995-2014, wahają się od 0.28 do 0.55 metra w najniższej ścieżce emisji do 0.63 do 1.01 metra w najwyższej. Nie można wykluczyć wzrostu o blisko dwa metry do 2100 r., jeśli pokrywy lodowe staną się niestabilne.

Każdy centymetr podniesienia poziomu morza sprawia, że kolejne domy są w zasięgu następnej burzy.

Dla ludzi liczy się nie tylko średnia. Wyższy poziom morza powoduje, że rzadkie powodzie stają się regularne: w wielu miejscach powódź, która zdarzała się raz na stulecie, do 2100 roku będzie miała miejsce co roku. Słona woda wpada do rzek i warstw wodonośnych, a niektóre linie brzegowe również opadają wraz z wypompowywaniem wód gruntowych, co jeszcze bardziej zwiększa ten efekt.

Sprawdzone rozwiązania

Podnoszenie się poziomu wody nie jest czymś nowym dla ludzi mieszkających nad morzem, a niektóre kraje żyją pod nim od wieków. Ich doświadczenie pokazuje, że wybrzeża mogą być znacznie bezpieczniejsze dzięki budowie, tworzeniu przestrzeni dla wody i współpracy z naturą, o ile planowanie rozpoczyna się wcześnie i trwa przez dziesiątki lat.

• Cięcie emisji. Największa dźwignia: każda tona unikniętego CO2 zmniejsza ewentualny wzrost.

• Chrońmy: holenderskie dzieło delty. W 1953 r. fala sztormowa na Morzu Północnym przerwała holenderskie wały i 1836 osób zginęło. Holandia odpowiedziała na to budową Delta Works, łańcucha zapór, śluz i barier przeciwpowodziowych, które przekształciły około 700 kilometrów rozczłonkowanego wybrzeża w znacznie krótszą, prostszą linię o długości około 80 kilometrów. Ostatni wielki obiekt, Maeslant Barrier niedaleko Rotterdamu, został ukończony w 1997 roku. Jego dwie bramy, każda o szerokości 210 metrów i wysokości 22 metrów, zamykają się automatycznie za każdym razem, gdy prognozuje się wzrost poziomu wody w pobliżu Rotterdamu o ponad trzy metry powyżej normalnego poziomu morza; wypełniają się one wodą i opadają na dno w ciągu dwóch godzin. Po raz pierwszy została zamknięta w 2007 r. (Rijkswaterstaat; Rijkswaterstaat).

• Chroń: Tamizę. Londyńska bariera rozciąga się na 520 metrach Tamizy w Woolwich i chroni 125 kilometrów kwadratowych centrum Londynu przed przypływami. Od czasu rozpoczęcia pracy w 1982 roku została zamknięta 221 razy, aby powstrzymać powodzie, zgodnie z danymi z listopada 2025 roku (Agencja Środowiska).

• Make room for water. After river floods in 1993 and 1995, when about 250,000 people in Gelderland alone were evacuated as a precaution, the Netherlands changed its approach: instead of only raising dikes, it gave rivers more space. W ramach programu „Room for the River” powiększono przestrzeń dla wysokich wód, na przykład poprzez wykopanie nowych kanałów przeciwpowodziowych w miejscach 34 wzdłuż rzek IJssel, Waal, Dolnego Renu i Leku między 2006 a 2019, za kwotę 2.3 mld euro, co zwiększyło bezpieczeństwo około 4 mln osób (Rijkswaterstaat).

• Pracuj z naturą. Lasy namorzynowe, słone bagna, wydmy i rafy pochłaniają energię fal i mogą rosnąć wraz z morzem. Pomiary terenowe wykazały, że wysokość fal jest o 13 do 66 procent niższa na każde 100 metrów lasów namorzynowych (McIvor i wsp., 2012). Na całym świecie lasy namorzynowe zapobiegają ponad US$65 billion szkodom powodziowym rocznie i chronią przed zalaniem ponad 15 milionów ludzi; Wietnam, Indie i Bangladesz zyskują najwięcej osób chronionych (Menéndez et al., 2020). Podczas huraganu Sandy w 2012 roku, przybrzeżne tereny podmokłe w północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych uniknęły szkód powodziowych o wartości około 625 milionów dolarów (Narayan et al., 2017).

• Planuj wycofanie się tam, gdzie jest to konieczne: zarządzaj zmianą pozycji. W Medmerry w West Sussex Agencja Ochrony Środowiska we współpracy z RSPB przestała łatać płytkie brzegi, które wymagały ciągłej naprawy i do listopada 2013 roku zbudowała 7 kilometrów nowych nasypów dalej w głąb lądu, pozostawiając morze za sobą. Program o wartości 28 milionów funtów zmniejszył ryzyko powodzi w setkach nieruchomości, stworzył 183 hektary nowego siedliska pływowego dla dzikiej przyrody i zaoszczędził około £300,000 rocznie na naprawach (Environment Agency, 2016; Environment Agency).

• Dostosuj. Podnieś budynki i drogi, zabezpiecz partery przed zalaniem i zaprojektuj drenaż dla wyższych przypływów.
• Zatrzymaj topienie. Ograniczanie pompowania wód gruntowych spowalnia osunięcie, które pogarsza podnoszenie się wody.

