এই ছাইটৰ কিছুমান ভাষাক মেচিন-ট্ৰান্সলেট কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ মাজত ভুল থাকিব পাৰে। উন্নত কৰক ইংৰাজী মূল পঢ়ক
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ ষ্টেচনৰ পৰা দেখা নাইল ডেল্টা আৰু কায়ৰো ৰাতিপুৱা উজ্জ্বল হৈ আছে।
সেউজ উদ্যোগ

জনসংখ্যা, খৰচ আৰু সম্পদ

আমি আট বিলিয়ন মানুহে এক গ্ৰহ ভাগ কৰি লওঁ। এই গ্রহত আমাৰ জীৱনৰ মান নিৰ্ভৰ কৰে আমাৰ সংখ্যাৰ ওপৰত, আমাৰ প্ৰতিজনই কিমান ব্যৱহাৰ কৰে আৰু আমি ইয়াক কেনেদৰে সজাই তোলা যায়। লক্ষ্য হ’ল ভারসাম্য।

NASA

ৰাতিপুৱা কক্ষপথৰ পৰা চাই থকাত দেখা যায় যে নাইল নদীখনে মরুভূমিৰ মাজেৰে এটা আলোকৰ ৰেখা আঁকিছে। দহ লাখ লোক এক নদী পাৰ হৈ বাস কৰে, যিদৰে সাত হাজাৰ বছৰ ধৰি মানুহে কৰিছিল। মানৱজাতিয়ে 8 billion জনসংখ্যাত 2022 অতিক্ৰম কৰিছে আৰু জাতিসংঘে আশা কৰে যে জনসংখ্যাৰ উচ্চতম স্তৰ হ’ব 10.3 billion মধ্য-2080s ত, তাৰ পিছত ধীৰগতিত হ্ৰাস পাব। এই শতাব্দীৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন হ’ল, এগৰাকী ব্যক্তিয়ে কিদৰে এক গ্ৰহত সুখী জীৱন যাপন কৰিব পাৰে, য’ত পৰিৱেশ, পৰিচ্ছন্ন বায়ু, উদ্যান আৰু জন্তুৰ বাসস্থান আছে। এই ব্যাখ্যা শিক্ষামূলক। আমি সকলো পৰিয়ালৰ পছন্দক সম্মান কৰিছো, আমি যি কথাৰ বাবে যুক্তি দিছো সেয়া হৈছে শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰকৃত পছন্দ।

এটা সৰল সমীকৰণ

বিজ্ঞানীসকলে প্ৰায়শঃই মানৱ প্ৰভাৱক এটা সৰল পৰিচয়ৰ সৈতে সাৰাংশত উল্লেখ কৰে: Impact = Population x Affluence x Technology, বা IPAT। জনসংখ্যা মানে আমাৰ কিমানজন আছে। আৱণ্টন হৈছে প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে কিমান পৰিমাণে খৰচ কৰে। প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থ হৈছে প্ৰতিটো ব্যৱহাৰৰ এককই কিমান প্ৰভাৱ পেলায়, যেনেঃ প্ৰতি কিলোৱাট-ঘণ্টাত পৰিবেশলৈ যিমান দূষণ হয়, খাদ্য উৎপাদনৰ বাবে যিমান মাটি লাগে, যিমান বৰ্জ্য উৎপন্ন হয়। এইটো কোনো প্ৰকৃতিৰ নিয়ম নহয়, কিন্তু ই দেখুৱাই দিয়ে যে ধাৰাবোৰ ক’ত আছে আৰু এই তিনিটা বিষয়ই গুৰুত্বপূৰ্ণ।

P: আমাৰ কতজন আছে

প্ৰায় সকলো ঠাইত জনসংখ্যা বৃদ্ধি হ্ৰাস পাইছে, কাৰণ পৰিয়ালসমূহে শিশুৰ জীৱিত থকাৰ সম্ভাৱনা, শিক্ষা (বিশেষকৈ কন্যা সন্তানৰ বাবে) আৰু আয় বৃদ্ধি হোৱাৰ ফলত কম সন্তান জন্ম দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছে। ভাৰতৰ দৰে দেশত প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ বাবে প্ৰায় 2.1 সন্তানৰ পৰিমাণৰ নিম্নগামী জন্মহাৰ আছে। ভৱিষ্যতে আফ্ৰিকা আৰু এছিয়াৰ কিছু অংশত বৃদ্ধি হ’ব; আনকি বহু দেশত জনসংখ্যা বয়সবৃদ্ধিৰ ফলত হ্রাস পাইছে।

উত্তৰ: আমাৰ প্ৰতিজনই কিমান ব্যৱহাৰ কৰে

সংখ্যাইহে কথাটো বুজাব নোৱাৰে, কাৰণ ধনী দেশৰ লোকসকলে দৰিদ্ৰ দেশৰ লোকসকলৰ তুলনাত পৃথিৱীৰ অধিক পৰিমাণৰ পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰে। যদি সকলোৱে যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ গড় বাসিন্দাৰ দৰে বাস কৰে, মানৱ জাতিক প্ৰায় পাঁচটা পৃথিবীভাৰতৰ গড় নাগৰিকৰ দৰে, প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ (গ্লোবাল ফুটপ্ৰিন্ট নে’টৱৰ্ক). মানৱ জাতিৰ দশমাংশ ধনী লোকসকলে বিশ্বত উৎপাদিত প্ৰদূষণৰ প্ৰায় আধা অংশ বহন কৰে, কিন্তু দৰিদ্ৰতম লোকসকলৰ এই পৰিমাণ প্ৰায় এক দশকৰ বাবেই।চেনেল, 2022).

এই বাবেই উন্নত দেশসমূহৰ বিকাশ প্ৰকৃতিৰ ওপৰত ইমান বেছি প্ৰভাৱ পেলায়। ধনী অঞ্চলত প্ৰতিটো নতুন উপনগৰী, পথ আৰু ছুটী ঘৰে এক বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি দখল কৰে আৰু সেই ভূমি অন্য কোঠালিৰ পৰা আনি দিয়া হয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্বব্যাপী জৈৱ বৈচিত্র্যৰ মূল্যায়নে ভূমি আৰু সমুদ্ৰৰ ব্যৱহাৰত পৰিৱৰ্তনক প্ৰকৃতিৰ অৱনতিৰ সৰ্ববৃহৎ সরাসৰি চালক হিচাপে স্থান দিছে: ভূমি পৃষ্ঠৰ তিনি চতুৰ্থাংশ অংশ মানুহে উল্লেখযোগ্যভাৱে পৰিবৰ্তন কৰিছে, আৰু প্ৰায় এক মিলিয়ন প্রজাতি বিলুপ্তিৰ সন্মুখীন হৈছে (IPBES, 2019)। এই ক্ষতিৰ অধিকাংশই আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কোনো সময়সীমাত পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব পৰা নাযায়: যিকোনো প্ৰজাতিৰ বিলুপ্তি ঘটিলে সেয়া কেতিয়াও ঘূৰি অহা নাই আৰু প্ৰাচীন বনাঞ্চল বা উর্বৰভূমিক পুনৰুজ্জীবিত কৰিবলৈ শতাব্দী ধৰি সময় লাগে, যদিহে কেতিয়াও হয়।

