Ezinye izilimi kule ndawo zingaguqulwa ngemishini futhi zingafaka amaphutha. Usizo lokuthuthukisa Funda isiNgisi esisemthethweni
Amasonto namasonto emhlabeni wonke
  1. Funda
  2. I-Explorer
I-Explorer · Ingxenye 3

Amasonto namasonto emhlabeni wonke

I-Venus ithatha isikhathi eside ukujikeleza kabili kunalokho ukujikeleza ilanga, iJupiter ijikeleza ngaphansi kwehora elilodwa, futhi unyaka weNeptune ngu-165 wethu. Kungani?

10 min

NASA

Le ndatshana yabhalwa nguLocal Solar System ilungu leqembu le Foundation futhi ingathuthukiswa ngumbuyekezi oqeqeshiwe. Ingabe uqeqeshiwe kulolu daba? Sicela uhlela

Orrery

Vula ikhasi eligcwele

Isimo sezulu, manje. Iplanethi ngayinye iyilapho ikhona namuhla, isebenza kusuka ku-NASA JPL's formulas. Chofoza ukudlala futhi isikhathi sihamba ngokushesha, ngakho ungabona amaplanethi ejikeleza ilanga: uma iplanethi ifika eduze kwelanga, iyahamba ngokushesha. Chofoza noma yisiphi isihlabathi ukundiza kuyo bese uyibona ishintsha.

Zama lokhu

Usuku
Isikali
Bona

Isikali esifundekayo: amaplanethi azotshwa ngaphezu kwalokho akhona futhi amabanga acindezelwe, ngakho wonke amaplanethi angafaka kwisikrini esisodwa. Shicilela isikali sangempela ukubona ukungabikho kwendawo.

Indlela yokusetshenziswa kwayo
Bona ngasogwini
Dlulisa ukujikelezisa isithombe. Chofoza, cindezela noma sebenzisa izithonjana ze + ne - ukuze usize.
Khetha izwe
Chofoza noma chofoza iplanethi ukuze uhambe kuyo bese uyilandela. Uzobona ukuthi ibanga liphi kusuka elanga nasezulu, nokuthi ijika kanjani ngokushesha. Amakinombho omcibisholo ahamba ukusuka kuplanethi kuya kuplanethi; Escape noma inkinobho ngaphesheya iya emuva kwindlela yonke.
Isikhathi
Dlala iqhuba isikhathi phambili ngejubane elikhethiwe. Khetha noma iyiphi usuku, noma uqhubekela phambili ngezinhlamvu ezingezansi kwayo. Manje kuzokubuyisela emuva namhlanje.
Isikali
Isikhala sikhulu kakhulu ukuthi akukho skrini esikwaziyo ukubonisa amaplanethi kanye namabanga phakathi kwazo ngesilinganiso esifanele. Isilinganiso esifundekayo siwungeza amaplanethi futhi sicindezela amabanga; isilinganiso esilungile sibonisa wonke amaplanethi njengamanje.

Thola ama-worlds amabili

UVenusiUJupitheri
Ithebula ledatha (ukhetho lombhalo)
2026-11-12
IzweUbukhulu bendawoIsikhathi sokuhamba kwelanga kusuka eMhlabeniI-longitude ye-ecliptic
UMerkuriyu0.3095 noma2 iminithi 34 sec93°
UVenusi0.7216 noma6 iminithi 0 sekhondi61.9°
Umhlaba0.9898 noma8 iminithi 14 sec50.1°
UMarzi1.607 noma13 iminithi 22 sec106°
UJupitheri5.318 noma44 iminithi 14 sec135°
USatureni9.422 noma1 hora 18 iminithi12.3°
U-Uranu19.43 noma2 hr 42 iminithi63.1°
UNepetuni29.88 noma4 hr 8 iminithi2.9°

Izindawo zeplanethi zisebenzisa i-JPL's approximate formulas, ezifanele cishe amaminithi ambalwa e-arc phakathi kuka-3000 BC no-3000 AD.

Ku-Venus, iplanethi ijikeleza kancane kancane ukuthi ushintsho olulodwa luthatha isikhathi eside kunalokho okudingayo ukugibela ilanga. Usuku alufana nanoma yikuphi, futhi unyaka awufana nayo. Lapha uzoba nethuba lokuzisebenza ngazo zombili, kunoma iyiphi iplanethi.