Żadne z tych miejsc nie jest skończone. Holandia już teraz poprawia swoje bariery przeciwpowodziowe, aby poradzić sobie z wyższym poziomem morza. Ale te miejsca pokazują, że kraj, który uczciwie mierzy swoje ryzyko i planuje z wyprzedzeniem, może zapewnić bezpieczeństwo ludziom.

Organizacje wykonujące tę pracę

Te organizacje non-profit mają publiczny rejestr wyników. Spójrz na to, co robią i jeśli ich praca przemawia do Ciebie, rozważ przekazanie im darowizny bezpośrednio za pośrednictwem ich własnych stron internetowych. Fundacja Local Solar System nie ma z nimi żadnego związku i nic od nich nie otrzymuje. Przed przekazaniem darowizny, zapoznaj się z najnowszym rocznym sprawozdaniem i rachunkami każdej organizacji, tak jak w przypadku każdej innej organizacji charytatywnej.

• Mangrove Action Project jest amerykańską organizacją charytatywną o statusie 501(c)(3), założoną w 1992 roku. Szkolenie społeczności, leśników i grup ochrony środowiska w zakresie ekologicznego odtwarzania lasów namorzynowych opartego na społeczności, metody przywracania przepływu wody potrzebnej do odbudowy lasów namorzynowych, tak aby wracały one same z siebie, a nie tylko sadzenia sadzonek, które często umierają. Wspiera odbudowę lasów namorzynowych w ponad 20 krajach.
• Wetlands International ANBI jest holenderską organizacją pożytku publicznego (ANBI) z biurami na całym świecie i działa w ponad 100 krajach. W Demak, na północnym wybrzeżu Jawy, gdzie morze w niektórych miejscach zajęło więcej niż 3 kilometrów ziemi, poprowadził program 2015 do 2020, który zbudował przepuszczalne ogrodzenia z krzaków, aby wychwycić błoto tak, że lasy namorzynowe mogłyby odrosnąć, aby chronić około 70,000 ludzi przed erozją i powodziami (Wetlands International).

• Climate Central jest amerykańską organizacją non-profit (501(c)(3)), założoną w 2008 roku. Bezpłatne mapy pozwalają każdemu zobaczyć, które tereny będą poniżej poziomu zalewowego w miarę podnoszenia się poziomu morza. Mapy i analizy są wykorzystywane przez media w ponad 170 krajach. Znając swoje ryzyko jest pierwszym krokiem do planowania na to.

Jak możesz pomóc

• Poznaj swoje ryzyko. Szukaj swojego domu, szkoły lub miejsca pracy na publicznej mapie poziomu morza lub powodzi i zrób rodzinny plan przeciwpowodziowy, jeśli mieszkasz w pobliżu wybrzeża.
• Chroń przyrodę nadbrzeżną. Wspieraj lub uczestnicz w wolontariacie grup odnawiających lasy namorzynowe, bagna i wydmy.
• Zapytaj swoją radę o plan adaptacji, oraz czy nowe budownictwo jest nadal dozwolone na terenach zagrożonych powodzią.
• Zmniejsz własną emisję Wszystko, co się liczy: ogrzewanie domu, podróżowanie i energia elektryczna.
• Udostępnij dane. Przetłumacz ten opis lub dodaj lokalne dane pływomierza poprzez forum dyskusyjne.

Źródła i dalsze czytanie

• IPCC (2021), AR6 Grupa Robocza I, Streszczenie dla decydentów
• IPCC (2021), AR6 Grupa Robocza I, Rozdział 9: Ocean, kriosfera i zmiany poziomu morza
• IPCC (2019), Raport specjalny na temat oceanu i kriosfery w zmieniającym się klimacie
• NOAA Laboratory for Satellite Altimetry, Wzrost poziomu morza. Dane wysokościomierza są dostarczane przez NOAA Laboratory for Satellite Altimetry.
• NASA, Zmiana poziomu morza
• Województwo łódzkie Katastrofa powodziowa z 1953 r. oraz Deltawerken (w języku niderlandzkim)
• Rijkswaterstaat, Maeslant Barrier
• Rijkswaterstaat, Pokój dla rzeki
• Agencja Ochrony Środowiska, The Thames Barrier
• Menéndez et al. (2020), Globalne korzyści z ochrony przeciwpowodziowej lasów namorzynowych, Raporty naukowe 10
• Narayan et al. (2017), Wartość przybrzeżnych terenów podmokłych dla zmniejszenia szkód powodziowych w północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych, Scientific Reports 7
• Agencja Ochrony Środowiska (2016), Medmerry zaprezentowany na Światowym Kongresie Ochrony Przyrody IUCN
• Agencja Środowiska, Projekt EA dotyczący tworzenia siedlisk i przeciwdziałania powodziom wyznacza kierunek dla nowego globalnego standardu rozwiązań opartych na naturze
• Wetlands International, Budowanie z naturą Indonezja
• McIvor, Möller, Spencer i Spalding (2012), Redukcja fal wiatru i przypływu przez lasy namorzynowe, Natural Coastal Protection Series 1, The Nature Conservancy and Wetlands International
• Narayan et al. (2016), Skuteczność, koszty i korzyści z ochrony wybrzeża w przypadku naturalnych i opartych na przyrodzie systemów obrony, PLOS ONE 11