रात्रीचा आकाश व प्रकाश प्रदूषण

या सर्व गोष्टींमुळेच मानवी इतिहासात अनेकदा असे घडले आहे की, माणसे आकाशाकडे बघत होती आणि आपण ज्या आकाशगंगेत राहतो ते पाहत होते. आजच्या जगात प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या घरातून बाहेर पडूनही सूर्यग्रहण पाहता येते. हा उपदेश आपल्याला आकाश वाचायला शिकवतो आणि आपण काय गमावतो हे समजून घेण्यास शिकवतो.

हे पुस्तक जगातील सर्वात जुने पुस्तक आहे. प्रकाश प्रदूषणामुळे ते बंद पडले आहे.

बघ

या शहरात आकाशात अनेक तारे दिसतात आणि त्यातील काही आपल्याला दिसू शकतात. या ठिकाणी एक मोठा तलाव आहे, ज्यात दररोज हजारो लोक स्नान करतात आणि या तलावाच्या पाण्याने अनेक गावे स्वच्छ होतात.

फरक असा आहे की प्रकाश प्रदूषण: कृत्रिम प्रकाश जो वर जातो आणि आकाश उजळवतो. हा तारा अत्यंत तेजस्वी असून तो लाल राक्षसी तारा आहे.

याचे कारण म्हणजे, 1 (एक खरोखरच काळोखी जागा) ते 9 (आंतरराष्ट्रीय शहर) पर्यंतच्या साधनात स्लाइडरला ढकलणे. The stars are real: they come from a catalogue of the 9,000 or so brightest stars in the sky. कितीही लोकं गायब होतात ते बघा.

हे फक्त तारा पाहण्याबद्दल नाही. रात्रीच्या प्रकाशाने अंधकारात शिकार करणाऱ्या प्राण्यांनाही परिणाम होतो आणि ते जमिनीऐवजी आकाशाला प्रकाश देऊन ऊर्जा वाया घालवतात. हे आमच्याशी जोडले आहे लाल उपक्रम आणि रात्रीच्या आकाशाचे संरक्षण करण्यासाठी प्रकाश उपक्रम.

समजले

ग्रहाचे दृश्यप्रतीचे मापन दृश्यमानता. याचे मुख्य कारण म्हणजे या तार्‍यांमधील प्रकाशाचे प्रमाण कमी आहे.

• सिरीअस हा रात्री सर्वात तेजस्वी असलेला तारा सुमारे −1.5 आहे.
• The faintest stars most people can see from a dark site are about magnitude 6 to 7.
• In a city, the limit may be magnitude 4 or brighter.

याचे नाव जॉन बोर्टलच्या Bortle scale, ज्याला 2001 मध्ये प्रकाशित करण्यात आले होते, त्यावरून दिले गेले आहे. प्रत्येक वर्गात एक विशिष्ट दुर्बल दृश्यमान दृश्यमानता येते:

बोर्टल वर्ग	Description	सर्वात तेजतारा
1	उत्तम गडद स्थळ	76 ते 80.
3	ग्रामीण आकाश	6.6 ते 7.0
5	उपनगरी आकाश	56 ते 60.
7	उपनगरीय/शहरी परिवर्तन	4.6 ते 5.0
9	शहरातील आकाश	सर्वोत्तम 4.0

यातील बहुतेक तारे अतिशय तेजस्वी आहेत, तर काही ताऱ्यांची दृश्यप्रत ही खूपच कमी आहे. In the Yale catalogue, about 5,000 stars are brighter than magnitude 6, but only about 500 are brighter than magnitude 4.

2016 च्या जागतिक एटलसमध्ये असे आढळले की, 80% पेक्षा जास्त लोक आणि अमेरिकेत व युरोपात 99% हून अधिक लोक प्रकाश प्रदूषित आकाशाखाली राहतात.

मास्टर

हे एक लॉजिकल डिव्हाइस आहे. For two stars with fluxes F₁ and F₂:

m₁ − m₂ = −2.5 · log₁₀(F₁ / F₂)

A difference of 5 magnitudes is exactly a factor of 100 in flux, so one magnitude is a factor of 100^(1/5) ≈ 2.512.

या तार्‍यांमधील प्रकाश किती वेगाने पसरतो? जर तारे समान प्रमाणात अंतराळात पसरले तर, सर्व समान तेजस्वीतेसह, m पेक्षा अधिक चमकदार संख्या वाढेल 10 ^ (0.6 m): प्रत्येक धुसर दृश्यप्रतीसाठी सुमारे चार पट जास्त तारे. The real Galaxy is not uniform, so the observed growth is smaller, around three times per magnitude near the naked-eye limit. या पुस्तकात त्यांनी मराठीतील विविध प्रकारच्या कादंबऱ्यांची माहिती दिली आहे.

याचे कारण म्हणजे त्याचे प्रकाशीय क्षेत्र हे त्याच्या पृष्ठभागाच्या प्रकाशीय क्षेत्रापेक्षा जास्त असते. हा तारा पृथ्वीपासून इतका दूर आहे की, त्याच्या प्रकाशाने पृथ्वीवर दिसणारे सर्वच तारे त्यावरून स्पष्ट दिसतात. याचे कारण म्हणजे, हे तत्त्वज्ञान केवळ भौतिकशास्त्रावर आधारित नाही तर ते मानवी जीवनातील सर्व घटकांवर आणि त्यांच्या परस्परसंबंधांवरही अवलंबून आहे.

प्रकाश प्रदूषणाविरुद्ध काय काम करते, डार्कस्काई इंटरनॅशनलच्या प्रकाश सिद्धांतांनुसार: फक्त प्रकाशाची गरज आहे, फक्त तेव्हाच जेव्हा ती आवश्यक असते, आवश्यकतेपेक्षा अधिक चमकदार नाही, पूर्ण शिल्डसह खाली दर्शविले जाते आणि गरम रंगात (जास्त निळा प्रकाश, जो वातावरणात जास्त पसरतो).