Àkọlé yìí tì kọ́ nípa àwọn ìṣàmúlò-ètò Local Solar System Foundation àti láti lè fi pamọ́ sí ẹnití o fẹ́. Ò ní ìmọ̀ràn nínú àkọlé yìí?
Ìjánu-ìròn
Ṣí ojú-ìwé ìtànGbogbo àwọn nǹkan nínú yìí lórí ìpele òótọ́: àwọn ìwọ̀n àti àwọn ìjádè nínú ìṣàfarawé. Píìlì kọ̀ǹpútà tó bá ṣílọ́ọ̀kan tí o bá ṣàfihàn náà ń mú 3,000 km lọ́wọ́lọ́wọ́.
Lọ́wọ́lọ́wọ́. Àwòrán gbogbo tí o tì rí nínú ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́ ojú-oorun náà tí wọ́n pà kùnà yìí lọ.
O ni oju ojo ti o dara julọ, pẹlu iwọn otutu ti o ga ju awọn agbegbe miiran lọ.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 16.8 mílíọ̀nù km láti igba Mẹ́rkúríù.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 5 ìṣ 5 ìṣ àáy Àwọn ààyè-iṣẹ́
Ààyè ní ìsàlẹ̀-ilà. Wó bí àwọn ilè kéré ṣe ǹlà.
Mársì tí wa ní ìròyìn 58.8 mílíọ̀nù km.
A ifiranṣẹ radio lati Earth gba laarin 3 ati 22 iṣẹju lati de Mars, da lori ibi ti awọn planets meji wa.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 4,611 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Àgbáyé.
O jẹ 14% ti ọna lati Mársì si Ceres.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 53.1 mílíọ̀nù km láti igba Mársì.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 17 ìṣ 6 ìṣ àáy Àwọn ààyè-iṣẹ́
Ceres tí wa ní ìròyìn 79.6 mílíọ̀nù km.
O ti wa ni inú àwọn áríǹkè ààyè-ìwọ̀n. Ńpa ohunkohun ló? Nínú ìpele, àwọn árínkè ààyè-ìwọ̀n náà jẹ́ láti kọ̀ǹpútà miliọnu kan lọ.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 12,497 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Mársì.
O jẹ 17% ti ọna lati Ceres si Júpítérì.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 122 mílíọ̀nù km láti igba Ceres.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 33 ìṣ 8 ìṣ àáy Àwọn ààyè-iṣẹ́
Júpítérì tí wa ní ìròyìn 122 mílíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 23,846 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Ceres.
O jẹ 10% ti ọna lati Júpítérì si Sátúrnù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 130 mílíọ̀nù km láti igba Júpítérì.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 54 ìṣ 5 ìṣ àáy Àwọn ààyè-iṣẹ́
Sátúrnù tí wa ní ìròyìn 389 mílíọ̀nù km.
Voyager 1 gba nipa 20 osu lati lọ lati Jupiter si Saturn.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 30,529 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Júpítérì.
O jẹ 70% ti ọna lati Júpítérì si Sátúrnù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 519 mílíọ̀nù km láti igba Júpítérì.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 1 wkt 16 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
Úránù tí wa ní ìròyìn 1.31 bilíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 20,605 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Sátúrnù.
O jẹ 27% ti ọna lati Sátúrnù si Úránù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 525 mílíọ̀nù km láti igba Sátúrnù.
Uranus tí wọ̀ inú orbitì nípa àwọn ìpele mejila láti Ojú-oorun lọ́wọ́lú bí Sáà. Tí o bá jẹ́ pé o tì kù jú lọ, o tì dí kọ̀ǹpútà.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 2 wkt 3 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
Úránù tí wa ní ìròyìn 525 mílíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 82,418 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Sátúrnù.
O jẹ 82% ti ọna lati Sátúrnù si Úránù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 1.31 bilíọ̀nù km láti igba Sátúrnù.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 2 wkt 48 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
Nẹ́ptúnù tí wa ní ìròyìn 1.33 bilíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 34,840 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Úránù.
O jẹ 36% ti ọna lati Úránù si Nẹ́ptúnù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 740 mílíọ̀nù km láti igba Úránù.
