Ορισμένες γλώσσες σε αυτόν τον ιστότοπο ενδέχεται να έχουν μεταφραστεί αυτόματα και να περιέχουν σφάλματα. Βοηθήστε να βελτιωθεί Διαβάστε το πρωτότυπο στα Αγγλικά
Λίωση του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής.
Η μπλε πρωτοβουλία

Ανύψωση της στάθμης της θάλασσας

Η στάθμη του ωκεανού αυξάνεται με την ταχύτητα που μεγαλώνουν τα νύχια σας και ο ρυθμός επιταχύνεται.Για μια ακτογραμμή, μικροί αριθμοί που επαναλαμβάνονται για έναν αιώνα δεν είναι λίγοι.

Από το 1993, οι δορυφόροι έχουν μετρήσει το ύψος της επιφάνειας των ωκεανών από την τροχιά με ακρίβεια μερικών εκατοστών, ξανά και ξανά, σε όλο τον πλανήτη. Το ιστορικό τους δεν αφήνει καμία αμφιβολία: η μέση στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά περίπου δέκα εκατοστά σε τρεις δεκαετίες, και αυξάνεται ταχύτερα τώρα από ό, τι όταν άρχισαν οι μετρήσεις. Κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος, από το 1901 έως το 2018, η αύξηση ήταν περίπου 20 εκατοστά, ταχύτερα από ό, τι σε οποιονδήποτε αιώνα των τελευταίων τριών χιλιάδων ετών, σύμφωνα με τη ΔΕΚΑ.

Ένας δορυφόρος με χρυσό σώμα και ένα μεγάλο ηλιακό πάνελ, σε τροχιά πάνω από τη Γη.
An artist's impression of the Sentinel-6 Michael Freilich satellite, which continues the record of sea level measured from orbit since 1993. Credit: NASA

Δύο κινητήρες

Δύο διαδικασίες ανυψώνουν τη θάλασσα, και οι δύο οδηγούνται από την υπερθέρμανση:

  • Το νερό διαστέλλεται καθώς θερμαίνεται. Ο ωκεανός έχει απορροφήσει περισσότερο από το 90% της επιπλέον θερμότητας που παγιδευόταν από τα αέρια του θερμοκηπίου. Το θερμότερο νερό καταλαμβάνει περισσότερο χώρο. Μεταξύ 1971 και 2018 αυτή η θερμική επέκταση εξήγησε περίπου το ήμισυ της αύξησης.
  • Ο πάγος στην ξηρά λιώνει στη θάλασσα. Οι παγετώνες των βουνών υποχωρούν και τα μεγάλα στρώματα πάγου της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής χάνουν περισσότερο πάγο από ό,τι αντικαθιστά η χιονόπτωση. Το λιώσιμο του θαλάσσιου πάγου, που ήδη επιπλέει, δεν προσθέτει σχεδόν τίποτα. Το λιώσιμο του χερσαίου πάγου προσθέτει απευθείας στον ωκεανό.
+20 εκ.Μέση αύξηση της στάθμης της θάλασσας από το 1901 έως το 2018 (IPCC AR6)
3,7 χιλ.Η μέση ετήσια αύξηση από το 2006 ως το 2018 είναι σχεδόν τριπλάσια από τον ρυθμό του 1901 ως το 1971 (IPCC AR6)
1 δισεκατομμύριοpeople are projected to live in low-lying coastal zones by 2050 (ΣΕΓΑΣ)
Η παγοθραυστική υφαλοκρηπίδα Λάρσεν Γ απελευθερώνει το παγόβουνο Α-68 το 2017.
Η παγοθάλασσα Λάρσεν Γ στην Ανταρκτική απελευθερώνει το παγόβουνο Α-68, ένα από τα μεγαλύτερα παγόβουνα που έχουν καταγραφεί ποτέ, τον Ιούλιο του 2017. Credit: NASA/JPL-Caltech/NOAA/GSFC