বিশ্বত প্ৰতি বছৰে 100 billion tonnes ৰ পৰা অধিক পদাৰ্থ আহৰণ কৰা হয়, যিটো 1970 (UNEP International Resource Panel, 2024) ৰ তুলনাত তিনিগুণ বেছি।

8.2 বিলিয়ন2024 ত লোক, মধ্য-2080s ত 10.3 বিলিয়নৰ আশেপাশে চূড়ান্ত (ইউএন ডব্লিউপিপি 2024)
30 Julyপৃথিবীৰ ওভাৰশ্বুট দিন 2026 (গ্লোবাল ফুটপ্ৰিন্ট নে'টৱৰ্ক)
1 মিলিয়নভূমি-ব্যৱহাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বিলুপ্তিৰ সন্মুখীন হোৱা প্ৰজাতিসমূহ (IPBES 2019)

দ্বীপসমূহে কি শিকায়

দ্বীপ এখন এটা ক্ষুদ্ৰ গ্ৰহ, ইয়াত মাটি, জঙ্গল, পানী আৰু খনিজ পদাৰ্থ আছে আৰু তাত যোৱাৰ কোনো ঠাই নাই। এই দ্বীপসমূহে আমাৰ বাবে এটা স্পষ্ট গৱেষণাগাৰ হৈ পৰিছে, য’ত আমি দেখিব পাৰিম যে ভূমিৰ পৰা উৎপাদন কৰিব পৰা বস্তুৰ চাইকেলৰ চাহিদা অতিক্ৰম কৰিলে কি হয়। তেওঁলোকে বিনয়ও শিকায়, কাৰণ যিটো কাহিনী জনপ্ৰিয় হয় সেয়া তেনে নহয়।

**ৰাপা নুই (ইষ্টাৰ দ্বীপ)**ক প্ৰায়শঃ এটা সতৰ্কবাণী হিচাপে কোৱা হয়: দ্বীপবাসীয়ে তেওঁলোকৰ ডাঙৰ মূৰ্তিবোৰ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰতিটো গছ কাটি পেলায়, আৰু তেওঁলোকৰ সমাজ নিজেই ধ্বংস হৈ যায়। জাৰেড ডায়মণ্ডৰ Collapse (2005) এই একাউন্টটোক বিখ্যাত কৰি তুলিছিল। বনবোৰ সত্যিই অদৃশ্য হৈ গ’ল। কিন্তু তাৰ পিছত কৰা গৱেষণাত এই কথাৰ এক জটিল ছবি ফুটি উঠিছে। মানুহে একবাৰ ভাবিছিল যে 1200 চনৰ পিছতহে আহিব।হন্ট আৰু লিপো, 2006). তেওঁলোকৰ সৈতে অহা পলিনেছিয়ান ইঁদুৰবোৰে তামোলৰ বীজ খাই জঙ্গলৰ পুনঃবৃদ্ধি বন্ধ কৰি দিছিল (Hunt আৰু Lipo, 2009)। ৰেডিঅ’কাৰ্বন মডেলিংয়ে প্ৰস্তাৱ কৰে যে জনসংখ্যা স্থিৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছে যিলৈকে ইউৰোপীয়সকলে 1722ত উপস্থিত হয়, কিন্তু তেওঁলোকৰ আগত বিলুপ্ত নহয় (DiNapoli et al., 2021), আৰু দ্বীপটোৰ পাথৰৰ বাগানবোৰে কেইহাজাৰ জনসংখ্যাক খাব পাৰে (Davis et al., 2024)। কিছু গৱেষকই এতিয়াও জলবায়ু আৰু সম্পদৰ চাপক ৰেকৰ্ডত দেখা পায় (Lima et al., 2020)। কিন্তু 1862 আৰু 1863 চনত দাস-দাসীৰ আক্ৰমণকাৰীসকলে 1,400 জন লোকক পেৰুলৈ লৈ গৈছিল, তাৰ পিছত ৰোগৰ প্ৰকোপ বৃদ্ধি পাইছিল আৰু 1870 দশকৰ শেষৰ ফালে কেৱল 111জন লোকহে দ্বীপত আছিল।

আন দ্বীপসমূহত দেখা যায় যে লোকসকলে নিজৰ ভূমিৰ পৰা অধিক পৰিমাণে উৎপাদন কৰে। আৰম্ভ মাঙ্গাৰেভা, পাহাৰত বনৰীয়া জন্তুৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ ফলত মাটিৰ তলত পানী জমা হৈ পৰিছে আৰু ইয়াৰ ফলত গছ-গছনি আৰু কাঠৰ উৎপাদন হ্ৰাস পাইছে।1997 চন।). ইয়াৰ পাশে থকা Henderson Island শিকাৰ বাবে বহুতো পাখিৰ প্ৰজাতি হেৰুৱাই পেলায় আৰু ইয়াক ৰক্ষা কৰা বাণিজ্য বিফল হোৱাৰ পিছতে এই অঞ্চলটো ত্যাগ কৰে (Weisler, 1995)। নাউৰুত, বিদেশৰ কৃষিক্ষেত্ৰসমূহৰ বাবে এক শতাব্দীৰ ফছফৰাছ খনিয়ে কেন্দ্ৰীয় প্লেট’, দ্বীপটোৰ প্ৰায় পাঁচ ভাগ, অধিকাংশই খনি আৰু বসতিহীন কৰি পেলাইছে (Republic of Nauru, NBSAP)। আৰু নৰ্চ গ্ৰীণলেণ্ডত দেখা গৈছে যে শুকান জলবায়ু (জাও এট এল., 2022) আৰু বান্ধি থকা হাতীৰ মাংসৰ বাণিজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ নৃশংস পশুপালনৰ ওপৰত কিদৰে প্ৰত্যাহ্বান সৃষ্টি হৈছে।

সবুজ পাহাৰৰ কাষত এটা দীঘলীয়া পাথৰৰ প্লেটফৰ্মত পঞ্চদশটা ডাঙৰ পাথৰৰ মূৰ্তি সাৰি আছে, যিবোৰৰ ভিতৰত এটাই কেৱল আগভাগত একাকী থিয় হৈ আছে।
ৰাপা নুই (ইষ্টাৰ দ্বীপ)ত অৱস্থিত আহু টংগাৰিকি নামৰ ম’আই, যিখনৰ আগত একমাত্ৰ ভ্ৰমণকাৰী ম’আই আছে। Photo: Bjørn Christian Tørrissen, CC BY-SA 3.0

দ্বীপসমূহ কেতিয়াও একক কাৰণত মৃত্যুবৰণ নকৰে। কিন্তু যিবোৰ অঞ্চলত ভূমিৰ অপব্যৱহাৰ হৈছিল, সেইবোৰ অঞ্চলত প্ৰতিটো পৰিস্থিতিতে টিকি থকাটো অধিক কঠিন হৈ পৰে।

