Ìgbánúwé

Agbara ti o dara ju. O jẹ iwuwo, o kere ju, ko ni omi ati pe o le ma bajẹ, eyi ti o jẹ idi ti a fi lo fun ohun gbogbo lati awọn syringe iṣoogun si awọn paaki crisp, ati idi ti o ti di iṣoro. Awọn kemikali ti o ṣe igbẹkẹle ti o ṣe iranlọwọ fun ọ lati duro fun awọn ọgọrun ọdun nigbati o ba fi silẹ. Aaye ko ni enzimu ti o yipada lati jẹ rẹ ni iyara.

Kini idi ti a fi pẹ̀lú àwọn ìṣàfarawé

Awọn plastiki pupọ julọ jẹ awọn igun gigun ti carbon ati hydrogen ti a ṣe lati epo ati gaasi. Oju-ọjọ ati awọn omi-omi ṣe bajẹ wọn, ṣugbọn kii ṣe si ohunkohun ti ko ni ipalara: boolu kan di awọn fẹlẹfẹlẹ, awọn fẹlẹfẹlẹ sinu microplastics ti o kere ju mẹrin milimita lọ, ati awọn ti o wa ninu nanoplastics ti o kere pupọ lati rii. Microplastics ti wa ni bayii ri lati awọn okun omi nla si Arctic snow, ninu ẹja, ni omi mimu ati ninu ẹjẹ eniyan.

Bí o ṣe ǹlọ́wọ́ nínú okun

O kan ni ipin kekere ti awọn ohun elo plastiki agbaye ni a ṣe atunṣe. Ni ibamu si OECD, agbaye ṣe nipa 460 milionu tonne ti awọn ohun elo plastiki ni ọdun 2019 ati pe o fi 353 milionu tonne kuro. 9% nikan ni a ti tunṣe; 22% ko ti ṣetan, eyi tumọ si pe a fi wọn silẹ, a fi wọn pa ni gbangba tabi a fi wọn pa ni ayika. Awọn omi-omi ni awọn ọna opopona: awọn ohun elo ti a fi kun ilẹ wa ni a fi sinu awọn iwẹ, awọn iwẹ si inu awọn omi-omi ati awọn omi si oke okun.

460 Mtplastic produced in 2019 (OECD, 2022)

9%of plastic waste was recycled (OECD, 2022)

19 to 23 Mtof plastic waste entered rivers, lakes and seas in 2016 (Borrelle et al., 2020)

Irin-ajo ni a ṣe pataki. Awọn nẹtiwọki ti o ku ati ti a fipa mu, awọn okun ati awọn igun-ikun n tọju awọn ẹja, awọn ẹranko-ọsin, awọn seeli ati awọn ẹranko omi fun ọdun diẹ, iṣoro kan ti a mọ ni fifọ ẹranko, ati pe wọn ṣe apakan nla ti awọn ohun elo plastiki ti o wa ni ayika ni awọn oke-nla nla.

Iṣẹ́dàlẹ̀ nípá ìsẹ́ tí ò kùnà. Ti o kẹhin ni lati ma ṣe ibajẹ.

Àwọn ààyè-iṣẹ́

Ohun elo ti a ṣe lati plastiki kii ṣe polymer kan nikan. Awọn olupese nfa awọn plasticizers, awọn ohun ti o daabobo lati fi ina silẹ, awọn awọ ati awọn stabilizers, ati pe diẹ ninu awọn kemikali wọnyi le yọ kuro. Awọn miiran, bii awọn phthalates ati bisphenols kan, ṣe ipalara si awọn homonu ati pe a ti daduro wọn ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede. Imọ-jinlẹ lori awọn ipa ti o ni kikun wọn ni gbogbo ọjọ-ori ti n dagbasoke, eyiti o jẹ idi fun igbẹkẹle.

