Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìsàlẹ̀-ilà

Àkọlé yìí tì kọ́ nípa àwọn ìṣàmúlò-ètò Local Solar System Foundation àti láti lè fi pamọ́ sí ẹnití o fẹ́. Ò ní ìmọ̀ràn nínú àkọlé yìí?

Àwọn àgbéwọlé ìwọ̀n

Ṣí ojú-ìwé ìtàn

Kini yi? Àwọn àwọ́ ààyè-iṣẹ́, àwọn ile-ìṣàmúlò-ètò àti àwọn ìtàn náà mú ojú-alá nínú aago, àti àwòrán náà náà ń fi àwọn kùnà tí kò bá jẹ́. Àtòjọ-ẹ̀yàn yìí ṣàfihàn àwọn kùnà tòotọ láti inú kátalọ́gì àwọn kùnà àti bí ìbárà wọn ṣe pọ̀ jú bí ojú-alá tí wa nínú ojú-òkè lọ.

Bii o ṣe le lo: Yan àpèjọ́ ìṣàfihàn tí o fẹ́ láti jẹ́ bi ojú-alá rẹ̀, tàbí wọ́ àká-ìgbárá ìdáwọ́ àwọn ìṣàfilọ́lẹ̀. Gbé ojú alá́àyè ojú aládaárò láti wòò.

Àwọn ìṣàmúlò-ètò

Àwọn àwòránMay

Àwọn àwòrán

Ìwọ̀n: Ààyè-iṣẹ́ àìdájú ↔ Àwọn ààyè-iṣẹ́ Àwọn ààyè-iṣẹ́

Ìwọ̀n àwọn ojú-ayé rẹ̀ wo ní?

Yan ọkan tí o ni àwọn ìròyìn bíí ojú-ayè ibí tí o bà jẹ́. Àwòrán kọọkan ń ṣàfihàn àwọn kùrú Orion tí o lè rí nínú ìpele náà.

Àwọn ààyè-iṣẹ́ àti ìwọ̀n àwọn àyọkà àwọn àwòrán láti inú Kátalọ́gì Àwọn Àwòrán Yale. A kò fi àwọn ààyè-iṣẹ́ rẹ pamọ́.

Wá yìí

Ṣì ní ìpele 1 (sáà tí o jẹ́ àwọ̀n) láti fi pán sí 9.Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Lati awọn irawọ 9,000 ni gbogbo oju-aye, diẹ sii ju 400 lọ ti wa ni ilu kan, ati pe idaji nikan ti oju-aye wa lori rẹ ni eyikeyi akoko.
Yan Orion ki o si ṣàfikún àwọn ìpele 4 náà atí 8.Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Àwọn àwòrán tí a mọ̀ nípa, ṣugbọn àwọn àkókò tí wọ́n fi pamọ́ sínú, atí Ìjá Mìíkì, kùnà.
Nínú àwọn ìsàlẹ̀-ilà tí a fi pamọ́ láti inú ojú-ìwọ̀n náà, lọ sí inú nípa àwọn ìṣàfihàn àti ìyànṣẹ̀ àti ìgbàdojú àwọn iṣẹ́jú 20 fun àwòrán rẹ̀ láti yàn.Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Wa àwòrán nínù yìí tí o bá jẹ́ ohun tí o bá ri: eyi ní ìpele Bortle rẹ̀. Àwòrán náà ń ṣàfihàn ààyè-iṣẹ́ Orion; àwọn àwọn ẹgbẹ àwọn kùrù fún iṣẹ́.

Àwọn àmì-àṣírí láti mọ

Àwọn àwòrán

Kini ẹnikẹni le ṣe?