এটা ভাৰসাম্য, নহয় এটা প্ৰতিযোগিতা

ইয়াৰ অৰ্থ এই নহয় যে সমস্যা হৈছে মানুহ। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ভাৰসাম্যৰ কথাঃ যি জনসংখ্যাক অঞ্চলটোৰ ভূমি, পানী আৰু পৰিৱেশ ব্যৱস্থাই ভালদৰে সমৰ্থন কৰিব পাৰে, প্ৰকৃতিৰ বাবে স্থান আৰু সকলোৰে বাবে উচ্চ মানৰ জীৱন যাপনৰ ব্যৱস্থা। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশত সমাজখন স্বাস্থ্যৱান, শিক্ষাপ্ৰাপ্ত আৰু সুৰক্ষিত হৈ উঠাৰ লগে লগে পৰিয়ালসমূহে সন্তান জন্ম দিয়াৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিবলৈ বাছনি কৰে।

এই ভৱিষ্যতৰ বাবে এটা প্ৰশ্ন উত্থাপিত হয়, যিটোক লৈ চিন্তা কৰা উচিত: কম জন্ম হ’লে স্থিতিশীল জনসংখ্যাও বয়সীয়া হৈ পৰিব। আমি এই অতিৰিক্ত বছৰবোৰ স্বাস্থ্যৱান, সক্ৰিয় আৰু সৃষ্টিশীল হ’ব বিচাৰো যাতে কম সংখ্যক তথা অধিক শিক্ষাপ্ৰাপ্ত লোকসকলে শিকি থাকিব আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। এই বাবেই Local Solar System ফাউণ্ডেশ্যনে বিজ্ঞানৰ অনুসৰণ কৰে। বয়স বৃদ্ধি হ্রাস আৰু উল্টা কৰাএই প্ৰবন্ধত বয়স বৃদ্ধিৰ বিষয়ে গৱেষণাই কি নিশ্চিত কৰিছে আৰু কি নহয়, সেয়া খোলাখুলিকৈ আৰু সজাগ দৃষ্টিৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি মানুহে তেওঁলোকৰ জীৱনৰ প্ৰায় ten years ভাগ অসুস্থতাৰ বাবে ব্যয় কৰে: 2021ত বৈশ্বিক আয়ুষ্মান আছিল 71.4 বছৰ, আৰু সুস্থাংগ জীৱনৰ আয়ুষ্মান 61.9 (WHO, 2024)। আজি কোনো চিকিৎসাই বয়স বৃদ্ধিক প্ৰতিহত বা উল্টাব নোৱাৰে; প্ৰতিৰোধ আৰু গৱেষণাৰ জৰিয়তে এই ফাটটো আঁতৰাবলৈ চেষ্টা কৰাটো এক লক্ষ্য যাৰ বাবে কাম কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে।

শিক্ষাই হ’ল মূল চাবিকাঠি

এই ভাৰসাম্যৰ বাবে শিক্ষাই এক শক্তিশালী আৰু মানৱীয় পথ, বিশেষকৈ যিবোৰ অঞ্চলত বিদ্যালয় এখনো নাই। স্কুলত থকা ল’ৰা-ছোৱালীয়ে বিয়া কৰাই পিছলৈ সন্তান জন্ম দিয়ে আৰু নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি কম সংখ্যক কিন্তু স্বাস্থ্যৱান সন্তান জন্ম দিয়ে। বিশ্ব বেংকৰ হিচাপ মতে, কন্যা সন্তানৰ বাবে সীমাবদ্ধ শিক্ষাই দেশসমূহক জীৱনকালত হেৰুৱা উপাৰ্জনৰ ক্ষেত্ৰত $15 and $30 trillion ৰ ভিতৰত ব্যয় কৰিব লাগিব আৰু কন্যা সন্তানৰ বাবে সাৰ্বজনীন মাধ্যমিক শিক্ষাই প্ৰসৱশীলতা হ্ৰাস কৰিব পাৰে আৰু জনসংখ্যা বৃদ্ধি হ্ৰাস কৰিব পাৰে (Wodon et al., 2018)।

এটা বৃহৎ পৰিয়ালৰ ব্যয়

শিশুক বঢ়োৱাত সময়, টকা আৰু মনোযোগৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু পিতা-মাতাৰ এই তিনিটা বস্তুৰ উপলব্ধতা সীমাবদ্ধ। অর্থনীতিবিদসকলে ইয়াক সংখ্যক-গুণগতমানৰ লেনদেন বুলি কয়: অধিক সন্তান থকাৰ ফলত প্ৰতিজন শিশুৱে পৰিয়ালৰ সম্পদৰ এক ক্ষুদ্ৰ অংশ লাভ কৰিব (Becker and Lewis, 1973)। এই ক্ষেত্ৰত আমি সকলোৱেই একত্ৰিত হৈ কাম কৰিব লাগিব।’’ তেওঁ কয় যে, ‘আমাৰ দেশত ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ বাবে যথেষ্ট পৰিমাণে বিনিয়োগ কৰা হৈছে।

প্ৰমাণবোৰ সত্য কিন্তু সেইটো স্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। গাঁও অঞ্চলৰ চীনত, যমজ সন্তানৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নৰ পৰা দেখা গৈছে যে অতিৰিক্ত এটা শিশুৱে আন শিশুসকলৰ বিদ্যালয় ভৰ্তি হ’বলৈ কম সময় লয় (Li, Zhang and Zhu, 2008; Rosenzweig and Zhang, 2009)। নৰৱে আৰু ইস্ৰায়েলৰ দৰে বিনামূলীয়া বিদ্যালয় আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ সৈতে ধনী দেশসমূহত, গৱেষকসকলে শিশুৰ শিক্ষাত পৰিয়ালৰ আকাৰ কম বা কোনো প্ৰভাৱ পোৱা নাই (ব্লেক, ডেভেৰেক্স আৰু ছালভানেচ, 2005; এংগ্ৰিষ্ট, লেভি আৰু শ্লছচাৰ, 2010)। এই শিক্ষা হ’ল যে ডাঙৰ পৰিয়ালবোৰ ভুল নহয়, কিন্তু যিসকল লোকৰ চৰকাৰী সহায় কম, তেওঁলোকৰ প্ৰতিজন অতিৰিক্ত সন্তানে পৰিয়ালক আকৌ অধিক শক্তিশালী কৰে আৰু ভাল চৰকাৰী বিদ্যালয় আৰু স্বাস্থ্যসেৱাই সকলোতকৈ বেছি পাৰ্থক্য সৃষ্টি কৰে।

নীলা পোছাক পিন্ধা এটা স্কুলীয়া ছোৱালীয়ে ক্লাছৰুমৰ আগত থকা বেঞ্চত বহি আছে। তাৰ পিছে নীলা পোছাক পিন্ধা সহপাঠীসকলে বহি আছে।
দক্ষিণ সুদানৰ বাহৰ এল গাজালত অক্সফামৰ কন্যা সন্তান শিক্ষা প্ৰকল্পৰ এটা ক্লাছৰুম। Photo: Oxfam East Africa / Laura Pannack, CC BY 2.0