Voyager 2 nilo nipa mẹta ati idaji ọdun lati lọ kuro ni iyatọ yii, lati Uranus ni ọdun 1986 si Neptune ni ọdun 1989.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 3 wkt 37 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
Nẹ́ptúnù tí wa ní ìròyìn 444 mílíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 104,519 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Úránù.
O jẹ 91% ti ọna lati Úránù si Nẹ́ptúnù.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 129 mílíọ̀nù km láti igba Nẹ́ptúnù.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 4 wkt 24 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
The Kuiper belt: a ring of ice worlds so spread out that after Pluto, New Horizons flew close to just one of them.
Pluto tí wa ní ìròyìn 906 mílíọ̀nù km.
O lè fi àwọn ilẹ̀ 50,798 papọ̀ nínú ààyè-iṣẹ́ tí o tì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti igba Nẹ́ptúnù.
O jẹ 55% ti ọna lati Nẹ́ptúnù si Pluto.
Kò ní ohunkohun. O ti ṣẹ̀dà 906 mílíọ̀nù km láti igba Nẹ́ptúnù.
New Horizons, ọkan ninu àwọn ìjánu-ìjánu-ìjánu-ìjánu tí o láàyé jù lọ nígbà kan, gba àwọn odun mọ́kanlà náà láti de Pluto. Ìwọ̀n Ojú-oorun bá dé sí igun kejì tí Pluto jẹ́ nínú àwọn aago mẹ́ta atí ẹ̀yin.
Àwọn àwọ́ tí o lọ̀wọ́ lọ́wọ́ lọ́wọ́ 5 wkt 15 ìṣ Àwọn ààyè-iṣẹ́
Pluto tí wa ní ìròyìn 129 mílíọ̀nù km.
Lọ sí ààyè-iṣẹ́ inú fèrèsé láti lọ sí inú, tàbí láti bẹrẹ ìṣàfarawe-ìṣẹ̀dá alá-aládàbòójútó tókè.
Ìparí Ìjánu-ìró
Wò lọ́wọ́lọ́wọ́. Àwọn àwòrán tí wọ́n jẹ́ ní Ọrun.
Àtòjọ-ẹ̀yàn ààyè-iṣẹ́ (ọ̀fẹ́ ìṣàfarawé kọ́kọ́)
| Àwọn Ìṣàmúlò-ètò | Ìṣàmúlò-ètò | Àwọn ààyè-iṣẹ́ | Àwọn ààyè-iṣẹ́ | px |
|---|---|---|---|---|
| Mẹ́rkúríù | 4,879 km | 0.387 tabi | 3 ìṣ 13 ìṣ àáy | 19,303 |
| Àgùàlà | 12,104 km | 0.723 tabi | 6 ìṣ 1 ìṣ àáy | 36,070 |
| Àgbáyé | 12,742 km | 1 tabi | 8 ìṣ 19 ìṣ àáy | 49,866 |
| Mársì | 6,779 km | 1.52 tabi | 12 ìṣ 40 ìṣ àáy | 75,981 |
| Ceres | 939 km | 2.77 tabi | 23 ìṣ 0 ìṣ àáy | 137,907 |
| Júpítérì | 139,822 km | 5.2 tabi | 43 ìṣ 16 ìṣ àáy | 259,447 |
| Sátúrnù | 116,464 km | 9.54 tabi | 1 wkt 19 ìṣ | 475,555 |
| Úránù | 50,724 km | 19.2 tabi | 2 wkt 40 ìṣ | 956,886 |
| Nẹ́ptúnù | 49,244 km | 30.1 tabi | 4 wkt 10 ìṣ | 1,499,465 |
| Pluto | 2,377 km | 39.6 tabi | 5 wkt 29 ìṣ | 1,974,125 |
Àwọn àwòrán gbogbo tí a fi pamọ́ fún ìṣàfarawé. Àwọn ààyè-ìwé àti àwọn ìṣàmúlò-ètò Lọ́ nínú ìpelè òótọ́ ki o si ṣàfihàn àwọn ayẹyẹ́ tí a fi pamọ́: ààyè tó kù.

Ìgbà tí a fi hàn pé, ìwọ̀n nípa ìmọ̀ràn nípa àkókò.
