Ena a mabungwewa angagwiritsidwe ntchito ndi makina ndipo angapereke zosagwirizana. Kuthandiza kukulitsa izo Werengani Chingelezi choyamba
Chifukwa timakhala ndi nyengo
  1. Kuphunzira
  2. Explorer
Explorer · Modyuli 4

Chifukwa timakhala ndi nyengo

Sikuti ndi za kuwala kwa dzuwa, koma za kuwala kwa mwezi. Taonani chifukwa chake masiku a chilimwe ndi otalika ndipo masiku a m'mawa wa chilimwe ndi ochepa.

12 min

NASA

Mfundoyi anapanga ndi Local Solar System Foundation gulu la akatswiri ndi angasinthe ndi wodziwa reviewer. Kodi muli ndi chidziwitso pa nkhani imeneyi? Suggest an edit

Seasons Explorer

Kutsegula tsamba lonse

Kodi ndi chiyani? N'chifukwa chiyani masiku a chilimwe ndi ozizira? Mtundu wa dziko lapansi umasintha, choncho chaka chilichonse malo onse amaona dzuwa likukhala pamwamba kapena pansi pa mdima, komanso nthawi zambiri kapena pang'onopang'ono. Izi zikusonyeza kuti kwa malo onse ndi tsiku lililonse.

Momwe mungagwiritsire ntchito: Sankhani mzinda wanu pansi pa "Inu malo" (kapena kunyamula latitude), ndiye sankhani tsiku kapena dinani solstice batani. Sungani 3D ya dziko lapansi kuti izungulire.

_Taonani
Latitude
Kuwala kwa dzuwa
Kutalika kwa dzuwa pamadzulo
Mphindi

Malo anu: London

Onani momwe dzuwa limakhalira komwe muli, pa tsiku lomwe mwasankha pamwambapa.

Msakatuli wanu adzakufunsani koyamba. Malo anu amagwiritsa ntchito izi zokha, kuti apange zowonjezera. Sichidzasungidwa kapena kutumizidwa kulikonse.

kapena gwiritsani ntchito

Kuwala kwa dzuwa
Kuwala kwa dzuwa
Kuwala kwa tsiku
Sun highest at
Kuwala kwa dzuwa

Mtundu wa dzuwa m'nyanja
Kuwala kwa tsiku m'chaka Maola a dzuwa kwa tsiku lililonse la chaka. Tebulo limasonyeza tsiku lomwe mwasankha.


Kuchokera ku GeoNames (geonames.org), CC BY 4.0. Kutuluka kwa dzuwa, kulowa kwake ndi malo a dzuwa: formulas of the NOAA Global Monitoring Laboratory solar calculator, from J. Meeus, Astronomical Algorithms. Kutuluka kwa dzuwa ndi kulowa kwake ndi pamene mbali ya pamwamba ya dzuwa imakhudza mtunda wozungulira, polola njira yomwe mpweya umadula mwanga, choncho amapatsa masiku otalika kwambiri kuposa chithunzi cha geometric pansipa. Madera a nthawi amachokera pa seva yanu yokha.

M'madera ena, masiku a tsiku ndi nthawi ya usiku zimasiyana kwambiri. Nthawi yoti tsiku likhale lofupika ndi kutalika kwa dzuwa (kuchokera kukatikati mwake).

Pezani izi
  1. Sankhani mzinda wanu, ndiyeno dinani "June solstice" ndi "December solstice".Kudziwitsa: Kodi tsiku lanu lotalika ndi liti kuposa tsiku lanu lfupi?Kapena ngati muli kumbali ya equator, pali kusiyana kwakukulu.
  2. Sankhani Quito, pa equator, ndi kumadula Play.Kudziwitsa: M'masiku 12 onse a chaka, dzuwa limawoneka nthawi zonse. Pafupi ndi equator, masiku amayamba ndi mvula ndipo sikuti ndi kuwala kwa tsiku.
  3. Sankhani Reykjavík ndi kukanikiza "June solstice".Kudziwitsa: The Sun sets just after midnight and rises again before 3 a.m., and it never gets fully dark. Kumadzulo kwa Arctic Circle (66.6° N) sichidzakhazikitsidwa panthawi iliyonse.
  4. Sungani kuwala kwa axial ku 0°, kenako ku 90°.Kudziwitsa: Ngati sikuti pali kuzungulira kwa mwezi, tsiku lililonse limakhala ndi nthawi ya 12 patsiku ndipo manyengo amasiya.Ngati pali kuzungulira kwakukulu, monga pa Uranus, komwe kumasinthana, manyengo amasintha kwambiri.
Mawu kuti adziwe
Tabula ya deta (malemba osiyanasiyana)
Maola a dzuwa (geometric) pa solstices ndi equinoxes
LatitudeEquinoxJune solsticeDecember solstice
0° N12 h12 h12 h
23.44° N12 h13.4 h10.6 h
40° N12 h14.8 h9.16 h
51.5° N12 h16.4 h7.6 h
60° N12 h18.5 h5.51 h
66.56° N12 h24 h0 h
80° N12 h24 h0 h

