ৰাতিপুৱা আকাশ আৰু আলোক দূষণ

মানৱ ইতিহাসৰ পূৰ্বেও মানুহে আকাশলৈ চাই দেখিছে যে আমি যি মহাবিশ্বত বাস কৰিছো। আজি পৃথিৱীৰ প্ৰতি তিনিজন লোকৰ ভিতৰত এজনই ঘৰৰ পৰা আকাশত আকাশগঙ্গা দেখিব নোৱাৰে। এই পাঠে আকাশৰ কথা পঢ়িবলৈ শিকায় আৰু আমি কি হেৰুৱাইছো সেয়া বুজি পোৱাত সহায় কৰে।

আকাশ হৈছে পৃথিৱীৰ সৰ্বপ্ৰথম বহী। আলোক প্ৰদূষণে তাক বন্ধ কৰি দিছে।

চাওক

কোনো এটা চহৰৰ পৰা আকাশলৈ চাই আপুনি হয়তো কেইবাটাও নক্ষত্ৰ দেখিব। কোনো চহৰৰ পৰা দূৰ, সত্যি অন্ধকাৰ ঠাইৰ পৰাও আপুনি হাজাৰ হাজাৰ বস্তু দেখিব পাৰে আৰু আকাশত মেঘৰ দৰে বিৰাজমান আছে আকাশপথ।

পাৰ্থক্য হৈছে লাইট পোলিচন: কৃত্ৰিম আলোক যি ওপৰলৈ ওলাই যায় আৰু আকাশত উজ্জ্বলতা সৃষ্টি কৰে। সেই উজ্জ্বলতায়ে অন্ধকাৰ নক্ষত্ৰবোৰ আঁতৰাই দিয়ে।

1 (এটা সত্যিই অন্ধকাৰ সাইট) ৰ পৰা 9 (ইনন্ৰ চিটি) লৈ সৰানোৰ বাবে সঁজুলিত স্লাইডাৰ টানি আনক। এই নক্ষত্ৰসমূহ প্ৰকৃত: ইবোৰ আকাশৰ 9,000 বা তেনেকুৱা উজ্জ্বলতম নক্ষত্ৰৰ এটা তালিকাৰ পৰা আহিছে। কতজন অদৃশ্য হৈ যায় চাওক।

এইটো কেৱল নক্ষত্ৰ-দৰ্শনৰ কথা নহয়। ৰাতিপুৱা আলোকে অন্ধকাৰত শিকাৰ বাবে বা যাত্ৰা কৰিবলৈ যোৱা প্ৰাণীসকলকও প্ৰভাৱিত কৰে আৰু মাটিৰ পৰিৱৰ্তে আকাশত পোহৰ দি শক্তি অপচয় কৰে। এইটো আমাৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেড ইনিচিয়েটিভ আৰু ৰাতিকালীন আকাশ সংৰক্ষণৰ বাবে লাইট ইনিচিয়েটিভ।

বুজিলো

জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে মাগ্নিচুড ৰ সহায়ত উজ্জ্বলতা মাপে। ই এটা পিছলৈ স্কেল: উজ্জ্বল নক্ষত্ৰৰ সৰু সংখ্যা আছে।

• ৰাতিপুৱা সময়ত সৰ্বোচ্চ উজ্জ্বলতা থকা নক্ষত্ৰ হৈছে চিৰিয়ছ, যিটো প্ৰায় -1.5।
• অন্ধকাৰ স্থানৰ পৰা দেখা পোৱা সৰ্বনিম্ন তাপমাত্রাৰ নক্ষত্ৰসমূহ 6-7 মাৰ্গনেচুডৰ হয়।
• এটা চহৰত, সীমা 4 বা উজ্জ্বল হ’ব পাৰে।

2001 চনত শখৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী জন ব’ৰ্টলে প্ৰকাশ কৰা Bortle scale-এ আকাশক নটা শ্ৰেণীত ভাগ কৰে। প্ৰতিটো শ্ৰেণীৰ সৈতে এটা সাধাৰণ অন্ধকাৰ দৃশ্যমান পৰিমাণ আছে:

