Ой фазалари ва қуёш тутилиши
(Оятдаги «ой» сўзи қуёшнинг ўзига хос хусусиятини англатади. Шунинг учун ҳам оятда ойнинг ҳар бир кўриниши, айниқса, унинг чиқиш ва ботиши ҳақида сўз кетмоқда.
ESO/S. Guisard (www.eso.org/~sguisard) (CC BY 4.0)
Ой фазалари ва қуёш тутилиши
Бу нима? Унинг нури ўзига ўхшашдир. The Sun always lights one half of it, and as the Moon travels round Earth, about once every 29.5 days, we see more or less of that lit half. Уларнинг ўзгариб турадиган шакллари ҳолатлардир.
Уни қандай ишлатиш керак: "Бугундан кунлар" қувури ёки Ўйин тугмасини босинг. Катта кўринишда Ер ва Ой юқоридан пастга қараб туради, кичик кўринишда эса сиз Ердан кўргандек Ойни кўрсатади.
Кеча ой
Кейинги тўлин ой: Кейинги янги ой:
Юқоридан кўриш
Ердан кўриш
Бундай ҳолатда, Қуёшнинг уфқдан пастга тушиши ва қуёш ботиши орасидаги вақтни ҳисоблаш учун қуёшнинг энг яқин нуқтаси деб аталади.
Буни синаб кўринг
- Ой Ер ва Қуёш орасида турганда, уни тортиб олинг.Эътибор: (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг бир оятини шарҳлаш учун «Қуръон» сўзини ишлатмоқда. Бу оятда эса, ойнинг ярмидан бошқа барча қисмини қамраб олгани айтилмоқда.)
- 15 кун давом этинг.Эътибор: (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Қуёшнинг ўз офтоби атрофида айланиши ҳақидаги ҳукмни баён қилмоқда. Бу ҳақда Қуръони Каримда ҳеч қандай маълумот йўқ.
- Ўйинни босинг ва ҳар бир янги ой ва тўлин ойда рақамлар остидаги хабарни кўринг.Эътибор: Most months there is no eclipse: the Moon's path is tilted by about 5°, so it usually passes above or below the shadow. (Оятдаги «фақат» сўзи ҳамма вақт маъносини англатади.
- "Мен жанубий ярим шарда яшайман"ни танланг.Эътибор: Расм ўнгдан чапга бурилади. Австралия ёки Аргентинадан қараганда ойнинг ўсиши чап томонда акс этади, ўнгда эмас.
Унинг ортидаги ғоялар
Нима учун биз босқичларни кўрамиз?
Қуёшни қуёш тутилишида кўриш мумкин.
Манба: Ой фазаси J. Meeus, Astronomical Algorithms (2nd edition, 1998), chapters 47 to 48; eclipse screening from chapter 54. Кейинги янги ва тўлиқ ой саналари шу формулалар асосида ҳисобланади ва тахминан ярим кун ичида аниқ бўлади.
Ердан Ойнинг ёруғлик берувчи ярми қанча кўринади? It changes from nothing (new Moon) to all of it (full Moon) and back in about 29.5 days.
(Бу оятда Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг ўн икки оятдан иборат бўлиб, улардан саккизтасини «ҳақ» деб атамоқда. Улардан бири «Анъом» сурасининг аввалидан то охиригача бўлган оятлардир.
(Ушбу оятда Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг бир неча оятларини шарҳлаб, улардан мурод–Қуръоннинг баъзи оятлари ва Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг суннатларидир, деган фикрни баён қилмоқда.)
Қуёшнинг Ердан кўринадиган юзасининг қанча қисми қуёш нурига тўлиқ ботиб кетганини кўрсатади. 50% - ярим ой, 100% - тўлин ойдир.
Сўнгги янги ойдан буён кунлар сони. Фазаларнинг тўлиқ цикли 29,5 кунни ташкил қилади.
Луғатда кўпроқ →(Оятдаги «қуёш»дан мурод–Қуръон, дегани Қуръони Каримдир. «ой»дан мурод эса, Аллоҳ таолонинг Ўзидир.
Луғатда кўпроқ →Қуёшнинг айланиш йўли Ернинг Қуёш атрофидаги ҳаракати билан кесишадиган икки нуқтадан бири. Қуёш тутилиши фақат янги ёки тўла ой бир нуқтага яқинлашгандагина юз бериши мумкин.
Луғатда кўпроқ →Маълумотлар жадвали (матнли алтернатива)
| Сана | Фаза | Ёритилган |
|---|---|---|
| 12-noy | Қизил ярим ой | 11,4 % |
| 13-noy | Қизил ярим ой | 18,1 % |
| 14-noy | Қизил ярим ой | 25,9 % |
| 15-noy | Биринчи чорак | 34,6 % |
| 16-noy | Биринчи чорак | 43,9 % |
| 17-noy | Биринчи чорак | 53,6 % |
| 18-noy | Биринчи чорак | 63,4 % |
| 19-noy | Оқаётган гиббос | 73 % |
| 20-noy | Оқаётган гиббос | 81,9 % |
| 21-noy | Оқаётган гиббос | 89,6 % |
| 22-noy | Оқаётган гиббос | 95,5 % |
| 23-noy | тўлин ой | 99,1 % |
| 24-noy | тўлин ой | 99,9 % |
| 25-noy | тўлин ой | 97,8 % |
| 26-noy | Оқаётган гиббус | 92,9 % |
| 27-noy | Оқаётган гиббус | 85,5 % |
| 28-noy | Оқаётган гиббус | 76,2 % |
| 29-noy | Сўнгги чорак | 65,7 % |
| 30-noy | Сўнгги чорак | 54,6 % |
| 1-dek | Сўнгги чорак | 43,7 % |
| 2-dek | Сўнгги чорак | 33,3 % |
| 3-dek | Қизил ярим ой | 24 % |
| 4-dek | Қизил ярим ой | 15,9 % |
| 5-dek | Қизил ярим ой | 9,35 % |
| 6-dek | Қизил ярим ой | 4,45 % |
| 7-dek | Янги ой | 1,33 % |
| 8-dek | Янги ой | 0,0363 % |
| 9-dek | Янги ой | 0,585 % |
| 10-dek | Янги ой | 2,92 % |
| 11-dek | Қизил ярим ой | 6,93 % |
Асбоблар ва дарсликлар фақатгина ўрганиш учун соддалаштирилган моделларни қўллашади. Улар навигация, вазифани режалаштириш ёки бошқа операциявий қарорлар учун фойдаланилмаслиги керак. Сертификатлар бепул ва аккредитацияланмаган. Маълумотлар мазмунини ўқинг