Umbono we-radar we-volcano iMaat Mons enyuka kusuka kubuso obubomvu beVenus.
I-volcano iMaat Mons eVenus, yakhiwa kabusha nge-3D kusuka kuma-data we-radar kaMagellan (amaphakade aphezulu). Credit: NASA/JPL

Usuku neminyaka yimibiko emibi, futhi izwe ngalinye lizibeka ngendlela ehlukile.

Bona

imini yisikhathi esithathayo izwe ukujikeleza kabili. A-M_BAR_Isi-Italian unyaka yisikhathi esingakanani esithatha ukudlula kabili enyakatho yelanga. Ezweni lezi ziyihora ezingama-24 nezinsuku eziyi-365. Ezinye izwe zihlukile kakhulu.

IzweUbude beminiUbude beminyaka
i-MercuryIzinsuku ze-176Izinsuku ze-88
i-VenusIzinsuku ze-117225 Izinsuku zeplanethi
IplanethiAmahora angama-24Izinsuku ezingama-365
i-Mars24 amahora 40 imizuzu687 Izinsuku zeplanethi
i-JupiterAmahora angu-9.911.9 Iminyaka yeplanethi
i-Saturn10.7 amahora29.4 Iminyaka yeplanethi
i-Uranus17.2 amahoraIminyaka ye-84 yeplanethi
i-Neptune16.1 amahoraIminyaka ye-164.8 yeplanethi

Ezinye izimangalo:

  • Iyasebenza i-Mercury, usuku olulodwa (ukuvuka kwelanga kuya kuvuka kwelanga) luthatha iminyaka emibini.
  • I-Venus ijikeleza emuva futhi ngokucophelela.
  • Amaplanethi amakhulu ajikeleza ngokushesha kunawo wonke, nakuba yizikhulu.
  • A-M_BAR_Isi-Italian i-Mars usuku cishe ifana nethu, okuyinto efanelekayo amaqembu rover emhlabeni.

Sebenzisa indawo yokuqhathaniswa ngaphansi kwe-orery ukuqhathanisa noma iyiphi iplanethi.

Ukuqonda

Kunezinhlobo ezimbili zosuku, futhi ushintsho lubalulekile.

  • Imini ye-sidereal yisikwele esisodwa esilinganiselwa kuma-stars asendaweni. Isikhathi sezulu yihora le-23, imizuzu engu-56, imizuzwana engu-4.
  • I- Imini yelanga isuka emini eyodwa kuya kweyesibili. Lapho i-Earth ijikeleza, iyahamba futhi cishe ngo-1/365 yendlela ejikeleze i-orbit yayo, ngakho kufanele ishintshe kancane (ibanga elingu-1) ngaphambi kokuba ilanga libuye liphezulu. Lokhu kuthatha cishe imizuzwana engu-4, okunikeza amahora angu-24.

Kuplanethi eziningi, izinsuku ezimbili zifana kakhulu. Ku-spinners ahamba kancane, bahlukile kakhulu. I-Mercury ijikeleza kabili ngezinsuku ezingu-58.6 zeplanethi, futhi unyaka wayo unezinsuku eziyi-88. Izinkanyezi ezimbili zihlanganisa ukuze usuku olulodwa lwelanga luthathe amahora angama-176 eplanethi: cishe iminyaka emibini yeMercury. I-Mercury ijikeleza izikhathi ezithathu ngokucophelela ngazo zonke izindiza ezimbili, ukuvala okubangela amagagasi elanga.

I-Venus ijikeleza emuva (ibuyela emuva), kanye ngazo zonke izinsuku zeplanethi ezingu-243. Ngenxa yokuthi ukujikeleza nokujikeleza kweplanethi kuhamba ngendlela ehlukile, zihlanganisa, futhi usuku lwelanga luncane kunalo lokujikeleza: cishe amahora angama-117 emhlabeni.

Unyaka uthatha isikhathi eside uma kuqhathaniswa nokuhamba ngenxa yezizathu ezimbili: indlela ihlala isikhathi eside, futhi iplanethi ihamba kancane. Izwe lihamba ngamakhilomitha angama-29.8/s; iNeptune ihamba ngamakhilomitha angama-5.4/s ngendlela engaphezu kwamaphesenti ayi-30.