Bortle শ্ৰেণী	বৰ্ণনা	অন্ধকাৰতম নক্ষত্ৰসমূহ
1	অসাধাৰণ গাঢ় সাইট	7.6 ৰ পৰা 8.0
3	গ্রাম্য আকাশ	6.6 ৰ পৰা 7.0
5	উপনগৰীয় আকাশ	5.6 ৰ পৰা 6.0
7	উপনগৰ/শহৰাঞ্চল পৰিবৰ্তন	4.6 ৰ পৰা 5.0
9	চাৰিওফালে আকাশ	সৰ্বোচ্চ 4.0

যেহেতু উজ্জ্বলতাৰ তুলনাত অধিক পৰিমাণে ধূসৰ নক্ষত্ৰ আছে, প্ৰতিটো পৰিমাপ হেৰুৱালে ইয়াৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। ইয়াল বৰ্ণনাত, প্ৰায় 5000 টা নক্ষত্ৰ 6 ৰ পৰা উজ্জ্বল কিন্তু কেৱল প্ৰায় 500 টা 4 ৰ পৰা উজ্জ্বল।

2016 চনৰ বিশ্ব এটলাছ অনুসৰি 80 শতাংশতকৈ অধিক লোক আৰু যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইউৰোপত 99 শতাংশতকৈ অধিক লোকে আলোক-দূষণিত আকাশত বাস কৰে।

প্ৰধান

পৰিমাপ লঘুৰিথমিক। F₁ আৰু F₂ ৰ ফল্ক থকা দুটা নক্ষত্ৰৰ বাবে:

m₁ − m₂ = −2.5 · log₁₀(F₁ / F₂)

5 ৰ পৰিমাণৰ পাৰ্থক্য 100 ৰ এক গুণক, গতিকে এটা পৰিমাণ হৈছে 100^(1/5) ≈ 2.512।

কিয় নক্ষত্ৰৰ সংখ্যা ইমান বেগতীয়াকৈ বাঢ়িছে? যদি তারাসমূহ একই উজ্জ্বলতাৰ সৈতে, সকলোৱে একে উজ্জ্বলতাৰে মহাকাশত সমভাবে বিভক্ত হয়, তেন্তে পৰিমাণ m ৰ পৰা উজ্জ্বলতম সংখ্যা 10^ (0.6 m) হিচাপে বৃদ্ধি পায়: প্ৰতিটো কম পৰিমাণৰ বাবে প্ৰায় চাৰি গুণ অধিক তাৰা। প্ৰকৃত গ্যালেক্সি একসমান নহয়, গতিকে পর্যবেক্ষণ কৰা বৃদ্ধি সৰু হয়, প্ৰতি পৰিমাপে নাগালৰ সীমাৰ ওচৰত প্ৰায় তিনি গুণ। আপুনি টুলটোৰ তথ্য টেবুলত থকা বৰ্ষপঞ্জিৰ সংখ্যাৰে ইয়াক পৰীক্ষা কৰিব পাৰিব।

আকাশৰ গ্লোৱে নিজস্ব উজ্জ্বলতাৰ পটভূমি যোগ কৰে। এটা নক্ষত্ৰ কেৱল তেতিয়াহে দৃশ্যমান হয় যদি ই সেই পটভূমিৰ বিপৰীতে যথেষ্ট উজ্জ্বল হৈ থাকে, গতিকে উজ্জ্বল আকাশে সীমাবদ্ধ মাপ বৃদ্ধি কৰে। Bortle সীমাসমূহ প্ৰত্যক্ষক-ভিত্তিক সৰল পৰিসীমা, এটা ভৌতিক আইন নহয়, আৰু আপোনাৰ নিজৰ ফলাফল আপোনাৰ চকুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, অন্ধকাৰ অনুকূলন আৰু আবহাওয়া।

কিদৰে আলোক প্ৰদূষণৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰিব পাৰি, ডাৰ্কস্কাই ইনটাৰনেশ্যনেলৰ আলোকৰ নীতি অনুসৰি: কেৱল যিটো আলোকৰ প্ৰয়োজন হয় তাকহে পোহৰ কৰক, কেৱল যেতিয়াই ই প্ৰয়োজনীয় হয়, প্ৰয়োজনতকৈ উজ্জ্বল নহওক, সম্পূৰ্ণ আৱৰণেৰে তললৈ লক্ষ্য কৰি আৰু গৰম ৰঙত (নিম্ন নীল আলোক, যি বায়ুমণ্ডলত অধিক বিকিৰণ কৰে)।