Wo
Àwọn àwòrán ìdáràn tí a lò nínú etó ojú-oorun náà ń fi àwọn ààyè-iṣẹ́ hàn ní pàtó bíi àwọn ẹ̀yàn nínú pẹ̀lú, àti láti kọ́ wọn jú. Wọ́n ní: nínú ìpelè òótọ́, ojú-ìwé náà tí ó kùnà.
Ṣàfikún nípa àwọn ìṣàmúlò-ètò: tí Ojú-oorun bá jẹ́ bọ́tìnì oju-ìrin, ìgbà wò nílè náà lè wa? Ìsẹ̀ kan? Àwọn ààyè kan? Agbègbè kan?
A Ìjáde. With the Sun as a 1-metre ball, Earth is a 9 mm pea about 107 metres away: roughly the length of a football pitch. Fi àwòrán náà pamọ́ sínú ẹ̀yàn rẹ̀ bí o ti n lọ.
Ààyè-iṣẹ́ Ìjánu-ìṣàmúlò-ètò tí a kọ̀ ní pàtó Ìṣàmúlò-ètò òótọ́: àwọn ìwọ̀n àti àwọn ìjánu-ìrò nínú ìṣàfarawe-ẹ̀yàn. Píxel àwọn tí o ṣìsẹ̀ jẹ́ 3,000 km. Lọ sí inú àwọn fèrèsé, tẹ̀ Òkè Ààyè-iṣẹ́ Tí Nẹ̀rẹ̀, tàbí tẹ̀ àwọn ìtàn nínú àká-ìjádè.
- Àtòjọ-ètò ìjáde ní pàtó láti ṣé ìpele. Àwọn àmì-ìwé ìwọ̀n ní ọ̀rọ̀ rẹ̀. Wó bi Ojú-oorun àti àwọn ìsàlẹ̀-ilà mẹrin tí wa ni inú ṣe wọ́n papọ̀ nínú apa ọ̀tún.
- Odometer ná àwọn kilọ́mètó̀ àti ààyè-ìṣàmúlò-ètò tí ojú-ìwọ̀n á fẹ́ láti bá ọ̀rọ̀ rẹ̀ gbọ́.
- Tí o bà dáwọ́ sínú ìgbà tí a tì wa níbẹ̀, kamẹra náà ń dáwọ́ láti pàtó àti láti fi pamọ́ (àfihàn ìṣàmúlò-ètò náà lórí àká-ìṣàmúlò-ètò), àti kaadì kan á sọ fun ọ̀rọ̀ pé o tì wa ní.
- Earth, a globe 12,742 km across, is nearly 50,000 scrolled pixels from the Sun. Neptune is about 1.5 million pixels away.
Wó bí o tì jẹ́ pé ayẹyẹ́ náà ní pàtó, àti àwọn ìṣàfarawe-ìròyìn kaǹ nípa àwọn àkọlé tí wọ́n lọ́wọ́lọ́wọ́. Ó jẹ́ ìṣàmúlò-ètò ojú-ayè tí a fi hàn: àwọn ayè kékeré tí a ti dẹ̀kún nínú ẹ̀yàn nla.
Àwọn ààyè-iṣẹ́
Àwọn àwọn ìṣàmúlò-ètò tí a fi pamọ́ nínú àwọn ààyè-iṣẹ́. Nínù yìí ní àwọn ìrísí-lẹ́tà jẹ́ 3,000: 3,000 km tí ààyè-iṣẹ́ òótọ́ náà dí píxel 1.
| Àwọn Ìṣàmúlò-ètò | Àwọn ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́ | Àwọn ìṣàfarawé ààyè-iṣẹ́ nínú 1 px = 3,000 km | Àwọn ìṣàfarawé ààyè-iṣẹ́ | Nínú ìpelè yìí |
|---|---|---|---|---|
| Sun | 1,391,400 km | 464 dpi | 0 | 0 |
| Àwọn Ìṣàmúlò-ètò | 12,742 km | 4 PX | 149.6 million km | 49866 DPI |
| Jupiter | 139,822 km | 47 PX | 778.3 million km | 259,437 DPI |
| Àwọn ààyè-iṣẹ́ | 49,244 km | 16 PPP | 4,498 million km | 1,499,000 DPI |
Àwọn ìṣàfarawe-ìwọ̀n tí a lò nípa Sun bí àwọn àyọkà 1-métórù. Fi gbogbo àwọn ìṣàfarawé sí àwọn ìwọ̀n Ojú-oorun (1.39 milionu km):
- Aaye ni 9 mm pea, 107 m kuro.