পৰিয়াল পৰিকল্পনা এক অধিকাৰ

পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ অৰ্থ হ’ল, তথ্য আৰু মাধ্যমৰ সহায়ত মানুহে সন্তান জন্ম দিব নে নাই, কেনেকৈ জন্ম দিব আৰু কিমান সন্তান জন্ম দিব সেই বিষয়ে স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে। এই নীতি সদায় স্বেচ্ছাসেৱক আৰু অধিকাৰভিত্তিক হ’ব লাগিব, বাধ্যতামূলক জনসংখ্যা নীতিয়ে বহু ক্ষতি কৰিছে আৰু ইয়াৰ কোনো সমাধান নাই। অভিগম এতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়। বিষয়ে 164 মিলিয়ন বিশ্বৰ মহিলাসকলৰ পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ প্ৰয়োজনীয়তা 2021 চনত পূৰণ হ’ব।2022) আৰু নিম্ন আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহত দহ লাখ মহিলাই গৰ্ভাৱস্থা এৰাবলৈ বিচাৰে কিন্তু তেওঁলোকৰ বাবে আধুনিক গৰ্ভাবস্থা প্ৰতিৰোধ ব্যৱস্থা নাই।গুটমেকাৰ ইনষ্টিটিউট, 2024). এই ফালৰ পৰা গৰ্ভৱতী মহিলা আৰু শিশুৰ জীৱন ৰক্ষা কৰা হ’ব আৰু পৰিয়ালসমূহে প্ৰতিগৰাকী সন্তানত অধিক বিনিয়োগ কৰিব পাৰিব।

শিক্ষাই মানৱতাৰ বিকাশ সাধন কৰে, সংখ্যাত নহয়, কিন্তু প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে কি জানে আৰু কি কৰিব পাৰে সেইটোত।

মংগল গ্ৰহ ব্যতিক্ৰম

এই সকলোবোৰ পৃথিবীৰ বিষয়ে, যিটো এক ভৰি থকা গ্ৰহ আৰু ইয়াৰ জীৱন্ত অংশসমূহ অতিশয় নমনীয়। মংগল গ্ৰহৰ ওপৰত বসতি গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত বিপৰীত সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। সমাজৰ প্ৰয়োজনীয় দক্ষতাসমূহৰ বাবে যথেষ্ট লোক থকা আৰু প্ৰজননগতভাৱে সুস্থ হৈ থাকিবলৈ কেইশ বা কেইহাজাৰমান মানুহৰ এটা ক্ষুদ্ৰ উপনিবেশ বৃদ্ধি হোৱাটো প্ৰয়োজন। ইয়াৰ বাবে বৃহৎ পৰিয়ালসমূহে এই প্ৰকল্পৰ অংশ হ’ব পাৰে। এইটো এক ভিন্ন বিশ্ব, ভিন্ন নিয়ম-কানুন আছে আৰু কেৱল ইয়াতহে।

মংগলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত আকাশত ৰঙা আৰু নীল ৰঙৰ ছায়া, আগফালত Curiosity rover ৰ ডেক আৰু দূৰত পাহাৰ।
মংগল গ্ৰহৰ মাউন্ট শাৰ্পৰ পৰা এটা পোষ্টকাৰ্ড। কুৰিঅচিটিৰ কালো-সবুজ কেমেৰাসমূহে 18 নৱেম্বৰ, 2025 তাৰিখে সন্ধিয়া আৰু দুপৰীয়াত এই ৰেঞ্জৰ ফটো তুলিছিল; NASA দুয়োটাক মিহলাই ৰঙ যোগ কৰিছিল, সন্ধিয়াৰ বাবে নিলা আৰু দুপৰীয়াৰ বাবে সোণ। Photo: NASA/JPL-Caltech (public domain)

T: য’ত প্ৰকৌশলে অধিক সহায় কৰে

T হৈছে সেই ঠাই য’ত উদ্ভাৱন লাভজনক হয়। পৰ্য্যটন, পর্যটন আৰু পৰিৱেশৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতে বিশ্বত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছে৷ এইক্ষেত্ৰত ভাৰতে বহুতো উন্নয়নমূলক কাম কৰিছে৷ ইতিহাসে দেখুৱাইছে যে এই লেনদেনৰ প্ৰভাৱ অতি বৃহৎ হ’ব পাৰে: একক অর্থনৈতিক উৎপাদনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শক্তি দশক ধৰি স্থিৰভাৱে কমি আহিছে আৰু বহু ধনী দেশত আয় বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে প্ৰদূষণ হ্ৰাস পাইছে। এই বাবেই আমি সকলোকে আহ্বান জনাইছো যে শক্তিৰ ধাৰণাসমূহ আগবঢ়োৱা.

খাদ্য: ক্ষতি নকৰাকৈ মাংস

মানৱ জাতি হৈছে অজস্ৰভোজী। আমাৰ পূর্বপুৰুষসকলে লাখ লাখ বছৰ ধৰি মাংস খাই আহিছে: পাথৰৰ যন্ত্ৰ আৰু কাটি-মাৰ্ক কৰা পশুৰ হাড় অন্ততঃ 2.6 মিলিয়ন বছৰ আগলৈ গৈছিল, আৰু সম্ভৱতঃ 3.4 মিলিয়ন (Semaw et al., 1997; McPherron et al., 2010)। মাংস আৰু পশু খাদ্যই আমাৰ বৃহৎ মস্তিষ্কৰ বিকাশত সহায় কৰে (Aiello and Wheeler, 1995; Pobiner, 2013)। আমি জৈৱিক ভাৱে মাংসভোজী নহয়, যিয়ে বিড়ালবোৰৰ দৰে মাংস খাব লাগিব; আমি পৰিৱৰ্তনশীল খাদ্য গ্ৰহণকাৰী আৰু আমাৰ ইতিহাসত মাংস মানৱ খাদ্য আৰু সংস্কৃতিৰ অংশ হৈ আহিছে। এই খাদ্য খাই কোনোৱেই দোষী অনুভৱ কৰিব নালাগে।

কিন্তু এই তেল কেনেকৈ উৎপাদন কৰা হয়, সেইটোৱেই চ্যালেঞ্জ। পশুপালন উৎপাদনৰ বাবে প্ৰায় 12 percent মানৱজনিত গ্ৰীনহাউচ গেছ নিঃসৰণ (FAO, 2023)ৰ যোগান ধৰা হয়, বিশ্বৰ কৃষিভূমিৰ এক বৃহৎ অংশৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু শিল্পভিত্তিক কৃষি ব্যৱস্থাই পশুসকলৰ কল্যাণৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। আমি যি উত্তৰ বিচাৰিছো সেয়া হ’ল মাংস খাই পেলাব নে, কিয়নো ইয়াৰ উৎপাদন অধিক ভালকৈ কৰিব লাগিব।

