Mfundoyi anapanga ndi Local Solar System Foundation gulu la akatswiri ndi angasinthe ndi wodziwa reviewer. Kodi muli ndi chidziwitso pa nkhani imeneyi? Suggest an edit
Orrery
Kutsegula tsamba lonseSolar system, tsopano. Padziko lonse ndi kumeneko kuti ndi lero, anachita kuchokera NASA Ma formula a JPL. Dinani play ndipo nthawi idzayenda mofulumira, kuti muthe kuwona maplaneti akuzungulira dzuwa: momwe planeta ikukulire kumadzulo kwa dzuwa, imayenda mofulumira kwambiri. Dinani pa dziko lililonse kuti mupiteko ndikuwone ngati likuyenda.
Pezani izi
Mtengo wowerengeka: maplaneti amasungidwa ngati aakulu kuposa momwe ziliri, ndipo maulendo amasunthidwa kuti maplaneti onse azigwirizana pazenera limodzi. Sungani ku kutalika kwachidule kuti muone chinyezi cha m'mphepete mwake.
Momwe mungagwiritsire ntchito
- Onani
- Zimagwiritsa ntchito ma kiyibodi a + ndi - kuti ziwonjezere kapena kuchepetsa kutalika kwa chithunzicho.
- Sankhani dziko
- Kuti mupite ku planeta, dinani kapena dinani pa planeta kuti mupiteko ndi kuitsatira. Mudzaona kuti ili bwanji mbali ya dzuwa ndi dziko lapansi, komanso kuti ikuyenda bwanji mofulumira. Mawindo amanja amagwiritsa ntchito masamba ozungulira kuti apite kuchokera ku planeta kupita ku planeta; batani la Escape kapena batani lochokera pamwamba likupitanso ku system yonse.
- Nthawi
- Kusewera kumayenda nthawi patsogolo pa liwiro losankhidwa. Sankhani tsiku lililonse, kapena pitani ndi mafelemu mkati mwake. Tsopano ikubweretserani ku lero.
- Kukula
- Mdima ndi wochuluka kwambiri kuti palibe chophimba chomwe chimasonyeza maplaneti onse komanso makilomita omwe ali pakati pawo molingana ndi kutalika kwa nkhope. Mamita owerengeka amakula maplaneti ndipo amachepetsa makilomita; mamita a nkhope amasonyeza onse monga momwe zilili.
Kuyerekezera mamiliyoni awiri
| Dziko | Dzuwa |
|---|
Tabula ya deta (malemba osiyanasiyana)
| World | Kuchokera ku Sun | Kuwala-kuyenda nthawi kuchokera ku dzuwa | Kuwala kwa dzuwa |
|---|---|---|---|
| Mercury | 0.3095 au | 2 min 34 sec | 93° |
| Nthandá | 0.7216 au | 6 min 0 sec | 61.9° |
| Dziko | 0.9898 au | 8 min 14 sec | 50.1° |
| Mars | 1.607 au | 13 min 22 sec | 106° |
| Jupiter | 5.318 au | 44 min 14 sec | 135° |
| Saturn | 9.422 au | 1 hr 18 min | 12.3° |
| Uranus | 19.43 au | 2 hr 42 min | 63.1° |
| Neptune | 29.88 au | 4 hr 8 min | 2.9° |
Madera a planetesimal amagwiritsa ntchito JPL's approximate formulas, oyenera kwa ma arcminutes angapo pakati pa 3000 BC ndi 3000 AD.
Ngati muona m’mawa wowala, zonsezi zikusonyeza kuti nyanja ya Mlengalenga ndi yofanana kwambiri ndi nyanja ya kumwamba. Mukuyenda pa mpira wozungulira wa nyanja, kuzungulira nyenyezi imodzi yokha pakati pa mamiliyoni ambiri. M’nkhaniyi tikambirana mmene zimenezi zingachitike.

M’malo mwake, nyanja ya m’mphepete mwa nyanja imadziwika kuti Milky Way.
Onani
M’mawa umenewu ndi usiku woyera. Mtundu wa nthaka pansi pa miyendo yanu ndi gawo la mpira wolimba wa makilomita 12,742. M’madera ena, monga ku India, nyengo imayamba nthawi yachisanu ndi chiwiri ya mwezi ndipo imatha mpaka tsiku lachisanu ndi chitatu la mwezi.