- Jupiter jẹ 10 cm grapefruit, 560 m kuro.
- O ni ipari ti 3.5 cm, ati pe o wa ni 3.2 km lati ilẹ.
- Oju-ọjọ ti o ni ibatan julọ, Proxima Centauri, yoo jẹ bọọlu miiran nipa 29,000 km kuro: diẹ sii ju awọn mẹta ninu mẹrin ti ọna ni ayika ilẹ gidi.
Wá ààtòòjù-ètò ní pàtó ní 1×, ìrànwọ́ ìṣàfarawé. Ò gbé àwọn píxels 100 nínú ìsẹ́ẹ̀tì kan, tí ò jẹ́ ìròyìn lórí ojú-ìwé. Oju-ọjọ gidi ni o nilo 8 iṣẹju lati de si ilẹ ati diẹ sii ju 4 wakati lati de Neptune. Àwọn ìkúndùǹ tí o dara jú ń fi àkókò kùnà, kò ní ìjánu-ìjánu: ààtòòtà láti ṣẹ̀dà àti pàá sí gbogbo ojú-aye.
Ṣàfikún nípa ìṣàfilọ́lẹ̀ láti inú àwọn àgbèwọlé, tí o bá gbé jú àkókò lọ́wọ́lú lọ́wọ́lú lọ́wọ́lú lọ́wọ́lú?
Tí o bá jẹ́ bẹ̀ẹ̀. A lè fi ìrìn-àjò tí o pọ̀ jú lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́, nígbà kan kọ̀ǹpútà mẹ́fa tàbí diẹ́ sii jú ìpelé àwọn kilọ́mílítórà nínú sekúndù̀ kan; ìṣàfihàn ìpéjúwé ìpelè lórí odometer náà ṣàfihàn u. Bibẹẹkọ, awọn aye inu-ilẹ gba akoko pipẹ lati de. Ó jẹ́ bí ìgbà tí àwọn ìjánu-ìrò ṣè jẹ́.
Àwọn àyọkà ìṣàmúlò-ètò
Àwọn ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́ tí a fi pamọ́ meji ní pàtó: ìkéré ìwọ̀n náà àti ìkéré ìjáde. Iwọn ti o wa laarin Sun-Neptune (4.5 × 10⁹ km) si iwọn ila opin ilẹ (1.27 × 10⁴ km) jẹ nipa 350,000. Ojú kọ̀ǹpútà tí píxels 1,000 jú lọ lè fi àwọn ìṣàfarawe-ìwọ̀n tí a bá fẹ́ jẹ́ nípa 1,000 han, bẹ́ẹ̀ kò si àwòrán kan tí a kò lè ṣàfihàn ní pàtó tí lè fi àwọn ojú-aye náà hàn. Àwọn ìṣàmúlò-ètò ìṣàfarawé, àwọn ásí-lẹ́tà logarithmic tàbí módè́ìlì ìjánu-ìjánú bí a tí jẹ́ yìí ní àwọn ìkúndùǹ tó lè jẹ́.
Ó jẹ́ bẹ̀ẹ̀ nípa tí àwọn ìṣàmúlò-ètò lórí ojú-ìwé yìí ǹfi móòdù mejì hàn. Ìjánu-ìsún Àkọlé ń fi ààyè kọ̀ǹpútà pàtó láti inú arigbasoke (r_screen ∝ √r) àti kí o ń dá àwọn ààyè sí àwọn ìwọ̀n tó lè kà. Ìjánu-ìsún Àṣẹ ní ìpelè kan nínú ìwọ̀n náà atí ìjánu-ìsún, láti mú àwọn ààyè kù lọ́wọ́lù píxel.
Ìgbánújẹ́ ní àwọn ìròyìn fún ààyè-iṣẹ́. Irin-ajo laarin awọn planets ko bi irin-ajo laarin awọn ilu: awọn planets gbe, awọn ibuso ni nla, ati iye agbara da lori diẹ sii ju awọn ayipada iyara lọ ju ni ibuso. Àwọn àkọlé v-dál̀ta, nínú ìfẹ̀sì ààyè-iṣẹ́ Navigator.