Ένα αργό, μακρύ ρολόι

Η στάθμη της θάλασσας ανταποκρίνεται αργά. Η θερμότητα συνεχίζει να εξαπλώνεται στα βάθη του ωκεανού και τα στρώματα πάγου συνεχίζουν να προσαρμόζονται για αιώνες αφότου ο αέρας σταματήσει να θερμαίνεται, έτσι κάποια περαιτέρω άνοδος είναι ήδη κλειδωμένη. Αυτό που επιλέγουμε τώρα αποφασίζει πόσο και πόσο γρήγορα. Τα πιθανά πεδία της για το 2100, σε σχέση με το 1995 έως το 2014, κυμαίνονται από 0,28 έως 0,55 μέτρα στη διαδρομή με τις χαμηλότερες εκπομπές προς 0,63 έως 1,01 μέτρα στο ύψιστο. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η αύξηση της στάθμης του νερού κατά σχεδόν δύο μέτρα μέχρι το 2100, εάν οι παγετώνες καταστούν ασταθείς.

Κάθε εκατοστό της στάθμης της θάλασσας βάζει περισσότερα σπίτια στην εμβέλεια της επόμενης καταιγίδας.

Αυτό που έχει σημασία για τους ανθρώπους δεν είναι μόνο ο μέσος όρος. Η υψηλότερη στάθμη της θάλασσας μετατρέπει τις σπάνιες πλημμύρες σε τακτικές: σε πολλά μέρη, μια πλημμύρα που συνήθως συμβαίνει μία φορά τον αιώνα αναμένεται να συμβαίνει κάθε χρόνο μέχρι το 2100 υπό την υψηλότερη θέρμανση. Το αλμυρό νερό ωθείται προς τα ποτάμια και τους υδροφόρους ορίζοντες, ενώ ορισμένες ακτές βυθίζονται επίσης καθώς αντλούνται υπόγεια ύδατα, γεγονός που πολλαπλασιάζει το αποτέλεσμα.

Ένας πλημμυρισμένος δρόμος της πόλης τη νύχτα στο Μαϊάμι, με τα αυτοκίνητα που οδηγούν μέσα από το νερό που αντανακλά κόκκινα φώτα και λάμπες του δρόμου.
Πλημμύρα από την υψηλή παλίρροια στο Μαϊάμι κατά τη διάρκεια των μεγάλων παλίρρωνων του Οκτωβρίου 2016, όταν η βροχή δεν μπορούσε να αποστραγγιστεί στη θάλασσα που ήταν ήδη στο μέγιστο της. Photo: B137, CC0

Αποδεδειγμένες λύσεις

Η άνοδος του νερού δεν είναι κάτι καινούργιο για τους ανθρώπους που ζουν δίπλα στη θάλασσα, ενώ ορισμένες χώρες ζουν κάτω από αυτήν εδώ και αιώνες. Η εμπειρία τους δείχνει ότι οι ακτές μπορούν να γίνουν πολύ πιο ασφαλείς, με την οικοδόμηση, δημιουργώντας χώρο για το νερό και συνεργαζόμενοι με τη φύση, αρκεί ο σχεδιασμός να ξεκινά από νωρίς και να συνεχίζεται για δεκαετίες.