  • সৃষ্ট মাংস হৈছে প্ৰাণীৰ কোষৰ পৰা বায়োৰিএক্টৰত প্ৰস্তুত কৰা প্ৰকৃত মাংস, যিটো কোনো প্ৰাণীক বঢ়াই তোলা আৰু হত্যা নকৰাকৈ উৎপাদন কৰা হয়। Singapore was the first country to approve it, in December 2020. The United States followed in 2023 with cultivated chicken from UPSIDE Foods and GOOD Meat, and later cultivated salmon and pork fat; ইস্ৰায়েলে জানুৱাৰীত 2024 এলেফ ফাৰ্মৰ পৰা উৎপাদিত গৰু মাংস অনুমোদন কৰে আৰু অস্ট্ৰেলিয়া আৰু নিউজিল্যান্ডে 2025 (FSANZ, 2025) ত ভ’ৱৰ পৰা উৎপাদিত কুইইল অনুমোদন কৰে। ইটালী, ফ্লোৰিডা আৰু আলবামা আদি কিছু ঠাইত ইয়াক নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।
  • এতিয়াও সস্তা নহয়। খাদ্যৰ পৰিমাণত কোষ বৃদ্ধি কৰিবলৈ শুক্ৰাণুমুক্ত বায়োৰিএক্টৰ, পুষ্টিকৰ মাধ্যম আৰু শক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়। এক প্ৰভাৱশালী বিশ্লেষণে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে যে গুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্ৰগতি অবিহনে দৈনন্দিন খাদ্যৰ বাবে ব্যয় অতি উচ্চ হৈ থাকিব।হামবার্ড, 2021). 2021 (GFI, State of the Industry)ৰ পৰা বিনিয়োগৰ পৰিমাণ তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে। এই ক্ষেত্ৰত খোলা গৱেষণাই সহায় কৰিব পাৰে: পশুৰ ছিৰুম নোহোৱা সস্তা বৃদ্ধিৰ মাধ্যম, ডাঙৰ আৰু সহজ বায়োৰিএক্টৰ, সম্পূৰ্ণ কাটৰ বাবে খাব পৰা স্কেফল্ড আৰু সত্য জীৱন চক্ৰৰ অধ্যয়ন।
  • প্ৰিচিচন ফেৰমেণ্টেশ্যন এই প্ৰকল্পৰ অধীনত জীৱ-জন্তুৰ পৰা উৎপাদিত বিশেষ প্ৰ’টিন, যেনে দুগ্ধজাত সামগ্ৰীৰ ভিয়েই প্ৰ’টিন বা মাংসত স্বাদ যোগোৱা হেম আদি নিৰ্মাণৰ বাবে জীবাণু ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
  • উন্নত পশুপালন আজিৰ দিনত কোটি কোটি পশুৰ বাবে যিবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈছে, সেইবোৰৰ ভিতৰত আছে উচ্চমানৰ কল্যাণমূলক ব্যৱস্থা, উন্নত খাদ্য আৰু প্ৰজনন পদ্ধতি, গৰু-ছাগলীসমূহৰ পৰা মিথেন গেছ নিঃসৰণ হ্ৰাস কৰা খাদ্য যোগান, ক্ৰমবিকাশশীল চৰাই পালন আৰু কৃষিক্ষেত্ৰৰ পৰা ভোজ্য তেলৰ উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ হোৱা বালি কমোৱা।
A man in a blue shirt holds out a bun with a cooked burger patty in one hand and the top of the bun in the other.
2013 চনত লণ্ডনত অনুষ্ঠিত এক সংবাদ মাধ্যমৰ অনুষ্ঠানত গৰু কোষৰ পৰা উৎপাদিত প্ৰথম হ্যামবাৰ্গৰ সৈতে মাৰ্ক পোষ্ট। Photo: Mosa Meat, CC BY 4.0

আপুনি যদি কোনো জৈৱবিজ্ঞানী, ইঞ্জিনিয়াৰ অথবা ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তেন্তে ক’ব পাৰিব যে খাদ্যৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাৰ বাবে সৰ্বাধিক উন্মুক্ত সীমান্ত হৈছে সংগ্ৰহ কৰা মাংস। আমি আপুনাৰ পৰা শুনিব বিচাৰো।

বাসস্থানৰ বাবে স্থানঃ স্থান, বাগান আৰু খোলা বাতৰি

মানৱ জাতিৰ আধাভাগতকৈও অধিক লোক শহৰত বাস কৰে আৰু জাতিসংঘে 2050 চনলৈ এই সংখ্যা দুটা তৃতীয়াংশ হ’ব বুলি আশা কৰিছে। সঘনাই বাস কৰা, ভালদৰে পৰিকল্পনা কৰা চহৰসমূহত অতিশয় দক্ষতা বৃদ্ধি পাব পাৰে: কম সময়ৰ ভিতৰতে গতি কৰিব পৰা যাব, একত্ৰিত দেৱাল, জনসাধাৰণৰ বাবে প্ৰবাহিত হোৱা আৰু একত্ৰিত সেৱাসমূহ উপলব্ধ হ’ব। কিন্তু গাঁথনিগত ভাৱে এইবোৰ সীমাবদ্ধ আৰু বহুতো চহৰত মানুহক সৰুকৈ ঘৰত থৈ দিয়া হৈছে।

হংকংত সৰু ফ্লেটৰ টাৱাৰবোৰে এটা সংকীৰ্ণ চৌহদৰ আশে-পাশে ভৰি দিছে।
হংকংৰ ইক চিয়ং বিল্ডিং, বিশ্বৰ এক সঘনাই গৃহ নিৰ্মাণ কৰা ব্লকৰ অংশ। Photo: Steven Wei, CC0

হংকংত, য’ত গড় ঘৰে প্ৰতিজন লোকৰ বাবে 16 square metres প্ৰদান কৰে, প্ৰায় 215,700 people লোকে 2021 ত বাস কৰে, উপবিভক্ত এককসমূহত, ফ্লেটবোৰ বহুতো সৰু কক্ষত বিভক্ত হয়, প্রায়শঃই অংশীদাৰী ৰান্ধনি বা বাথৰুম আৰু অল্প দিনৰ পোহৰেৰে। মধ্যম উপবিভক্ত একক 11 বৰ্গ মিটাৰ, প্ৰতিজন অধিবাসীক প্ৰায় 6 square metres দিছিল, এটা পার্কিং স্থানৰ আধা আকাৰ (Hong Kong Census and Statistics Department, 2021)। গৃহ নিৰ্মাণৰ ব্যয় বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে বহুতো চহৰত সৰু ঘৰবোৰ স্বাভাৱিক হৈ পৰিছে।

এইটো স্বাস্থ্যৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই চৰকাৰক গৃহস্থালিৰ ভিড় কমোৱাৰ বাবে আৰু ইয়াৰ পৰা পৰিত্ৰাণ লাভ কৰাৰ বাবে সুস্পষ্টভাৱে পরামর্শ দিয়ে, কাৰণ ভৰি থকা ঘৰত সংক্ৰমণকাৰী ৰোগ বিয়পি পৰে আৰু মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰতো অসুবিধা হয়।বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ আবাসন আৰু স্বাস্থ্য দিশনিৰ্দেশনা, 2018). Crowding is associated with psychological distress, feeling depressed, family conflict and poorer sleep, and in a survey of 1,194 subdivided-unit residents in Hong Kong, those with stronger social support reported less loneliness, depression, anxiety and stress, a reminder that shared space and community matter when private space is scarce (Chan et al., 2026). শিশুসকল অধিকাংশ সময়তে অসুস্থ হৈ পৰে: তেওঁলোকৰ পঢ়িবলৈ কোনো ঠাই নাই, আৰু গৃহসমূহত লোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি হ’লে স্কুলৰ ফলাফলৰ হাৰ কম হয় আৰু আচৰণগত সমস্যা দেখা দিয়ে (Evans, 2006; Solari and Mare, 2012)।

বাগান আৰু খোলা আকাশৰ গুৰুত্ব কিয়?

