بەشی هەتاو و خۆلەکە
مانگ بگوێزه بۆ سه‌ر زه‌وی و ته‌ماشای شوێنه‌کانی بکه له زه‌وی، کاتێکیش که شه‌و ڕووناک ده‌بێته‌وه.
ESO/S. Guisard (www.eso.org/~sguisard) (CC BY 4.0)
بەشی هەتاو و خۆلەکە
ئەمە چیە؟ مانگ خۆی ڕووناکی دروست ناکات. خۆر هەمیشە نیوەکەی دەنوێنێت، وە کاتێک مانگ دەخولێتەوە دەوری زەویدا، نزیکەی هەر 29.5 ڕۆژێک جارێک، ئێمە زیاتر یان کەمتر لەو نیوە ڕوناکەدا دەبینین. ئەو شێوازە گۆڕاوانە قۆناغەکانن.
چۆن بەکاری دەهێنیت: کێشەری "ڕۆژەکان لە ئەمڕۆوە" ڕابکێشە، یان بڕۆ. بینینی گەورە سەیری زەوی و مانگ دەکات لە بەرزایی دوورەوە؛ وێنەی بچوکەکە مانگ نیشان دەدات وەک ئەوەی کە تۆ دەیبینیت لە زەوی.
ئەم شەو مانگ
مانگی داهاتوو: مانگی نوێی داهاتوو:
بینینی سەرەوە
بینینی زەوی
لە نیوەی زەوی جنوبیەوە مانگ بە سەرەوە دەبینرێت لە بەراورد لەگەڵ بەشی باکوور، بۆیە لایەکی ڕووناکی لێیە.
ئەمە تاقی بکەەوە
- ڕابکێشە هەتا مانگی نێوان زەوی و خۆر دادەنێت.ئاگاداری: ئەوە مانگێکی نوێیە، نیوەی ڕووناکیەکەمان لێ دووردەکەوێتەوە، بۆیە هیچ شتێک نابینین، مانگیش لە ئاسمانی ڕۆژدایه، لە ڕوناکی خۆر ون بووە.
- 15 ڕۆژ بەردەوام بن تا مانگی پڕئاگاداری: ئێستا زەوی لە نێوان خۆر و مانگدایە ئێمەش هەموو نیوەکەی دەبینین کە ڕووناکە مانگی گشتگیر کاتێک خۆر هەڵدێت و هەموو شەوەکە بەرز دەبێتەوە
- بڕۆ بۆ بەشی پێشەوە و لە خوارەوە ژمارەی مانگەکان ببینە کە لە هەر مانگی نوێ و تەواودا دەردەکەوێت.ئاگاداری: زۆربەی مانگەکان هیچ ڕەشەبایەک نییە: ڕێگای مانگ نزیکەی 5 ° هەڵدەگەڕێت، بۆیە بە گشتی لە سەرەوە یان ژێر سێبەری تێپەڕ دەبێت. ڕەشەبا تەنها لە "کاتی ڕەشەبا"دا ڕوو دەدات، کە نزیکەی هەر شەش مانگ جارێک ڕوو دەدات.
- تیک بدە "من لە نیوەی زەوی باشوور دەژیم".ئاگاداری: وێنەکە بە سەرەوەدا دەگۆڕێت. لە ئوسترالیا یان ئەرجەنتین مانگەکە لە لای چەپەوە دیارە، نەک لای ڕاست.
بیرۆکەی پشتەوەی
بۆچی قۆناغ دەبینین؟
.بەهۆیەوە تۆوێک لەسەر توپێک لە ژوورێکی تاریکدا بتەقێنەوه و بە دەوریدا بڕۆن: لە هەندێک شوێندا دەتوانیت هەموو نیوەی ڕووناکی ببینیت، لە شوێنەکانی تردا تەنها بەشێک دەبینیت خۆر خۆرەکەتە ، مانگ تۆپەکەتەیە وە تۆ لەسەر زەوی لە ناوەڕاستدایە. فاز هیچ پەیوەندییەکی بە سێبەری زەوی نییە؛ ئەوە تەنها کاتێک گرنگە کە مانگ ڕەش دەبێت
سەرچاوە: قۆناغی مانگ لە ج. Meeus, Astronomical Algorithms (2nd edition, 1998), chapters 47 to 48; پەڕەی خۆلەکە لە بەشە 54. لە ڕووی جوگرافیاوە، ڕۆژەکانی مانگی نوێ و مانگ پڕ لە هەمان فۆرمۆڵەوە حساب دەکرێن و نزیکەی نیوەڕۆیەکیان هەیە.