  • Cut emissions. The single biggest lever: every tonne of CO2 avoided reduces the eventual rise.
Ασπρόμαυρη αεροφωτογραφία ενός ολλανδικού χωριού πλημμυρισμένο μέχρι τις στέγες, με τους δρόμους να έχουν μετατραπεί σε νερό.
Το Ούντε-Τόνγκε στο νησί Γκούρι-Όβερφλακε μετά την πλημμύρα της Βόρειας Θάλασσας το 1953, όπως φαίνεται από ένα ελικόπτερο του Αμερικανικού Στρατού. Photo: US Agency for International Development, public domain
  • Προστασία: τα ολλανδικά έργα του Δέλτα. Το 1953, ένα κύμα καταιγίδας στη Βόρεια Θάλασσα έσπασε τα ολλανδικά αναχώματα και 1.836 άνθρωποι πέθαναν. Οι Κάτω Χώρες απάντησαν με τα Έργα Δέλτα, μια αλυσίδα φραγμάτων, καταπακτών και φράχτη κατά των κυμαίνων που μετέτρεψαν περίπου 700 χιλιόμετρα από την ακτογραμμή σε μια πολύ μικρότερη, πιο ευθεία γραμμή περίπου 80 χιλιομέτρων. Το τελευταίο μεγάλο κομμάτι, το Φράγμα κοντά στο Ρότερνταμ, ολοκληρώθηκε το 1997. Οι δύο πύλες του, πλάτους 210 μέτρων και ύψους 22 μέτρων η καθεμία, κλείνουν αυτόματα όταν προβλέπεται ότι το νερό θα ανέβει πάνω από τρία μέτρα πάνω από την κανονική στάθμη της θάλασσας κοντά στο Ρότερνταμ. Γεμίζουν με νερό και βυθίζονται στον πυθμένα μέσα σε δύο ώρες. Κλείστηκε για πρώτη φορά το 2007 (Rijkswaterstaat; Rijkswaterstaat).
Οι δύο άσπροι ατσάλινοι βραχίονες και οι πύλες του Φράγματος που εκτείνονται σε ένα ευρύ πλωτό δρόμο, κάτω από έναν συννεφιασμένο ουρανό.
Το φράγμα του Μάεσλαντ που κλείνει κατά μήκος της Νιούε Βάτεργουεγκ κοντά στο Ρότερνταμ. Η κάθε μία από τις δύο πύλες έχει πλάτος 210 μέτρα. Photo: Quistnix, CC BY 2.5
  • Προστατέψτε: το φράγμα του Τάμεση. Το φράγμα του Λονδίνου εκτείνεται σε μήκος 520 μέτρων στον Τάμεση στο Γούλγουιτς και προστατεύει 125 τετραγωνικά χιλιόμετρα του κεντρικού Λονδίνου από τις παλίρροιες. Από τότε που άρχισε να λειτουργεί το 1982 έχει κλείσει 221 φορές για την αντιμετώπιση των πλημμυρών, από τον Νοέμβριο του 2025 (Υπηρεσία Περιβάλλοντος της ΕΕ).
Τα λαμπερά ατσάλινα κουκούλια των αποβαθρών του φράκτη του Τάμεση φωτίζονται το σούρουπο, αντανακλώντας στο ήρεμο ποτάμι.
Το φράγμα του Τάμεση στο Γούλγουιτς το σούρουπο. Έχει κλείσει περισσότερες από διακόσιες φορές από το 1982 για να κρατήσει τα παλιρροιακά κύματα έξω από το κεντρικό Λονδίνο. Photo: Robert Burniak, CC BY-SA 4.0
  • Κάντε χώρο για το νερό. Μετά τις πλημμύρες των ποταμών το 1993 και το 1995, όταν περίπου 250.000 άνθρωποι μόνο στο Γκέλντερλαντ εκκενώθηκαν ως προφύλαξη, οι Κάτω Χώρες άλλαξαν την προσέγγισή τους: αντί να υψώνουν μόνο αναχώματα, έδωσαν στους ποταμούς περισσότερο χώρο. Το πρόγραμμα διεύρυνε το χώρο για τα υψηλά ύδατα, για παράδειγμα με την εκσκαφή νέων καναλιών πλημμυρών, σε 34 τοποθεσίες κατά μήκος του Κάτω Ρήνου και Λεκ μεταξύ 2006 και 2019, με κόστος 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ, βελτιώνοντας την ασφάλεια για περίπου 4 εκατομμύρια ανθρώπους (Rijkswaterstaat).
