Ụbọchị na afọ n'ụwa ọbụla

Na Venus, mbara igwe na-agbagharị n’ụzọ dị mfe ka otu mgbagharị ga-ewe ogologo oge karịa njem gburugburu anyanwụ. Ụbọchị abụghị ihe dị iche n’ebe ọbụla, nakwa ọ bụghị afọ. Ebe a bụ otu esi eme ya abụọ ahụ, na ndowa ọbụla.

Ụbọchị na afọ bụ oge abụọ dị iche iche, na ụwa ọbụla na-ehazi ha n’ụzọ dị iche iche.

Nlegharị anya

ụbọchị bụ oge ọbụla nke ụwa na-ewe iji tụgharịa otu ugboro. afọ bụ oge ọ na-ewe iji gaa otu ugboro n’ụdị anyanwụ. N’ụwa, ha bụ ihe dị ka 24 awa na 365 ụbọchị. Ụlọ ndị ọzọ dị iche.

Ụwa	Oge ụbọchị	Oge nke afọ
Mercury	176 ụbọchị ụwa	88 ụbọchị ụwa
Vénus	117 ụbọchị ụwa	225 ụbọchị ụwa
Earth	24 awa	365 ụbọchị
_Nhazi	24 awa 40 nkeji	687 ụbọchị ụwa
Jupiter	9.9 awa	11.9 Ụbọchị ụwa
Satọ́ntị	10.7 awa	29.4 Ụbọchị ụwa
Uranus	17.2 awa	84 Earth years
Neptune	16.1 awa	164.8 Ụbọchị ụwa

Oge ụfọdụ:

• Na Mercury, ụbọchị (n’ụbọchị n’ụbọchị) dị afọ abụọ nke ya.
• Venus na-agbagharị n’ihu na n’ụzọ dị mfe.
• Ụlọọrụ ndị dị ukwuu na-agbagharị ngwa ngwa nke niile, ọbụna ma ha bụ ndị kasị ukwuu.
• Mars ụbọchị bụ ihe dị ka nke anyị, nke dị mfe maka ndị ọrụ rover na ala.

Jiri paneelụ ntụgharị n’okpuru ojii ka ịgbanwee n’etiti ụwa abụọ.

Mara

E nwere ụdị abụọ nke ụbọchị, na ọdịiche dị mkpa.

• Sidereal ụbọchị bụ otu spin a mụọla ya n’ebe ndịda. Earth’s bụ 23 awa 56 nkeji 4 sekọnd.
• ụbọchị solar bụ site na otu ụtụtụ ruo n’oge ọzọ. Mgbe ụwa na-agbagharị, ọ na-atụgharịkwa ihe dịka 1/365 nke ụzọ n’ụdị orbit ya, yabụ ọ ga-agagharị obere (ihe dị ka 1 degree) tupu anyanwụ agaghachi n’elu. Nke ahụ na-ewe ihe dịka minit 4 ọzọ, na-enye awa 24.

Maka ọtụtụ planets ụbọchị abụọ ahụ dị ka otu. Maka ndị na-agba ọsọ n’ụzọ dị mfe ha dị iche iche. Ọ na-agbagharị ugboro 58.6 n’ụbọchị ụwa, ma afọ ya bụ ụbọchị 88. The two motions combine so that one solar day lasts 176 Earth days: exactly two Mercury years. Ọ na-agbagharị ugboro atọ n’ụbọchị maka orbits abụọ, nke a bụ ihe mere site na oke mmiri ozuzo nke anyanwụ.

Venus na-agbagharị n’ihu (retrograde), otu ugboro kwa ụbọchị 243 nke ụwa. N’ihi na spin na orbit na-aga n’ụzọ dị iche, ha na-agbakwunye, na ụbọchị ọkụ ọkụ bụ obere karịa spin: ihe dịka ụbọchị 117 nke ụwa.

Afọ ndị ahụ na-aga n’ihu na ogologo oge maka ihe abụọ: ụzọ dị ogologo, na mbara ala na-atụgharị ngwa ngwa. Ụwa na-agbagharị n’ihe dịka 29.8 km/s; Neptune na-agbagharị n’ihe dịka 5.4 km/s n’ụzọ dị ogologo ugboro 30.

Onyenwe

Ụbọchị ọnwụ na-eso site n’anụzụ abụọ. Na oge ogugu siderial P_rot (n’aka ekpe maka retrograde) na oge orbital P_orb, ha abụọ a kpụgaara n’otu ụzọ:

1 / P_solar = 1 / P_rot − 1 / P_orb

Chekwaa ụwa: 1/0.99727 − 1/365.256 = 1.00274 − 0.00274 = 1.00000 kwa ụbọchị, yabụ P_solar = 1 ụbọchị.

Chekwaa Mercury: 1/58.646 − 1/87.969 = 0.017052 − 0.011368 = 0.005684, yabụ P_solar = 175.9 ụbọchị.

Nnyocha Venus (retrograde, P_rot = −243.018 ụbọchị): 1/(−243.018) − 1/224.701 = −0.004115 − 0.004450 = −0.008565, yabụ |P_solar| = 116.75 ụbọchị. Nkọwa nke na-abaghị uru na-agwa gị na ọnwụ na-apụta n’ebe ọdịda anyanwụ na Venus.

Afọ na-eso iwu Kepler nke atọ: T² ∝ a³ maka ihe niile na-agbagharị anyanwụ. Na T n’ime afọ na a n’ime au, T = a^1.5. Neptune na a = 30.07 au na-enye T = 30.07^1.5 = 164.9 afọ, dị ka ihe e ji anya hụ ya bụ 164.79. Ihe dị iche nke obere na-abịa site n’ịkpụgharị na site na nnukwu ihe ndị dị n’eluigwe, nke gụnyere ụdị iwu Newton.