M’nyengo yozizira, mwezi umakhala wotentha kwambiri ndipo nthawi zambiri umafika pamapeto kwa mwezi wa January. Koma nyengo yozizira siyimachititsa kuti zikhale zotentha. Mfundo yokhayo yomwe imasintha zonse ndi kuzungulira kwa madigiri 23.

M'malo mwake, dziko lapansi limawoneka ngati lozungulira.
M'malo mwake, mpweya wamadzi umachokera ku nyanja yamadzi. Credit: NASA

Masiku akubwera kuchokera ku tilt, osati kuchokera pambali.

Onani

Kuzindikira koyamba: m'mwezi uti dziko lapansi likupita kumadzulo kwambiri?

Mu January, m’mawa wa kumadzulo kwa nyengo yozizira. Koma nyengo yozizira siyitha kuchitika nthawi imeneyi.

Anthu ambiri amaganiza kuti nyengo yozizira imachitika pamene dziko lapansi likupita kumbali ya dzuwa. Sichoncho. Dziko lapansi ndi lokha limene lili pafupi kwambiri ndi dzuwa m’mayambiriro January, yomwe ndi nthawi ya chilimwe ku Europe, North America ndi ambiri a Asia.

Mfundo yachibadwa ndi kuti dziko lapansi ndi yozungulira. Mtundu wa 23.4 umatha kupezeka pa ma CD osiyanasiyana. M’madera ena, nyengo imayamba nthawi yachisanu (kumadzulo kwa dziko lapansi) ndipo imatha mpaka masiku asanu ndi awiri. Chifukwa chake:

  • Kusintha June, mbali ya kumadzulo ya dziko lapansi imangozungulira ku Sun. Zimachitika nthawi yachilimwe, pamene dzuwa limatuluka ndipo nyengo yozizira imayamba. Kumadzulo kuli zisanu.
  • Mu December, ndi m’njira ina.
  • Pa nthawi ya March ndi September, sikuti imodzi mwa miyezi iwiri imazungulira ku Sun. M’masiku otentha kwambiri, tsiku ndi usiku zimafanana. Izi ndi equinoxes.

Pezani Seasons Explorer pamwambapa. Mukhozanso kusintha tsiku ndi latitude ndipo mudzaona zinthu ziwiri zikusintha: momwe dzuwa limawonekera pamadzulo, komanso nthawi iti ya kuwala kwa dzuwa.

Kumvetsa

Makhalidwe awiri amachititsa kuti nyengo ikhale yotentha:

  1. Mtengo wa dzuwa. Ngati dzuwa ndi lalikulu, mwanga umakhudza kwambiri dziko lapansi ndipo pa mita imodzi ya m’lifupi pali mphamvu zambiri. Ngati mpweyawo ndi wotsika, mpweya wa m’mphepete mwake umatha kutulutsa kutentha kwambiri.
  2. Mphindi Nthawi zambiri za dzuwa zimatanthauza nthawi yayitali kuti ikhale yotentha komanso usiku wotsika kuti ukhale woyera.

Mtundu wa dzuwa womwe umawoneka kumadzulo kapena kum’mawa kwa equator amatchedwa “Sunset”. Declination. Zimasintha pakati pa +23.44° (solstice ya June) ndi −23.44° (solstice ya December) ndipo zimapita 0° pa equinox.

Pamadzulo, kutalika kwa dzuwa pamwamba pa horizon ndi:

noon height = 90° − |latitude − declination|

For London (51.5° N) in June: 90 − |51.5 − 23.44| = 61.9°. In December: 90 − |51.5 + 23.44| = 15.1°. Izi ndi chifukwa chakuti kutentha kwa dzuwa kumasintha kwambiri kutengera malo.