Àwọn ìṣàmúlò-ètò wo nínú ààyè-iṣẹ́

Awọn ifihan ti n ṣalaye awọn igbesẹ ti o ṣe iṣẹ * ṣaaju ki* plasta to di ohun elo ti a ko lo:

Ṣẹ̀dá iṣẹ́ kan. Igbakeji atí awọn owó tí a fi san fun awọn idẹ, awọn pẹpẹ atí awọn ohun elo mimu ti a lo lẹ́nu igba: awọn owó ti a fi san fun awọn idẹ ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede ti yọju si lilo wọn ni gbogbo ọdun.
Ṣe awọn olupese sanwo. Awọn eto imulo ti o ni agbara ti awọn olupese ṣe owo fun awọn ile-iṣẹ lati gba ati tunṣe awọn ohun elo ti wọn ta, eyiti o mu ki wọn lo kere si ati apẹrẹ fun atunse.
Deposit pada. Ti o ba san a kekere refundable deposi lori awọn boolu ati awọn cans ni o munadoko gba awọn iye ti 90 ogorun tabi diẹ sii nibiti o ti wa ni daradara-run.
Ṣẹ̀da gbogbo ohun. Fun awọn eniyan biliọnu kan, ko si igbimọ ti a fi pamọ́. Iṣẹ ti o ṣe pataki julọ lati daabobo awọn ohun elo plastiki lati de omi ni lati kọ awọn ibi iduro ati awọn ọna ṣiṣe fun gbigbe wọn.
A global treaty. Awọn orilẹ-ede ti o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti United Nations ti n ṣe ipade lori adehun ofin lati da idiwọ awọn ohun elo plastiki duro ni gbogbo igbesi aye wọn, lati iṣelọpọ si gbigbe kuro.

Àwọ́bára-ìgbà tí n bọ́ nínú àwọn àkókò ìsàlẹ̀-ilà. — Sea turtles can mistake floating bags for jellyfish, one of their natural foods.

Bií o ṣe lè ran mì lọwọ

Ṣẹ̀dá, ki o si lò lẹ́nú. Lọ́wọ́ kọ̀ǹpútà kan, kọ̀péètì kan àti àwọn aṣọ́. Iṣẹ́ tí a fi ṣé nípá ìsẹ́ tí kò lè jẹ́.
Rá àwọn ẹ̀yàn àti àwọn ààyè-iṣẹ́. Yan àwọn ẹ̀yàn àti àwọn ààyè-iṣẹ́, ṣàfihàn àwọn ile-ìṣàmúlò-ètò àti àwọn nǹkan nínú gilasi, metali tàbí pàtà níbi tí wọn bá jẹ́ ìtumọ̀.
Igbà tí o kò lè paṣẹ̀ pada: àwọn aṣọ́ ìṣàmúlò-ètò, àwọn ẹ̀yàn-ìdára, polystyrene atí ohunkohun tí a fi lẹ́tà kọ̀ọ̀kan pamọ́ nígbà tí agbegbé rẹ̀ kò ní ìpapọ̀lú.
Wo microplastics ni ile. Wa awọn aṣọ sintetiki ti o kere ju ni igba diẹ, ti o gbooro ati ti o tutu, ati pe o ṣe akiyesi ẹrọ fifọ ẹrọ; yago fun awọn ohun ọṣọ pẹlu awọn microbeads plastiki.
Ṣẹ̀dá mẹ́tà. Ṣẹ̀dá àwọn àyọkà mẹ́tà tí a fi pamọ́ láti inú okun, ìgbàkè tabi ààyè-ìrin-ajó ní gbogbo igba tí o bá lọ. O ti pọ̀.
Awọn ibeere fun ilu rẹ ati awọn ile itaja rẹ. A beere fun awọn eto ipadabọ-idogo, awọn orisun omi ti o wa ni gbangba ati awọn aṣayan lati ṣe atunṣe. Fẹ awọn ami-iṣowo lati ṣafihan iye ti wọn ta ati iye ti wọn gba.
Ṣẹ̀dá wa. Yọ̀rọ̀ yìí láti tumọ̀ àwọn ìṣàfihàn yìí tàbí kọ́òdù àwọn ààyè-iṣẹ́ pláísìmù nínú bòdì ìrànwọ́lù.

Àwọn ìṣàmúlò-ètò àti àwọn ìwé-ìwé

OECD (2022), Awọn Ijabọ Aṣayan Plastiki Agbaye: Awọn Imudara Eko, Awọn ipa ayika ati awọn aṣayan igbimọ
Àwọn àkọlé (2020), Igbasilẹ ti a ṣe akiyesi ninu awọn ohun elo ṣiṣu ti o ga ju awọn igbiyanju lọ lati dinku ipalara ṣiṣu, Science 369
Àwọn àkọlé (2015), Ile-isẹ́ tí a fi pamọ́ nínú okuǹbà, Science 347
Àwọn Ìṣàmúlò-ètò Àwọn àgbègbè
UNEP, Ile-iṣẹ Igbakeji Alakoso lori Ibajẹ Pẹ̀pẹ̀