Umphathi

Imini yelanga ilandela imikhawulo emibini yokujikeleza. Ngesikhathi sokugqugquzela i-sidereal P_rot (engenalutho uma kukhulunywa nge-retrograde) kanye nesikhathi se-orbital P_orb, zombili zilinganiselwa ngandlela efanayo:

1 / P_solar = 1 / P_rot − 1 / P_orb

Khangela i-Earth: 1/0.99727 − 1/365.256 = 1.00274 − 0.00274 = 1.00000 ngosuku, ngakho P_solar = 1 usuku.

Khangela iMercury: 1/58.646 − 1/87.969 = 0.017052 − 0.011368 = 0.005684, ngakho P_solar = 175.9 izinsuku.

Qinisekisa iVenus (i-retrograde, P_rot = −243.018 izinsuku): 1/(−243.018) − 1/224.701 = −0.004115 − 0.004450 = −0.008565, ngakho |P_solar| = 116.75 izinsuku. Iphawu lokucisha litshela ukuthi ilanga liphuma enyakatho yeVenus.

Unyaka ulandela umthetho wesithathu kaKepler: T² ∝ a³ kuwo wonke ama-orbit elanga. Nge-T eminyakeni futhi a ku-au, T = a^1.5. I-Neptune ku-a = 30.07 au inikeza uT = 30.07^1.5 = 164.9 iminyaka, elingana nokubona 164.79. Ushintsho oluncane luvela ekujikelezeni kanye nesisindo esincane seplanethi, esizofakazelwa yiNewton’s version of the law.

Zama

Sebenzisa indawo yokuqhathaniswa ukuthola izwe elinamini elide kakhulu nelizwe elinaminyaka emincane phakathi kwamaplanethi. Ngemuva kwalokho bheka usuku lweVenus nonyaka wayo.

Umbuzo osheshayo

3 imibuzo esheshayo. Khetha impendulo ukuze ubone uma ulungile.

  1. Iplanethi eliphi elinamini elincane kakhulu?

    1. A i-Mercury
    2. B Iplanethi
    3. C i-Jupiter
    4. D i-Neptune
    Bonisa impendulo

    C. i-Jupiter IJupiter ijikeleza kabili ngehora 9.9.

  2. Ku-Venus, iyiphi ede kakhulu?

    1. A Imini yelanga (ukuvuka kwelanga kuya kuvuka kwelanga)
    2. B Unyaka
    3. C Bafana kakhulu
    4. D i-Venus ayinaso usuku
    Bonisa impendulo

    B. Unyaka Nceda uqaphele: Unyaka weVenus ngu 224.7 izinsuku zeplanethi futhi usuku lwaso lwelanga luyi 116.8 izinsuku zeplanethi, ngakho-ke unyaka ude kakhulu. Ukujikeleza kwayo (izinsuku ezingama-243) kude kunawo wonke unyaka wayo.

  3. Kungani amaplanethi asendaweni ephakathi kwelanga aneminyaka emide?

    1. A Zijikeleza kancane
    2. B Ama-orbit abo ade futhi behamba kancane
    3. C Ukukhanya kwelanga kuthatha isikhathi eside ukufinyelela kuzo
    4. D Banenyanga eziningi
    Bonisa impendulo

    B. Ama-orbit abo ade futhi behamba kancane Izinhlekelele zombili zihlanganisa: i-circle enkulu nejubane elihamba kancane. Imithetho yesithathu kaKepler ifaka inani kuyo.

Ingxenye yelayini

  • Idlala nge-interactive
  • Funda isifundo
  • Ukwenze kanjani isiphakamiso
  • Uthathe isifundo

Phawula isifundo siqediwe ukuze uyigcine ekwenzeni kwakho kulolu hlelo.

Amagama kule ncwadi

Amasu

Le ndatshana ilayisense CC BY-SA 4.0.

Amathuluzi nama-lessons asebenzisa amamodeli alula ukufundela kuphela. Akufanele asetshenziswa ukuhlola, ukuhlela umsebenzi noma noma yiluphi ukhetho lokusebenzela. Izitifiketi zimahhala futhi aziqinisekisiwe. Funda isichazamazwi sezinto ezifundiswayo