Μια μακριά τοξωτή γέφυρα από τούβλα που διασχίζει ένα νέο πλευρικό κανάλι του ποταμού Βάαλ στο Ναϊμέχεν, με μια λευκή αψιδωτή γέφυρα στο βάθος.
Το Spiegelwaal στο Νάιμχεν, ένα πλευρικό κανάλι που σκάφτηκε για τον ποταμό Waal στο πλαίσιο του προγράμματος Room for the River, διασχίζεται από τη γέφυρα De Oversteek. Photo: Havang(nl), CC0
  • Δουλεύοντας με τη φύση. Τα μαγγρόβια δάση, οι αλμυροί βάλτοι, οι αμμόλοφοι και οι ύφαλοι απορροφούν την ενέργεια των κυμάτων και μπορούν να αναπτυχθούν μαζί με τη θάλασσα. Οι μετρήσεις στο πεδίο βρήκαν τα ύψη των κυμάτων να είναι 13 με 66 τοις εκατό χαμηλότερα για κάθε 100 μέτρα μαγκρόβιων δασών (Αθήνα: Εκδόσεις Κέδρος, 2012.). Worldwide, mangroves prevent more than US$65 billion of flood damage a year and keep more than 15 million people from being flooded; Το Βιετνάμ, η Ινδία και το Μπαγκλαντές κερδίζουν τα περισσότερα σε ανθρώπους που προστατεύονται (Menéndez et al., 2020). Κατά τη διάρκεια του τυφώνα Σάντι το 2012, οι παράκτιοι υγρότοποι στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες απέφευγαν περίπου 625 εκατομμύρια δολάρια ζημιών από πλημμύρες (Ανδρέας και Σπύρος, 2017).
  • Σχεδιάστε υποχώρηση όπου χρειάζεται: διαχειριζόμενη επαναπροσανατολισμός. Στο Medmerry στο δυτικό Σάσεξ, η Υπηρεσία Περιβάλλοντος, με την RSPB, σταμάτησε να επιδιορθώνει μια όχθη από τσιμεντόλιθους που χρειαζόταν συνεχή επισκευή και, μέχρι το Νοέμβριο του 2013, είχε κατασκευάσει 7 χιλιόμετρα νέων αναχωμάτων πιο προς τα μέσα στην ενδοχώρα, αφήνοντας πίσω τη θάλασσα. Το σχέδιο των 28 εκατομμυρίων λιρών μείωσε τον κίνδυνο πλημμύρας σε εκατοντάδες ακίνητα, δημιούργησε 183 εκτάρια νέου παλιρροϊκού οικοτόπου για την άγρια ζωή και εξοικονόμησε περίπου 300.000 λίρες το χρόνο σε επισκευές (Οργανισμός Περιβάλλοντος της ΕΕ, 2016; Υπηρεσία Περιβάλλοντος της ΕΕ).
Αεροφωτογραφία ενός κόκκινου και λευκού φάρου που στέκεται σε ένα ευρύ πράσινο αλμυρό βάλτο που κόβεται από τα ρυάκια, στην άκρη των παλίρροιας.
Αλμυρός βάλτος γύρω από το φάρο Βέστερχεβερσαντ στην ακτή της Γερμανικής Θάλασσας Βατ. Έλκη όπως αυτό, και τα νέα που δημιουργήθηκαν στο Μέντμερι, απορροφούν την ενέργεια των κυμάτων και μπορούν να συσσωρευτούν καθώς η θάλασσα ανεβαίνει. Photo: Walter Rademacher, CC BY-SA 3.0
  • Προσαρμοστείτε. Υψώστε κτίρια και δρόμους, κατασκευάστε ισόγεια αδιάβροχα και σχεδιάστε αποχετεύσεις για υψηλότερες παλίρροιες.
  • Σταμάτα να βυθίζεσαι. Ο περιορισμός της άντλησης των υπόγειων υδάτων επιβραδύνει την καθίζηση που επιδεινώνει την άνοδο του νερού.