সবুজ পৰিৱেশ কোনো আৰামদায়ক বস্তু নহয়। In a study of nearly one million Danes, children who grew up with the least green space around their homes had up to 55 percent higher risk of developing a psychiatric disorder later in life (Engemann et al., 2019). যিসকলে অন্ততঃ two hours a week প্ৰকৃতিত ব্যয় কৰে তেওঁলোকে ভাল স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতাৰ প্ৰতিবেদন কৰে (White et al., 2019)। কোভিড-19ৰ লকডাউনৰ সময়ত, সহজে উপলব্ধ ব্যক্তিগত বাগান অথবা উদ্যান থকা ব্রিটেইনৰ লোকসকলে ভাল সুস্থতা আৰু স্বাস্থ্যৰ প্ৰতিবেদন কৰিছে (Poortinga et al., 2021)। 140 খনতকৈও অধিক গৱেষণাৰ সমীক্ষাত দেখা গৈছে যে সবুজ স্থানে মানসিক চাপৰ হৰম’ন, হৃদস্পন্দন আৰু ৰক্তচাপ কমিবলৈ সহায় কৰে যদিও লেখকে সতৰ্ক কৰিছে যে বহুতো গৱেষণা দুর্বল (Twohig-Bennett and Jones, 2018)। গছবোৰ দেখি থকা চিকিৎসালয়ৰ ৰোগীসকলে ইটাৰে নিৰ্মিত দেৱালত বহি থকা ৰোগীৰ তুলনাত অধিক দ্রুত সুস্থ হৈ পৰে (Ulrich, 1984)। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই প্ৰমাণৰ ওপৰত কৰা সমীক্ষাত শহুৰেকৰ সবুজ স্থানক কম মানসিক চাপ, অধিক শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপ, ভাল মানসিক স্বাস্থ্য আৰু শীতল, পৰিষ্কাৰ বায়ুৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছে (WHO Europe, 2016)।

ফিনলেণ্ডৰ এটা চহৰৰ প্ৰান্তত বনেৰে আৱৰি থকা ভূমি সংগ্ৰহাগাৰৰ এয়াৰপ’ট ছবি।
ফিনলেণ্ডৰ ভাণ্টাত থকা এলোটমেন্ট বাগান, য’ত নগৰবাসীয়ে বনাঞ্চলৰ কাষতে খাদ্য আৰু ফুল গজায়। Photo: Petteri Järveläinen, CC BY 4.0

মানৱ জীৱনৰ ভাল মাপকাঠি হ’ল দিনৰ পোহৰ, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে বাস আৰু পঢ়াৰ বাবে যথেষ্ট স্থান, উদ্যান, উদ্যান, গছ-গছনি আৰু খোলা বায়ুৰ উপলব্ধতা। এই ভাৰসাম্যৰ বাবেই গুৰুত্বপূৰ্ণ যে, যি পৃথিৱীত সকলোৱে সবুজ পৰিবেশত সুস্থিৰভাৱে বাস কৰিব পাৰে, সেই পৃথিৱীখনেই হ’ব সেই পৃথিৱীখন য’ত জনসংখ্যা, ভোগ আৰু ভূমিৰ অনুপাত সঠিক।

প্ৰমাণিত সমাধানসমূহ

এইবোৰৰ কোনোটোৱেই আশাহীন নহয়। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশ, চহৰ আৰু কৃষকে ইতিমধ্যে ভূমি আৰু সম্পদৰ ওপৰত পৰি থকা চাপে কমোৱাত সফল হৈছে। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে কি কৰিছে আৰু কি পৰিৱৰ্তন ঘটাইছে।

কন্যা সন্তানৰ শিক্ষা আৰু স্বেচ্ছা পৰিয়াল পৰিকল্পনা

  • বাংলাদেশ। 1970 দশকৰ আৰম্ভণিত বাঙালী মহিলাসকলৰ গড়ে সাতটা সন্তান আছিল; আজি সেই সংখ্যা দুটা (বিশ্ব বেংক)। 1977 চনত আৰম্ভ কৰা মেটলেব আঁচনিৰ অধীনত স্বাস্থ্যকর্মীসকলে মহিলাসকলৰ ঘৰলৈ গৈ মাতৃ আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাৰ লগতে গৰ্ভাৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। এই প্ৰকল্পৰ অধীনত গাঁওসমূহত জন্মহাৰ নিকটৱৰ্তী সমকক্ষ গাঁওসমূহৰ তুলনাত 17 শতাংশ হ্ৰাস পাইছে আৰু দুবছৰ পিছত মহিলা আৰু শিশুসকলৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা উন্নত হৈছে।জোশি আৰু শল্টজ, 2013). 1994 চনৰ পৰা মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত থকা কন্যা সন্তানসকলৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছে। Girls’ enrolment grew by about 13 percent a year and overtook boys’, and the programme delayed marriage, raised contraceptive use and lowered fertility, with benefits that the study estimates far outweigh its cost (Khandker et al., 2021).
  • Iran. জন্মৰ সংখ্যা প্ৰতি মহিলাত মধ্য-1980s ত ছয়জনৰ পৰা দুজনলৈ 2000: পঞ্চাশ বছৰত দুই-তৃতীয়াংশ (World Bank) হ্ৰাস পাইছে। গাঁওসমূহত স্বেচ্ছাসেৱক পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ লগতে গ্রামীণ স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰৰ নেটৱৰ্কৰ যোগেদি প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য সেৱা প্ৰদান কৰা হৈছে। Child deaths fell, and the share of married women using contraception rose from 55 percent in 1990 to 81 percent in 2021 (Corker et al., 2024; Abbasi-Shavazi, McDonald and Hosseini-Chavoshi, 2009).
  • Thailand. Thailand launched a voluntary family planning programme in 1970. 1990 চনৰ পৰা প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ বাবে প্ৰায় ছটা সন্তানৰ পৰা পৰিবৰ্তনৰ তলত জন্ম হ্ৰাস পাইছে, যিটো উন্নত মৌলিক স্বাস্থ্য, কন্যা শিশুসকলৰ শিক্ষা আৰু এই কাৰ্যসূচীৰ ফলত হৈছে (Yeung and Abalos, 2025; World Bank)।
  • কেৰালা ভাৰতৰ এই ৰাজ্যখনে 1990 চনত প্ৰতিস্থাপনৰ নিম্নগামী জন্মহাৰ লাভ কৰিছিল, যি সময়ত অধিকাংশ ভাৰতীয়ই এতিয়াও ডাঙৰ পৰিয়াল আছিল। গৱেষকসকলে স্বাস্থ্য আৰু সামাজিক উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰগতিৰ লগতে মহিলাসকলৰ বাবে শিক্ষা আৰু ক্ষমতায়নৰ এক দীৰ্ঘ ইতিহাসৰ কথা উল্লেখ কৰে।2010 চনত।).