چەندی نیوەی خۆرهەڵاتی مانگ دەتوانین لە زەوی ببینین. It changes from nothing (new Moon) to all of it (full Moon) and back in about 29.5 days.
. واش کردن مانای گەشەکردنە: هەر شەوێک کەمێک زیاتر ڕووناک دەبێتەوە، لە مانگی نوێوە بۆ مانگێکی پڕ.
مانگێکی نیوە ڕەش کە کەمتر لە نیوەی ڕووناکی هەسارەکەیە، مانگێکی شل و شێواوی، مانگێکی گێبۆس زیاتر لە نیوە ڕووناکی هەسارەکەیە بەڵام هێشتا تەواو نییە.
چەندی ڕووکاری مانگ، وەک ئەوەی کە لە زەویەوە دەیبینین، بە خۆر ڕووناک دەکرێتەوە. %50 نیوەی مانگە؛ %100 مانگێکی تەواوە.
ژمارەی ڕۆژەکان لە دوای دوایین مانگێکی نوێ. دەورەیەکی تەواوەی قۆناغی نزیکەی 29.5 ڕۆژە
زیاتر لە وشیارکردنەوە →کاتێک که یه‌کێک له جه‌سته‌کان ڕووناکی جه‌سته‌ی تر ده‌گرێته‌وه، کاتێکیش مانگ خۆر ده‌گرێته‌وه، کاتێکیش مانگ تێده‌په‌ڕێت به‌ناو سێبه‌ری زه‌ویدا و ده‌بێته تاریک یان سوورێکی ڕه‌ش.
زیاتر لە وشیارکردنەوە →یەکێک لەو دوو خاڵەی کە ڕێگای هەڵکشانی مانگ تێیدا دەڕوات، هێڵکاری ڕێگای زەوی دەبڕێت لە دەوری خۆر. هەسارە تووڕەییەکان تەنها کاتێک ڕوودەدەن کە مانگێکی نوێ یان مانگێکی تەواو نزیک بەستەرەکەوە بێت
زیاتر لە وشیارکردنەوە →جێبە زانیاریەکان (ناوچەی گۆڕینی نوسراو)
| _تاریخ | فاز | ڕووناک |
|---|---|---|
| 12 mjd | هێڵکاری | 11,4 % |
| 13 mjd | هێڵکاری | 18,1 % |
| 14 mjd | هێڵکاری | 25,9 % |
| 15 mjd | چوارەم | 34,6 % |
| 16 mjd | چوارەم | 43,9 % |
| 17 mjd | چوارەم | 53,6 % |
| 18 mjd | چوارەم | 63,4 % |
| 19 mjd | گەبۆسێکی مووی | 73 % |
| 20 mjd | گەبۆسێکی مووی | 81,9 % |
| 21 mjd | گەبۆسێکی مووی | 89,6 % |
| 22 mjd | گەبۆسێکی مووی | 95,5 % |
| 23 mjd | مانگ | 99,1 % |
| 24 mjd | مانگ | 99,9 % |
| 25 mjd | مانگ | 97,8 % |
| 26 mjd | کێوی گیبۆس | 92,9 % |
| 27 mjd | کێوی گیبۆس | 85,5 % |
| 28 mjd | کێوی گیبۆس | 76,2 % |
| 29 mjd | چوارەم | 65,7 % |
| 30 mjd | چوارەم | 54,6 % |
| 1 brf | چوارەم | 43,7 % |
| 2 brf | چوارەم | 33,3 % |
| 3 brf | هێڵکاری | 24 % |
| 4 brf | هێڵکاری | 15,9 % |
| 5 brf | هێڵکاری | 9,35 % |
| 6 brf | هێڵکاری | 4,45 % |
| 7 brf | مانگی نوێ | 1,33 % |
| 8 brf | مانگی نوێ | 0,0363 % |
| 9 brf | مانگی نوێ | 0,585 % |
| 10 brf | مانگی نوێ | 2,92 % |
| 11 brf | هێڵکاری | 6,93 % |
ئامرازەکان و وانەکان تەنها بۆ فێربوون بەکاردەهێنرێن. نابێت بەکاربهێنرێن بۆ گەڕان، پلانی ئەرک یان هەر بڕیارێکی کارگێڕی. گواستنەوەی بڕوانامە بێ پارەیەو پشتگیری ناکرێت نوسراوەکانی پەروەردەیی بخوێنەوە