Pafupi ndi mapiri pali malo ena ochititsa chidwi. Kumadzulo kwa Arctic Circle (66.56 ° N) pali tsiku limodzi pa chaka pamene dzuwa silidzaza, ndi tsiku lina pomwe silimatuluka.

Woyang’anira

Mphindi ya madzulo imachokera pa nthawi yoti dzuwa lipite kumapeto kwa mwezi, pamene chigawo chakum’mawa cha dziko lapansi chimakumana ndi nyanja ya m’mphepete mwake.

cos H₀ = −tan φ · tan δ,   kuwala kwa tsiku = 2H₀ / 15 maola

ndi latitude φ ndi declination δ, H₀ m’maudindo. Ngati −tan φ · tan δ ≤ −1, dzuwa silidzagwa; ngati ≥ 1, silimatuluka. Pa equator (φ = 0) formula imapereka maola 12 pa tsiku lililonse la chaka.

Ndi tsiku la geometric. Kuwala kwa tsiku kuli kofupi ndi maola angapo chifukwa cha mpweya wozungulira womwe umasintha kuwala (kuwonongeka, pafupifupi 0.57 °) ndipo chifukwa chotuluka kwa dzuwa kumafotokozedwa ndi mbali ya pamwamba ya dzuwa, osati m’mphepete mwake (kupitilira 0.27 °). Malinga ndi lamulo la kuwala kwa dzuwa, masamba a -0.833° amagwiritsa ntchito 0°.

The declination itself comes from the Sun’s ecliptic longitude λ and Earth’s obliquity ε: sin δ = sin ε · sin λ. Chidachi chimagwiritsa ntchito U.S. Naval Observatory’s approximate formula for λ, accurate to about 0.01° this century.

Mphamvu ya kuwala ndi yotsika koma yolimba. Panthawi ya perihelion (147.1 mamiliyoni a makilomita) ndi aphelion (152.1 mamiliyoni a makilomita), mwanga wa dzuwa umasintha kuchokera ku (152.1/147.1)² ≈ 1.069, pafupifupi 7%. Tilt amasintha madzulo kuwala kwa dzuwa pa mita imodzi ya m’lifupi ku London ndi factor of sin 61.9 ° / sin 15.1 ° ≈ 3.4, ndi tsiku lotalika ndi factor ya kuposa awiri.

Pitani

Sankhani latitude kuti mupite komwe muli. Pezani tsiku la tsiku lanu lotalika kwambiri. Kenako, chotsani slider ya axial tilt ku 0 degrees: kodi chimachitika ndi nthawi za chaka? Yesetsaninso 90 degrees, monga Uranus.

Chifunso chofulumira

3 mafunso ofulumira. Sankhani yankho kuti muwone ngati muli bwino.

  1. Kodi ndi chiyani chomwe chimachititsa kuti dziko lapansi likhale losiyana?

    1. A Dziko la dziko lapansi likupita kumadzulo kwa dzuwa nthawi ya chilimwe
    2. B Kuwala kwa dzuwa
    3. C Mwezi
    4. D Kusintha kwa kuwala kwa dzuwa
    Onani yankho

    B. Kuwala kwa dzuwa M'nyengo yozizira, mwezi wa January ndi umene umawoneka wotentha kwambiri.

  2. Pa nthawi ya mwezi wa June, komwe kuli masiku 24 owala?

    1. A Equator
    2. B London
    3. C North Pole
    4. D South Pole
    Onani yankho

    C. North Pole

  3. Pa equinox, kodi tsiku ndiloitali bwanji padziko lonse lapansi (kusiya kuganizira zotsatira za mpweya)?

    1. A 12 maola
    2. B 24 maola
    3. C Izi zimadalira pa longitude
    4. D 0 maola
    Onani yankho

    A. 12 maola

Kumaliza

  • Anasewera ndi interactive
  • Onani nkhaniyo
  • Kodi chida
  • Yatenga chidziwitso

Sankhani mfundo yomaliza kuti muyisungire pa chipangizo chanu.

Mawu m’chifundochi

Zolemba

Maphunzirowa ali ndi ufulu wogwiritsa ntchito CC BY-SA 4.0.

Zipangizo ndi zitsanzo zimagwiritsa ntchito mapangidwe osinthidwa kuti aziphunzira okha. Sayenera kugwiritsidwa ntchito poyendetsa, kupanga miyezo kapena kukhazikitsa njira iliyonse yogwiritsira ntchito. Onani zoletsa za masamba ophunzitsa