সকলো ক্ষেত্ৰতে পৰিয়ালবোৰে কম সন্তান জন্ম দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, কাৰণ শিশুৱে বেচি সময় জীয়াই থাকিব পাৰিছিল, কন্যাশিশুয়ে স্কুলত পঢ়িব পাৰিছিল আৰু মহিলাসকলে স্বাস্থ্যসেৱা আৰু গৰ্ভাৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ সুবিধা বিনামূলীয়াকৈ লাভ কৰিব পাৰিছিল। কোনো ধৰণৰ বাধ্যবাধকতাৰ প্ৰয়োজন নাছিল।

কম খাদ্য অপচয়

  • United Kingdom. The charity WRAP works with supermarkets, food companies, councils and households, and runs the Love Food Hate Waste campaign. কাউন্সিল বিনত পৰিমাপ কৰা প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ ঘৰুৱা খাদ্য অপচয় 2007 আৰু 2018 ৰ মাজত প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশ হ্ৰাস পাইছে, বছৰি 91 ৰ পৰা 67 কিলোগ্ৰামলৈ, আৰু প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে বৃটিছ খাদ্য অপচয় 22 শতাংশত 2021 আৰু 2022 ত 2007 ৰ তুলনাত কম আছিল। 2018 চনৰ পৰা ঘৰুৱা আবৰ্জনাৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে দেখুৱাই যে কাম কেতিয়াও শেষ নহয় (WRAP, 2025)।
  • South Korea. খাদ্যৰ অপচয় 2005ত নিষিদ্ধ কৰা হৈছে আৰু যেতিয়া 2013 ঘৰুৱা পৰিয়ালবোৰে নিজৰ খাদ্যৰ অপচয়ৰ বাবে ধন দি থাকে, তেওঁলোকে বিশেষ বেগ বা সিউলত প্ৰতিটো জমা দিয়া বস্তুৰ ওজন হিচাপ কৰি সেইখিনি আৱৰ্জনাৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু তাৰ পিছত সেইটো স্থানীয় লোকসকলৰ কার্ডত জমা কৰে। খাদ্যৰ আবৰ্জনাক সার আৰু পশুৰ খােৱাত পৰিণত কৰা অংশ 1995 চনৰ 2 শতাংশৰ পৰা প্ৰায় 95 শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে, আৰু ছয় বছৰত চিউলৰ ওজন নিৰ্ধাৰণৰ বিন্দুসমূহে শহরৰ খাদ্যৰ অৱশিষ্টাংশ 47,000 টন হ্ৰাস কৰিছে (Broom, 2019)।
দুটা নিমগাঢ়া আৰু সাদা খাদ্যৰ আবৰ্জনাৰ বক্স, যিবোৰত প্ৰতিটোতে এটা কার্ড পঢ়া যন্ত্ৰ, এখন প্ৰদৰ্শন আৰু আগত এটা কার্টুন মাস্কট আছে।
দক্ষিণ কোৰিয়াৰ খাদ্যৰ আবৰ্জনাৰ বাকলি, যিবোৰে প্ৰতিটো পৰিয়ালই কি কি বস্তু আঁতৰাই পেলায় তাৰ ওজন গণনা কৰে আৰু সেইখিনি পৰিমাণ বাসিন্দাৰ কার্ডত জমা কৰে। Photo: revi, CC BY 2.0 KR

আকাশ আৰু ভূমিৰ সুস্থতা

  • ওজোন স্তৰ 1987 চনত মন্টেৰিল প্ৰটোকল অনুসৰি বিশ্বই অ’জন স্তৰ ধ্বংস কৰা প্ৰায় 99 শতাংশ ৰাসায়নিক পদাৰ্থসমূহৰ ব্যৱহাৰ বন্ধ কৰি দিছিল। বিশ্বৰ অধিকাংশ অঞ্চলত 2040 চনৰ ভিতৰত, আৰ্কটিক অঞ্চলত 2045 চনৰ ভিতৰত আৰু আনটাৰ্কটিকাত 2066 চনৰ ভিতৰত এই স্তৰ 1980 চনৰ অৱস্থালৈ ঘূৰি আহিব।ডব্লিউএমঅ’ আৰু ইউএনইপি, 2023). এইটো প্ৰমাণ যে বিশ্বৰ সকলো দেশই একত্ৰিত হৈ কাৰ্যকৰী পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিলে বৈশ্বিক সম্পদৰ সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰি।
  • কোস্টা ৰিকাৰ জঙ্গল। 1997 চনত কোস্টা ৰিকা দেশখনে বন সংৰক্ষণ আৰু পুনঃবৃদ্ধিৰ বাবে ভূমি মালিকক ৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে দৰমহা প্ৰদান কৰা প্ৰথমখন দেশ হিচাপে পৰিগণিত হয়।2008 চনৰ তথ্য). দেশৰ 60 শতাংশ অঞ্চল এতিয়া বনৰে আৱৰি আছে, যিটো 2000 চনত আছিল 56 শতাংশ (FAO, বিশ্ব বেংকৰ দ্বাৰা), আৰু এই প্ৰগ্ৰামৰ অধীনত পৰিশোধ কৰা স্থানসমূহৰ পৰা লোৱা ৰেকৰ্ডিংত দেখা গৈছে যে বনাঞ্চলৰ জন্তু-জন্তুৰ শব্দবোৰ ঘূৰি আহিছে (Delgado et al., 2026)।
  • নাইজাৰৰ পুনঃবৃদ্ধি কৰা কৃষিভূমি। মাৰাদিৰ কৃষকে নিজৰ খেতিত থকা প্ৰতিটো শাখা-পাতি আঁতৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, পুৰণি মৌজাৰে পুনৰ গঢ়ি উঠা গছবোৰক সুৰক্ষা দিবলৈ আৰু কাটি পেলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। 1980 দশকৰ মাজভাগৰ পৰা দুটা দশকত প্ৰায় 200 মিলিয়ন গছ 5 মিলিয়ন হেক্টৰ ভূমিত পুনৰ গজাই তোলা হৈছে আৰু এতিয়া এইবোৰে 4.5 মিলিয়ন লোকৰ জীৱন নিৰ্বাহ সুনিশ্চিত কৰিবলৈ সহায় কৰিছে (Sendzimir et al., 2011)।