Ìgbánú ìwọ̀n ní àwọn ààyè-ìṣàmúlò-ètò tí o rọrun jú láti fi hàn: pàrẹ́ẹ̀lì rẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́, ki o si kù. Fi àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn àwọn

Àwọn ìṣàfilọ́lẹ̀: àwọn ipó atí ìwọ̀n àwọn ayẹyẹ̀ tí a fi hàn nínú Yale Bright Star Catalogue (5th revised edition). Àwọn ìpele àti àwọn àkóónù tí a rí láti J. E Bortle, "Introducing the Bortle Dark-Sky Scale", Sky & Telescope, February 2001. Ìṣàmúlò-ètò: DarkSky International. Ààyè-iṣẹ́ rẹ kò tí a bí fún àti àwọn ìpamọ́.

Àtòjọ-ẹ̀yàn ààyè-iṣẹ́ (ọ̀fẹ́ ìṣàfarawé kọ́kọ́)

Àwọn àwọn ìṣàmúlò-ètò, àwọn kùnà tí a rí ní pàtó àti bí àwọn kùnà àwọn kátalọ́wọ́ láti jẹ́ òótọ́
Àwọn ìṣàmúlò-ètò	Àwọn àwòrán	Àwọn àwòrán
1	7.8	9,093+
2	7.3	9,082+
3	6.8	9,002+
4	6.3	7,008
5	5.8	4,103
6	5.3	2,319
7	4.8	1,267
8	4.3	718
9	3.8	409

Fun gbogbo itan eniyan, awọn eniyan ti wo soke ati rii galaxis ti a n gbe ninu. Ni bayii, ẹnikan ninu mẹta ni aye ko le wo Milky Way lati ile. Àkọlé yìí kọ́ ọ̀kan láti ka àwọn ìṣàmúlò-ètò, àti láti mọ̀ ohun tí a ǹpa.

Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìṣàfarawe-ẹ̀yàn — Àwọn ààyè-iṣẹ́ tí a fi pamọ́ fún Aṣàfilọ́lẹ̀ Mìíràn nínú Chile. Credit: ESO/B. Tafreshi (twanight.org), CC BY 4.0

Oju-aye ni iwe ti o kù jú lọ. Ìgbánú ìwọ̀n tí n pà.

Wo

Wò ojú-ayé láti inú ilu kan ki o si wò àwọn ayẹyẹ̀ mẹrin-an. Lati ibi kan ti o dun, ni ibiti o ti n lọ kuro ni ilu kan, o le ri awọn ọgọrun-un, ati pe ọna Milky wa ni oke oju-aye bi afẹfẹ.

Àwọn ìyatọ̀ ní ìgbà àwọ̀: àwọ̀ tí a ṣè láti wọ́n lọ sí okè á jẹ́ pé ojú-ayè náà ń pẹ̀lú. Àwọn ààyè-iṣẹ́

Tẹ́ àwọn ìṣàmúlò-ètò nínú àtòjọ-ẹ̀yàn láti 1 (àpàdékè tí a fi pamọ́) sí 9 (àpàdékè inú). Awọn irawọ jẹ gidi: wọn wa lati kamẹra ti awọn irawọ 9,000 tabi diẹ sii ti o ni ina julọ ninu afẹfẹ. Wó bí o ṣe lè kù.

Kò jẹ́ nipa ìwòyé àwọn ayẹyẹ̀. Iwọ-oorun tun ni ipa lori awọn ẹranko ti o nlọ tabi nrin ni imọlẹ, ati pe o fi agbara pamọ nipa fifọ oju-ọjọ ni iyatọ si ilẹ. O ti n sopọ mọ Initiatí Réde wa atí Initiatí Ìwọ̀n rẹ̀ fún ìdárayé àwọn oju-ọjọ.

Àwọn ààyè-iṣẹ́

Àwọn astronomers ń kín àwọ́yé láti inú magnitudò. O jẹ́ ìpelè tí a kọ̀ sílẹ̀: àwọn àwòrán tí wọ́n rọ́ọ̀nù ní àwọn nọmba kékeré.