Κανένα από αυτά τα μέρη δεν έχει τελειώσει. Οι Κάτω Χώρες βελτιώνουν ήδη τα φράγματά τους για την αντιμετώπιση των υψηλότερων επιπέδων της θάλασσας. Αλλά αυτά τα μέρη δείχνουν ότι μια χώρα που μετράει τον κίνδυνο με ειλικρίνεια και σχεδιάζει μπροστά μπορεί να κρατήσει τους ανθρώπους ασφαλείς.

Οργανισμοί που κάνουν αυτό το έργο

Αυτές οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις έχουν ένα δημόσιο αρχείο αποτελεσμάτων. Ρίξτε μια ματιά σε αυτό που κάνουν, και αν το έργο τους σας αρέσει, εξετάστε το ενδεχόμενο να κάνετε δωρεά απευθείας μέσω των ιστοσελίδων τους. Η Local Solar System Το Ίδρυμα δεν έχει καμία σχέση με κανένα από αυτά και δεν λαμβάνει τίποτα από αυτά. Πριν δώσετε, διαβάστε την τελευταία ετήσια έκθεση και τους λογαριασμούς κάθε οργανισμού, όπως θα κάνατε με οποιοδήποτε φιλανθρωπικό ίδρυμα.

  • Πρόγραμμα δράσης για τα μαγκρόβια είναι μια φιλανθρωπική οργάνωση των ΗΠΑ με καθεστώς 501(γ)(3), που ιδρύθηκε το 1992. Εκπαιδεύει κοινότητες, δασολόγους και ομάδες προστασίας στην Οικολογική Αποκατάσταση Μανγκρόβιων Δασών με βάση την Κοινότητα, μια μέθοδο που αποκαθιστά τις ροές νερού που χρειάζονται τα μαγκρόβια δάση ώστε να επιστρέψουν από μόνα τους, αντί απλά να φυτέψουν σπορόφυτα που συχνά πεθαίνουν. Έχει υποστηρίξει την αποκατάσταση των μαγκρόβιων δασών σε περισσότερες από 20 χώρες.
  • Διεθνής Ομοσπονδία Αθλητισμού Η Ολλανδική Κοινωφελής Οργάνωση (ΟΚΟ) έχει γραφεία σε όλο τον κόσμο και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες. Στο Ντεμάκ, στη βόρεια ακτή της Ιάβας, όπου η θάλασσα έχει πάρει περισσότερα από 3 χιλιόμετρα γης σε ορισμένα σημεία, ηγήθηκε ενός προγράμματος 2015-2020 που κατασκεύασε διαπερατούς φράκτες από θαμνώδη δέντρα για να παγιδεύσει τη λάσπη έτσι ώστε τα μαγγρόβινα δάση να αναπτυχθούν και πάλι, για να προστατέψει περίπου 70.000 ανθρώπους από τη διάβρωση και τις πλημμύρες (Πηγή:Διεθνής Ένωση Υγροτόπων).
Ένα πυκνό μπέρδεμα από κοκκινωπό-καφέ ρίζες μαγγρόβιων πασσάλων που αψιδωτά φθάνουν σε ήρεμα, καθαρά νερά.
Ρίζες μαγγρόβιων δέντρων στη Λιμνοθάλασσα της Νήσου Μαργαρίτα, Βενεζουέλα. Η σύγχυση των ριζών επιβραδύνει το νερό και παγιδεύει τη λάσπη. Photo: Wilfredor, CC0
  • [Κλιματική Κεντρική] (https://www.climatecentral.org/) είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση των ΗΠΑ (501(γ)(3)) που ιδρύθηκε το 2008. Οι δωρεάν χάρτες του επιτρέπουν σε οποιονδήποτε να δει ποια εδάφη προβλέπεται ότι θα είναι κάτω από τα επίπεδα πλημμύρας καθώς η θάλασσα ανεβαίνει, και οι χάρτες και οι αναλύσεις του χρησιμοποιούνται από ειδησεογραφικά μέσα σε περισσότερες από 170 χώρες. Η γνώση του κινδύνου σας είναι το πρώτο βήμα για τον προγραμματισμό.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε

  • Γνωρίστε τον κίνδυνο σας. Αναζητήστε το σπίτι, το σχολείο ή τον χώρο εργασίας σας σε έναν δημόσιο χάρτη στάθμης της θάλασσας ή πλημμύρας και κάντε ένα οικογενειακό σχέδιο για τις πλημμύρες αν ζείτε κοντά στην ακτή.
  • Προστατεύστε την παράκτια φύση. Εθελοντισμός με ή υποστήριξη ομάδων που αποκαθιστούν τα μαγκρόβια δάση, τους βάλτους και τους αμμόλοφους.
  • Ρωτήστε το συμβούλιο της περιοχής σας για το σχέδιο προσαρμογής του, και αν επιτρέπεται ακόμα η νέα οικοδόμηση σε γη που ενδέχεται να πλημμυρίσει.
  • Μειώστε τις δικές σας εκπομπές όπου έχει μεγαλύτερη σημασία: θέρμανση στο σπίτι, ταξίδια και ηλεκτρική ενέργεια.
  • Μοιραστείτε τα δεδομένα. Μεταφράστε αυτόν τον επεξηγητή ή προσθέστε τοπικά δεδομένα παλιρροϊκών μετρητών μέσω του παρακάτω συνδέσμου. Πίνακας συνεισφοράς.

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση