Kini idi ti a fi ni àwọn ìgbà

Àkọlé yìí tì kọ́ nípa àwọn ìṣàmúlò-ètò Local Solar System Foundation àti láti lè fi pamọ́ sí ẹnití o fẹ́. Ò ní ìmọ̀ràn nínú àkọlé yìí?

Àwọn Ìjánu-ìwé-ìṣàfilọ́lẹ̀ Sáà

Ṣí ojú-ìwé ìtàn

Kini yi? Kini idi tí àwọn ìgbà otutù jẹ́ gbona àti àwọn ìgbà kejì nípa? Aṣàfilọ́lẹ̀ ìtàn ilẹ̀ náà tí a fi pamọ́, láti sé bẹ̀ẹ̀ lórí ọdun kan, ojú-ìhàn fún àwọn ibi mìíràn wòò rí Ojú kọ̀ǹpútà náà jú tabi sí isalẹ́ nínú àwọ̀yé, ati fun àwọn àkójọpọ̀ ààgò. Àtòjọ-ẹ̀yàn yìí ń ṣàfihàn ìwọ̀n yìí fún àwọn ààyè-iṣẹ́ gbogbò àti àwọn ọjọ̀ gbogbò.

Bii o ṣe le lo: Yan ààyè-iṣẹ́ rẹ̀ láti inú "Ìpa Rẹ̀" (tabí tí o bá tẹ̀ ìwọ̀n), ki o si tẹ̀ àwọn àyọkà àti àwọn bọ́tìnì. Tọ̀jù Àgbà 3D láti yín.

Àwọn ààyè-iṣẹ́

Latitude

Àwọn àgbèwọlé

Ìgá Ojú-oorun nínú àwọn ìsàlẹ̀-ilà

Ìgbá tí a fi pamọ́

Àwọn ààyè-iṣẹ́ Latitude Àwọn ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́:

Ààyè Rẹ́: London

Wó bí Ojú-oorun ṣe ǹlà níbí tí o bá jẹ, lórí àwọn ìṣàmúlò-ètò tí o yàn láti inú àwọn ààyè-iṣẹ́.

Wá àwọn ààyè-iṣẹ́

Àwá-ìwé rẹ̀ yoò bí òjútó rẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́. Àwọn ààyè-iṣẹ́ rẹ̀ ní a lò lori ojú-ìwé yìí, láti mú àwọn ìṣàmúlò-ètò. O kò jẹ́ pé a fi pamọ́ tàbí a tì gbé è lọ́wọ́lọ́wọ́.

Àwòrán

Ìtàn
Sunset
Ìwọ́dé
Sun tí o gàjú nínú
Àwọn ààyè-iṣẹ́

Ààyè-iṣẹ́ Ojú-oorun Nínú Ojú

Ìwọ́ àìlẹ̀ nínú oṣù Àwọn àgòjútó ààyè-iṣẹ́ fún gbogbo ọjọ́ tí o bá jẹ́. Àtòjọ-ẹ̀yàn náà ń tọ́ka sí àwọn ìtàn tí o yàn.

Àwọn ààyè-iṣẹ́

Àtòjọ àwọn ààyè-iṣẹ́: GeoNames (geonames. org), CC BY 4.0. Ìgbà ìṣàlàyé, ìpàdé ojú-oorun àti ipó Ojú-oorun: àwọn fọọmù tí a lo fún ìṣàlàyé ojú-oorun tí a fi kọ̀ǹpútà wọ́n lọ́wọ́lọ́wọ́, láti J. Meeus, Aagógìnì Astrenomical. Ìpàdé ojú-oorun àti ìpàdé ojú-oorun nígbà tí ojú-òkè Ojú-oorun bá tẹ̀tẹ̀ sí ojú-ìhàn pàtó, tó lè jẹ́ pé ojú ojú náà ń rọ́ọ̀kan, láti jẹ́ pé wọn ǹfi àwọn ọjọ́ tòotó jú àwọn àwọn àwọn àwòrán géómétrì tí wa ní àrin. Àwọn ààyè-iṣẹ́ àkókò tí wọ́n gbàwọlé láti inú àwá-ètò rẹ̀.

Ìgbá tí a fi pẹ̀lú ọjọ̀ níbẹ̀ ní ìṣàfarawé (ìwọ̀n Ojú-ayè lórí àwọn oju-òkè pánẹ́ẹ̀lì). Afẹ́ náà ń rọ́ọ̀nù ojú-ayè, láti jẹ́ pé ọjọ́ tòotọ ní àwọn iṣẹ́jù diẹ́ jú.

Wá yìí

Yan ilu rẹ, ki o tẹ "Oju-ọjọ́ Kẹrin" àti "Oju-ọjọ́ Oṣù".Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Ìgbà wo nínú ọjọ́ rẹ̀ tí o jú tí o kù lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́? Tí o bá jẹ́ pé o fẹ́ gbè ní pàtó àwọn ìṣàfarawé, a óò dí ìpàdé náà jú.
Yan Quito, nínú àwọn ìṣàfarawe-òkè, ki o si tẹ̀ Pánẹ́ẹ̀lì.Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Ọjọ́ náà tí wọ́n tí n bọ́ 12 àwọn aago ní gbogbo odun náà, àti Ojú-ìwọ̀n náà lórí igun-ìgbá. Nínú ìsàlẹ̀-ilà, àwọn ojú ojó jẹ́ nipa ojú ojó, kò sí ojú ọjọ́.
Yan Reykjavík ki o tẹ "June solstice".Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Oju-ọjọ naa ti pọ ni kete lẹhin aago mẹta ati pe o di mimọ lẹẹkansi ṣaaju 3 a.m., ati pe ko si le jẹ dudu patapata. North of the Arctic Circle (66.6° N) it does not set at all.
Lọ́nà ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́ sí 0°, láti inú 90°.Àwọn ìṣàmúlò-ètò: Tí kò bá jẹ́ ìṣàfarawé, ọjọ̀ kan ní 12 àwọn iṣẹ́jù ní gbogbo ibì tí àwọn sáà náà. Tí a bá jẹ́ ìṣàfàwé nlà, bi Uranus ṣe jẹ́, tí a fi ààyè rẹ̀ pàtó, àwọn sáà náà dí ìgbà pílátì.

Àwọn àmì-àṣírí láti mọ

Àtòjọ-ẹ̀yàn ààyè-iṣẹ́ (ọ̀fẹ́ ìṣàfarawé kọ́kọ́)

Àwọn ààyè-ìwé tí a bá fi pamọ́ nínú àwọn ìṣàfarawé àti àwọn ìpàdá
Latitude	Equinox	June solstice	Àwọn ààyè-iṣẹ́
0° N	12 h	12 h	12 h
23.44° N	12 h	13.4 h	10.6 h
40° N	12 h	14.8 h	9.16 h
51.5° N	12 h	16.4 h	7.6 h
60° N	12 h	18.5 h	5.51 h
66.56° N	12 h	24 h	0 h
80° N	12 h	24 h	0 h

Oṣu kẹfa ni o wa ni ibẹrẹ ti ọdun, ati pe o jẹ oṣu keji ni aarin ọdun. Nítorí náà, ìgbà tí a fi pẹ̀lú́ ìgbà kan kò lè jẹ́ ohun tí ó mú igba otutú gbona. O jẹ idi ti o tọka si bi 23 degrees, ati pe o ni lati yi gbogbo ohun pada.

Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìwọ̀n-ìwọ̀n tí a rì láti inú ojú-ayé. — Àwọn ààyè-iṣẹ́ gbogbo nínú ilẹ̀, láti inú àkọléfà DSCOVR. Credit: NASA

Awọn akoko wa lati tilẹti, kii ṣe lati ibuso.

Wo

Ṣàfikún nípa àwọn ìṣàmúlò-ètò

Ni ibẹrẹ Oṣù Kejìlá, ni aarin igba otutu ti o wa ni ariwa. Nítorí náà, ìgbá tí a fi pẹ̀lú́ rẹ̀ kò lè jẹ́ ohun tí ó mú igba otutù.

Awọn eniyan pupọ ro pe igba ooru ṣẹlẹ nigbati ilẹ ba wa ni igbẹhin si oju ojo. Kò jẹ́ buburu. Àwọn ààyè-iṣẹ́ tí a fi pamọ́ sí Ojú-oorun January, ti o jẹ igba otutu ni Europe, North America ati diẹ ninu Asia.

Àwọn àgbékalẹ̀ ìṣàfarawé tí a fi pamọ́. O ni iwọn otutu ti o pọju ti 23.4 °C. Aṣà ti n pán ní ọna kanna nínú àwọn ibi (sí igun Orin-oorun) ni gbogbo odun. Àwọn àmì-ìwé:

Ninu Oṣù, aarin ariwa ti ilẹ wa ni o ṣii si Sun. Awọn ọjọ jẹ to, Oju-ọjọ pọ si ga, ati pe iwọ-oorun ni igba ooru. Òkè ní ọ̀run.
Ninu Oṣù Kẹrin, o jẹ ọna ti ko tọ.
Ninu Oṣù ati Ọ̀jọ́ Kẹtà, ko si ẹ̀kan ninu wọn ti n bọ̀ lọ́wọ́ Sun. Ọjọ́ atì ìwọ̀n jẹ́ kanna ni gbogbo ibi. Àwọn yìí ní àwọn equinoxes.

Wá Àwá-ìwé Ìgbà Ìṣẹ́ nínú àwọn ìṣàfilọ́lẹ̀. Gbé àwọn ìtàn àti latitítì lọ́wọ́lọ́wọ́ láti wó àwọn ohun meji tí wọ́n bá yipada: bi Ojú-oorun se n bọ́ nínú aago kẹrinlà, àti bi àwọn iṣẹ́jú tí o tí wa nínú aago kejì.

Àwọn ààyè-iṣẹ́

Àwọn ìṣàfarawégbè mejì mú àkóónú náà:

Ìhàn Ojú-ayé. Tí Ojú-ayé bá jẹ́ giga, ìwọ̀n rẹ̀ ń dà ààyè láti inú àwọn àgbèwọlé lọ́wọ́lọ́wọ́ náà láti gba ìránràyàn tí o jú àwọn mérí kọ̀ọ̀kan lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́. Ti o ba ti wa ni isalẹ, awọn kanna beam jẹ pin lori kan tobi agbegbe.
Ìgbá tí ọjọ́ náà. Àwọn àgojú-àí ìṣàfarawé ní igba pínpẹ jú láti fi hàn àti àwọn aago pínpẹ jú láti fi hàn.

Ìgbà tí Suǹ wa ní guusu tabi ní iwọ́de tí a pe ní ìpàlẹ̀ rẹ̀. O n gbe laarin +23.44° (solstice ti o waye ni Oṣu Kẹsan) ati -23.44° (solstice ti o waye ni Oṣu Kẹjọ) ati pe o lọ si 0° ni awọn ekuinoks.

Nínú ààyè-iṣẹ́, ìwọ̀n Ojú-oorun nínú ojú-ìhàn ni:

ìsàlẹ̀-ilà àwọn ààyè-iṣẹ́ = 90° − |latitude − declination|

Fun London (51.5° N) ni Oṣu Kẹsan: 90 − |51.5 − 23.44| = 61.9°. Ni Oṣu Kẹsan: 90 − |51.5 + 23.44| = 15.1°. O jẹ iyatọ nla ni bi ina oju-ọjọ ṣe n gbona ilẹ.

Ninu awọn apata, ohun kan ti o buruju ṣẹlẹ. Ni apa ariwa ti Arctic Circle (66.56° N) ni o kere ju ọjọ kan wa ni gbogbo ọdun nigbati Oju-ọjọ ko ba sun, ati ọkan nigbati o ko ba sun.

Àwọn àyọkà ìṣàmúlò-ètò

Ìgbá tí a bá fi àwọ́ ọjọ́ ṣẹ̀dà láti inú ààyè-iṣẹ́ H₀ tí a bá fi suǹmọ́, níbí tí ìsàlẹ̀-ilà Ojú-oorun bá padé oju-ìwọ̀n pánẹ́ẹ̀lì:

cos H₀ = −tan φ · tan δ, ojú-ìhàn = 2H₀ / 15 àwọn ìṣàmúlò-ètò

pẹlú ìwọ̀n àwọn ààyè-iṣẹ́ φ atí ìgbàdálẹ̀ δ, H₀ nínú àwọn ìpele. Ti −tan φ · tan δ ≤ −1, Oju-ọjọ ko le sun; ti o ba jẹ ≥ 1, ko le sun. Ninu afẹfẹ (φ = 0) fọọmu naa fun wa ni awọn wakati 12 ni gbogbo ọjọ ọdun.