Siriusi, irawọ ti o ni ina julọ ni alẹ, jẹ nipa -1.5.
Awọn irawọ ti o ni ibajẹ julọ ti awọn eniyan le rii lati aaye dudu jẹ nipa iwọn 6 si 7.
Nínú ilu, ìgbà tí a bà fi pẹ̀lú ojú-ìwọ̀n lè jẹ́ megatítà 4 tàbí diẹ́ jú lọ.

Àwọn Ìkéde Bortle, ti a fiweranṣẹ̀ láti astronomer amateur John Bortle nínú ọdun 2001, ṣàjọ́ àwọn ojú-ayè sínú ìpelè mẹ́ta. Àwọn ìṣàmúlò-ètò àti àwọn ìṣàmúlò-ètò àwọn ìṣàmúlò-ètò

Àwọn ìṣàmúlò-ètò	Àwọn ìṣàfarawégbèsì	Àwọn àwòrán
1	Ààyè-iṣẹ́ àwọ̀n	7.6 si 8.0
3	Àwọn ààyè-iṣẹ́	6.6 si 7.0
5	Àwọn ààyè-iṣẹ́	5.6 si 6.0
7	Àwọn ìjánu-ìṣàfarawé ààyè-iṣẹ́/òkè	4.6 si 5.0
9	Àwọn ààyè-iṣẹ́	4.0 nípa ìjánu-ìṣàmúlò-ètò

Tí a tì ní àwọn ìtàn tí kò bá jú àwọn tí o gbọ́nrà lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ, gbogbo ìwọ̀n tí o kùnà láti inú wọn náà ń fi ojú rẹ̀ han. Ninu katọlọ Yale, nibẹ ni awọn irawọ 5000 ti o han ju iwọn 6 lọ, ṣugbọn diẹ sii ju 500 lọ ti o han ju iwọn 4 lọ.

A 2016 agbaye atlas ri pe diẹ sii ju 80% ti awọn eniyan, ati diẹ sii ju 99% ti awọn eniyan ni United States ati Europe, n gbe labẹ ina-polluted sky.

Àwọn àyọkà ìṣàmúlò-ètò

Ìgbà tí a fi pamọ́ Fun àwọn ìtàdúrò mejì tí wọ́n ní àwọn ìjánu-ìṣàmúlò-ètò F₁ atí F₂:

m₁ − m₂ = −2.5 · log₁₀(F₁ / F₂)

A difference of 5 magnitudes is exactly a factor of 100 in flux, so one magnitude is a factor of 100^(1/5) ≈ 2.512.

Kini idi ti àwọn ìṣàmúlò-ètò kùnà jú lọ? Ti a ba fi awọn irawọ pamọ ni ọna kanna nipasẹ ibi, gbogbo wọn pẹlu iwuwo kanna, nọmba ti o dara julọ ju iwọn m lọ yoo dagba bi 10 ^ (0.6 m): nipa mẹrin igba diẹ sii ju awọn irawọ lọ fun iwọn kekere kan. Aṣa ti o wa nibẹ ko si ni iyatọ, nitorinaa awọn ayipada ti a rii jẹ kekere, nipa igba mẹta fun iwọn ila opin. O lè ṣayẹwo àwọn ìṣàmúlò-ètò àwọn kátalọ́wọ́lù nínú táàbù ààyè-iṣẹ́ àtòjọ-ẹ̀yàn.

Àwọn àwọ́ ẹ̀yìn ìsàlẹ̀-ilà tí wọ́n kọ́ nípa ìwọ̀n rẹ̀. Àwọn àwòrán Àwọn ìdájọ́ Bortle ní àwọn ìpele tí a dà lori àwòrán, kò jẹ́ àṣẹ fún ìṣàfarawé, àti àwọn ìrísí-lẹ́tà rẹ̀ pẹ̀lú ojú rẹ̀, ìṣàfihàn ìwọ̀n àti àwọn ìjánu-ìjánú.