Àwọn àwọn ìṣàmúlò-ètò àwọn áíkànnù ààyè-iṣẹ́, ti a fi ṣe nígbà kan bi ààyè ìsàlẹ̀-ilà tí a tí wọ́n lọ́wọ́lọ́wọ́, jẹ́ bẹ́ẹ̀ nípa pé àwọn ọkọ oju-omìláàyà láti sáà lè kọ́rò lọ́wọ́ló lórí rẹ̀ láti kò bánúra. Àwọn ààyè Kuiper tí wa nínú Néptune jẹ́ afẹ̀fẹ́ ju.
Wá
Fi ààyè-iṣẹ́ ìjánu-ìjánu-ara-ẹni-nípa pánẹ́ẹ̀lì láti 1× sínà tẹ̀ 'Ìjánu-ìjánu nípa ààyè-iṣẹ́.' Wó aago àwọn àkókò àwọn àkókò bí tí o bá dé ní Pàtó: tó kùrú àwọn iṣẹ́jú 8 20 sekúǹdù. Tí o bá wò ojú táàbù náà, róró ìgbà tí irin ajo kan gba lọ sí Neptune, ki o si ṣayẹwo.
O dara. Ìgbà tí a bà kọ̀ọ̀kan nínú àwọn ìṣàfilọ́lẹ̀.
Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìsàlẹ̀-ilà
3 àwọn ìsàlẹ̀-ilà tó kù. Yan àwọ̀n láti wó tàbí o tí òótọ́.
-
Tí Ojú-ayè bá jẹ́ àwọn ààyè-iṣẹ́ tí o ní ìwọ̀n 1 mérín, bawo ní ìbárà ilẹ̀ náà ṣe lè jẹ́?
- A Àwọn àyọkà ìṣàfarawégbè
- B A grapefruit
- C Àwọn ìtàn 9 milimetá, bí a pèè
- D About 1 millimetre
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
C. Àwọn ìtàn 9 milimetá, bí a pèè O ni iwọn 109 igba ti ilẹ, nitorinaa 1 m ÷ 109 ≈ 9 mm.
-
Nínú ìkéré náà, bawo ní a ṣe lè fi àwọn ojú-ayè wa nípa 1-méterù Sun?
- A Àwọn mérí 1
- B About 10 metres
- C About 107 metres
- D About 1 kilometre
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
C. About 107 metres 1 au jẹ nipa 107.5 Sun diameters, nitorinaa Earth yoo jẹ peas nipa gigun ti aarin ere idaraya ni ita.
-
Kini idi ti a fi ṣàfihàn àwọn ìṣàfarawé tí a lò nínú etó ojú-oorun náà láti ṣàfihàn àwọn òsìtán ní pàtó?
- A Tí wọn jẹ́ ṣìrọ̀
- B Tí àwọn ìpele òótọ́ bà jẹ́ pé àwọn ojú-ìwé náà tí wa nínú ojú-ìwé náà
- C Tí àwọn ìṣàfarawé kọ̀ǹpútà náà bá jẹ́ pé àwọn ojú-ayè náà ní pàtó
- D Fún ìgbà àwọ́lú
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
B. Tí àwọn ìpele òótọ́ bà jẹ́ pé àwọn ojú-ìwé náà tí wa nínú ojú-ìwé náà
Àwọn àyọkà ìparí
- Tí a yàn láti inú àwọn ìṣàfarawé-ìdáràn
- Ka àkọlé
- Tí a tì ṣe àwọn ìṣàfarawégbèsì
- Tí a bá fi àwọn ìtàn pamọ́
Àwọn àkọlé àwòrán
Àwọn àkọlé nínú ìwé-ìwé yìí
Àwọn Ìṣàmúlò-ètò
- NASA NSSDCA Planetary Fact Sheet (diameters, distances)
- JPL SSD: Approximate Positions of the Planets (semi-major axes)
- NASA NSSDCA: Schoolyard Solar System scale model
Àkọlé yìí ní ìṣẹ̀dà CC BY-SA 4.0.