Ó jẹ́ ọjọ̀ geometric. Iwọ-oorun ti o wa ni otitọ jẹ igba pipẹ nipasẹ awọn iṣẹju diẹ nitori pe oju-aye n ṣe igun ina lori oju-ọjọ (iṣiro, nipa 0.57 °) ati nitori pe a sọ pe ọjọ-ori ti Sun jẹ nipasẹ oke ti Oju-ọjọ, kii ṣe ibi-afẹde rẹ (ni ayika 0.27 °). Awọn tabili sunrise ti o fọwọsi lo -0.833° nibikibi 0°.

The declination itself comes from the Sun’s ecliptic longitude λ and Earth’s obliquity ε: sin δ = sin ε · sin λ. Àtòjọ-ẹ̀yàn náà ló àwọn ìṣàmúlò-ètò U.S. Naval Observatory’s approximate formula for λ, accurate to about 0.01° this century.

Àwọn ìṣàfarawé ààyè-iṣẹ́ ìjánu-ìrò jẹ́ òótọ́ látì jẹ́ kéré. Ninu perihelion (147.1 milionu km) ati aphelion (152.1 milionu km) ina ti o de si ilẹ yipada nipasẹ (152.1/147.1)² ≈ 1.069, nipa 7%. Tilt yio yipada ni aago owurọ ina ojo fun kan square mita ni London nipa a factor ti sin 61.9° / sin 15.1° ≈ 3.4, ati awọn ọjọ gigun nipasẹ kan factor ti o ju meji lọ.

Wá

Fi àwọn ìwọ̀n pánẹ́ẹ̀lì hàn nínú ibi tí o bà jẹ. Wá àwọn àyọkà ọjọ́ rẹ̀ tòjú. Lọ́nà, wọ́ inú àwọn ìṣàmúlò-ètò ìsàlẹ̀-ilà ásí-lẹ́tà láti díde 0: wò nípa àwọn sáà? Jẹ́rà 90 àwọn ìjánu-ìtàn, bi Uranus ràí.

Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìsàlẹ̀-ilà

3 àwọn ìsàlẹ̀-ilà tó kù. Yan àwọ̀n láti wó tàbí o tí òótọ́.

Kini ti o fi jẹ ki a ba awọn akoko ilẹ-aye ṣe?
1. A Àwọn ààyè-iṣẹ́ tí o kù ju Ojú-oorun lọ nínú igba otutu
2. B Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́
3. C Àwọn ààyè-iṣẹ́
4. D Àwọn ìyipadà nínú àwọ̀yé Ojú-ìhàn
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
B. Àwọn ààyè-iṣẹ́ ìṣàfarawé àwọn ààyè-iṣẹ́ Oju-ọjọ ti o dara julọ lati wo ilẹ ni Oṣu Kẹjọ, ni igba ooru.
Nínú àwọn aagójún, ibi wo ní 24 ààyè-ìwọ̀n?
1. A Àwọn ààyè-iṣẹ́
2. B London
3. C Àwọn ààyè-iṣẹ́
4. D Àwọn ààyè-iṣẹ́ South
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
C. Àwọn ààyè-iṣẹ́
Nínú àwọn ekinósì, bawo ní o tì jẹ́ ọjọ́ ni gbogbo ibi ní pàtó (kò fi ipá ojú-ayè han)?
1. A 12 àwọn ìgójùtó
2. B 24 àwọn ìgójùtó
3. C O dá lori àwọn ìjàlẹ̀-ilà
4. D 0 àwọn iṣẹ́jù
Fi àwọn ìṣàmúlò-ètò hàn
A. 12 àwọn ìgójùtó

Àwọn àyọkà ìparí

Tí a yàn láti inú àwọn ìṣàfarawé-ìdáràn
Ka àkọlé
Tí a tì ṣe àwọn ìṣàfarawégbèsì
Tí a bá fi àwọn ìtàn pamọ́

Àwọn àkọlé àwòrán

Àwọn àkọlé nínú ìwé-ìwé yìí

Àwọn Ìṣàmúlò-ètò

Àkọlé yìí ní ìṣẹ̀dà CC BY-SA 4.0.

Àwọn ìrànwọ́ àti àkọlé lòòlù àwọn módè́ì tí a fi pamọ́ fún ìmọ̀. Kò yẹ ki wọn lò fún ìṣàfihàn, ìṣàmúlò-ètò àti àwọn ìṣẹ̀dá iṣẹ́. Àwọn ìwé-ẹ̀rì ní ọ̀fẹ̀ àti àwọn ààyè-iṣẹ́ kò ní ìgbà gbà. Ka àwọn ìṣàmúlò-ètò ìròyìn