Ohun ti o n ṣiṣẹ lodi si ibajẹ ina, ni ibamu si awọn ofin ina ti DarkSky International: ina nikan ni ohun ti o nilo ina, nigbati o ba nilo rẹ nikan, ko si diẹ sii ju ti o nilo lọ, ti o tọka si isalẹ pẹlu fifọ kikun, ati ninu awọn awọ tutu (ilẹkun buluu kere ju, eyiti o pọ si ni ayika).

Wá

Wa ile rẹ̀ fún ararẹ nínú ìjáde Bortle: lọ sí inú nínú aago àtilẹ̀yin tí kò ní ojú-ìwọ̀n, fi ojú rẹ̀ pamọ́ fun àwọn iṣẹ́jú 20, ki o si ṣàkalẹ̀ iye àwọn kùlumọnu tí o lè ri nínú ẹ̀yàn ìsàlẹ̀-ilà Orion (tabí Agbègbè Ìgbà). Ṣàtunkọ àwọn ìṣàfilọ́lẹ̀ láti dápọ̀ ohun tí o tí wa.

Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìsàlẹ̀-ilà

3 àwọn ìsàlẹ̀-ilà tó kù. Yan àwọ̀n láti wó tàbí o tí òótọ́.

Nínú ìpelè ìwọ̀n, àwọn òsì wo ní rọ́ọ̀nù jú?
1. A A star of magnitude 1
2. B A star of magnitude 6
3. C Wọ́n ní ìwọ̀n pẹ̀lú
4. D O dá àwọ̀ náà lórí
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
A. A star of magnitude 1 Àwọn maǵnẹ́tìdí tí wọ́n kù jù lọ. Ìgbà kan nínú àwọn magnẹ́tìdídí 5 ní fáìlì 100 nínú ìwọ̀n.
Nínú ilu nlà kan (Bortle klasọ́sì 8 tàbí 9), ìgbà wo nínú àwọn ìtàn tí o lè rí nínú ojú-ayé gbogbó rẹ̀?
1. A Àwọn ọ̀kanlà nínú àwọn tí o jú lọ
2. B Àkóónú 5,000
3. C Àkóónú 10,000
4. D Àwọn Mìíràn
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
A. Àwọn ọ̀kanlà nínú àwọn tí o jú lọ
Ẹ̀yàn wo nínú àwọn yìí náà ń fi ìgbàdá ìwọ̀n?
1. A Àwọn àwọn bálù ìwọ̀n
2. B Àwọn àwọ̀ tí wọ́n ń tọ́ka sí ìsàlẹ̀-ilà
3. C Àwọn àwọ̀ tí a fi pamọ́ láti ṣàfihàn sí ìsàlẹ̀-ilà, àwọn àwọ̀ gbona àti àwọn àkókò
4. D Ìṣàfihàn àwọ́-fáà
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
C. Àwọn àwọ̀ tí a fi pamọ́ láti ṣàfihàn sí ìsàlẹ̀-ilà, àwọn àwọ̀ gbona àti àwọn àkókò

Àwọn àyọkà ìparí

Tí a yàn láti inú àwọn ìṣàfarawé-ìdáràn
Ka àkọlé
Tí a tì ṣe àwọn ìṣàfarawégbèsì
Tí a bá fi àwọn ìtàn pamọ́

Àwọn àkọlé àwòrán

Àwọn àkọlé nínú ìwé-ìwé yìí

Àwọn Ìṣàmúlò-ètò

Àkọlé yìí ní ìṣẹ̀dà CC BY-SA 4.0.

Àwọn ìrànwọ́ àti àkọlé lòòlù àwọn módè́ì tí a fi pamọ́ fún ìmọ̀. Kò yẹ ki wọn lò fún ìṣàfihàn, ìṣàmúlò-ètò àti àwọn ìṣẹ̀dá iṣẹ́. Àwọn ìwé-ẹ̀rì ní ọ̀fẹ̀ àti àwọn ààyè-iṣẹ́ kò ní ìgbà gbà. Ka àwọn ìṣàmúlò-ètò ìròyìn