এই কাম কৰা সংস্থাসমূহ

এইবোৰ অলাভজনক সংস্থাই ওপৰত বৰ্ণিত সমস্যাসমূহৰ ওপৰত কাম কৰে আৰু ইয়াৰ ফল প্রকাশ কৰে। তেওঁলোকে কি কৰে সেইটো চাব আৰু যদি তেওঁলোকৰ কামে আপোনাৰ মনত আনন্দৰ অনুভূতি জাগি উঠে, তেন্তে তেওঁলোকক সরাসৰি দান কৰাৰ কথা চিন্তা কৰক। Local Solar System ফাউণ্ডেশ্যনৰ তেওঁলোকৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাই আৰু তেওঁলোকেও একো লাভ নকৰে। আপুনি দিয়াৰ পূৰ্বে প্ৰতিটো সংস্থাৰ নিজস্ব প্ৰতিবেদন আৰু হিচাপ পঢ়ক আৰু পৰীক্ষা কৰক যে তেওঁলোকে কিদৰে নিজৰ ফলাফলৰ পৰিমাপ কৰে। তলত দিয়া তথ্যসমূহ সংগঠনসমূহৰ নিজস্ব।

  • CAMFED (মেইন এডুকেশন কেম্পেইন, ইউকেত নিবন্ধিত দাতা সংস্থা 1029161) ঘানা, কেনিয়া, মালাউই, তানজানিয়া, জাম্বিয়া আৰু জিম্বাবুৱেৰ ছাত্ৰীসকলক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িবলৈ সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত 1993 চনৰ পৰা 2025 চনলৈ 9.3 মিলিয়ন শিশুক বিদ্যালয়লৈ যোৱাত সহায় কৰা হৈছে। ইয়াৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ নেটৱৰ্ক, কেএমএফইডি এছ’চিয়েচনত 355,000ৰ অধিক সদস্য আছে যিসকলে নিজৰ পৰিয়ালৰ কন্যা সন্তানক সহায় কৰে।
  • ৰুম টু ৰেড (আমেৰিকান অলাভজনক) এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাত সাক্ষৰতা আৰু কন্যা সন্তান শিক্ষা প্ৰকল্প চলাই আছে। ইয়াৰ ছোৱালী শিক্ষা কাৰ্যসূচীৰ দ্বাৰা স্কুলত থকা ছোৱালীক সহায় কৰা হৈছে আৰু ভাৰত, নেপাল আৰু বাঙালীসহ 14খন দেশত 4.5 মিলিয়নতকৈও অধিক ছোৱালীয়ে এই কামত সহায় লাভ কৰিছে।
  • MSI Reproductive Choices (UK ৰেজিষ্ট্ৰেড চেৰিটি 265543) 36খন দেশত কাম কৰি গৰ্ভাৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ আৰু প্ৰজনন স্বাস্থ্য সেৱা প্ৰদান কৰে। এই সংস্থাই প্ৰতিদিনে 100,000তকৈও অধিক মহিলা আৰু কন্যাক সহায় কৰে।
  • জনসংখ্যা সেৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় (পিএছআই)https://www.psi.org/) (আমেৰিকান বেনাফী, 1970ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা) পৰিয়াল পৰিকল্পনা, যৌন আৰু প্ৰজনন স্বাস্থ্য, মেলেৰিয়া, এইচআইভি আৰু অন্যান্য স্বাস্থ্য সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত স্থানীয় সংস্থাসমূহৰ সৈতে কাম কৰে।
  • [WRAP] (https://www.wrap.ngo/) (ইউকেৰ নিবন্ধিত চাৰ্টিফিকেট) চৰকাৰ, ব্যৱসায় আৰু গৃহস্থালিৰ সৈতে কাম কৰি খাদ্য, প্লাষ্টিক আৰু কাপোৰৰ অপচয় হ্ৰাস কৰিবলৈ আৰু 2007 চনৰ ভিত্তিৰে ইউকেত খাদ্য অপচয়ৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয় কৰে।
  • [প্ৰকল্প ড্ৰাউডাউন] (https://drawdown.org/) (আমেৰিকান অলাভজনক) খাদ্যৰ অপচয় হ্ৰাস কৰাৰ পৰা ভূমি পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে যিবোৰ জলবায়ু সমাধানে অধিক উপকাৰ কৰে, তাৰ বিনামূলীয়া বিজ্ঞানভিত্তিক বিশ্লেষণ প্ৰকাশ কৰে যাতে লোক আৰু আর্থিক সাহায্যদাতাসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাত গুৰুত্ব দিবলৈ সক্ষম হয়।

আপুনি কিদৰে সহায় কৰিব পাৰে

  • শিক্ষাৰ সমৰ্থনএই ব্যৱস্থাই জীৱনৰ মান উন্নত কৰে আৰু পৰিয়ালসমূহক প্ৰকৃত বিকল্প দিছে। উপৰৰ সংগঠন আৰম্ভ কৰাৰ বাবে এটা স্থান।
  • স্বেচ্ছাসেৱক পৰিয়াল পৰিকল্পনাক সমৰ্থন এই ক্ষেত্ৰত আমি সকলোৱেই একত্ৰিত হৈ কাম কৰিব লাগিব।
  • সবুজ স্থান সংৰক্ষণ কৰক আমি সকলোৱেই আমাৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ বাবে বনুৱা আৰু কৃষকসকলক আশ্ৰয় দিয়াৰ লগতে তেওঁলোকৰ জীৱন-যাপনৰ মান উন্নত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিব লাগিব।
  • বস্তুবোৰ দীঘলকৈ ব্যৱহাৰ কৰক। ৰিপাৰ, সেকেণ্ড হ্যান্ড কিনি লওক, ঋণ লওক আৰু যন্ত্ৰ-পাতি বিনিময় কৰক; ইতিমধ্যে প্ৰচলিত সামগ্ৰীবোৰ সস্তীয়া সম্পদ।
  • খাদ্যৰ অপচয় কম কৰক। আমাৰ দেশত খাদ্যৰ প্ৰায় পঞ্চমাংশই অপচয় হয়, গতিকে খাদ্যৰ পৰিকল্পনা কৰক, ভালদৰে সংৰক্ষণ কৰক আৰু বাকীখিনি ব্যৱহাৰ কৰক।
  • খাদ্যৰ উন্নত গৱেষণাৰ বাবে সহায়ক হ’ব। গৱেষকসকলে উৎপাদিত মাংস, সঠিক প্ৰক্ৰিয়াৰে বীজতলীকৰণ আৰু উচ্চ কল্যাণমূলক কৃষি ব্যৱস্থাৰ ওপৰত কাম কৰিব পাৰে। তেওঁলোকৰ চিন্তা-ভাবনা আগবঢ়োৱা.
  • চক্ৰীয় নিয়মসমূহৰ বাবে অনুৰোধ কৰক: সংস্কাৰ কৰাৰ অধিকাৰ, দীঘলীয়া ৱাৰেন্টি, জমা আঁচনি আৰু পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰীৰ মানদণ্ড।
  • কথা-বতৰাত যোগদান কৰক আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীৰ বোর্ডৰ দ্বাৰা এই ব্যাখ্যাকাৰী অনুবাদ কৰিবলৈ সহায় কৰক।

উৎস আৰু আৰো পঢ়ক