The Sun is so big that about 1.3 million Earths would fit inside it. M’malo mwake, mpweya wa m’madzi umatha kutulutsa magazi ochuluka kwambiri kuposa magazi a anthu, ndipo amachititsa kuti minofu ya thupi ikhale yolimba kwambiri. Kuphatikiza apo, dzuwa ndi zonse zoperekedwa ndi kulemera kwake ndi Solar system.
M’madera ena, monga ku India, nyengo yozizira ndi nthawi ya dzuwa. Dinani Play ndipo onani mmene maplaneti amayenda. Kumbali ina, ngati dziko lapansi linali lozungulira dzuwa, nyengo yake iyenera kukhala yofanana ndi ya mwezi.
- Mercury Masiku 88.
- Dziko limatenga chaka chimodzi.
- Neptuni, planete yapamtunda kwambiri, imatenga pafupifupi zaka 165.
Solar system yathu ndi imodzi mwa mamiliyoni a star systems mu chingwe chachikulu cha ziwanda zomwe zimatchedwa the Mdima. Pa usiku woyera kwambiri, mungathe kuona ngati chingwe chowala cha dzuwa kudzera m’nyanja ya nyanja. M’malo mwake, cholinga chake ndi kusonyeza kuti zonse zimene timaona ndi zooneka ndi za Mulungu.
Kumvetsa
Makilomita ndi mamita a m’nyanja amadziwika kuti makilomita, komabe anthu ambiri amagwiritsa ntchito mawu akuti mamita.
Astronomical unit (au) Kuwala kwa dzuwa kumachokera ku nyanja yamadzi yomwe ili pakati pa dziko lapansi ndi dzuwa. Kuyambira mu 2012, ili ndi tanthauzo loyenera: 149.597.870.700 mamita, pafupifupi 149.6 miliyoni makilomita. Ndi izi, dongosolo la dzuwa limawoneka bwino kuti liwoneke:
| World | Kuwala kwa dzuwa |
|---|---|
| Mercury | 0.39 au |
| Dziko | 1.00 au |
| Jupiter | 5.2 au |
| Neptune | 30.1 au |
Light-time ndi nthawi yomwe mpweya umafunika kuti upite pambali. Mdima umayenda pa 299,792 km pa mphindi, choncho:
nthawi = kuwala kwa mtunda ÷
Malingana ndi mfundo za m’mabuku a Newton, nthawi yapitayi iyenera kukhala: 1 au: 149,597,871 km ÷ 299,792 km/s ≈ 499 s, kapena 8 minutes 19 seconds. Ngati tiyang’ana ku dzuwa (osati mozungulira, chifukwa chimawononga maso athu), timaona mwanga womwe unalipo zaka makumi awiri zapitazo. Sunlight takes over four hours to reach Neptune.
The light-year ndi kutalika kwa kuwala komwe kumayenda m’masiku amodzi: pafupifupi 9.46 trilioni ya makilomita, kapena 63,241 au. Proxima Centauri ndi nyenyezi yokhayo yomwe ili pafupi kwambiri ndi dziko lapansi, ndipo ili pafupifupi makilomita 4.2 kuchokera kudziko lathu. Mdima wa Milky Way ndi pafupifupi 100,000-zaka za dzuwa m’lifupi.
Woyang’anira
Kugwiritsa ntchito au kunali kuwerengedwa: kunafotokozedwa mwa Gaussian gravitational constant, kotero kuti kukula kwake m’mita anali kuchuluka kwa astronomers omwe ayenera kuzindikira. Radar ranging of Venus and spacecraft tracking in the late twentieth century pinned it down to a few metres. Pa 2012, International Astronomical Union anachita izo mwamsanga mndandanda (Resolution B2), choncho au ndi panobe m’modzi mwa zigawo, monga mita.
Zomwe tikuwerengera bwinobwino lero ndi paramita ya gravity ya dzuwa, GM☉ = 1.32712440041 × 10²⁰ m³ s⁻², kuchokera ku mzere wa maplaneti ndi ndege zakunja. Mtundu wa G × M umadziwika bwino kuposa G kapena M okha, chifukwa G ndi imodzi mwazosasinthasintha zosadziwika bwino kwambiri m’maphunziro a physics. M’madera ena, ma radar amagwiritsa ntchito njira yotchedwa “GPS” yomwe imagwiritsa ntchito GPS monga njira yodziwira malo.
Mafunso awiri ofunikira:
- Earth’s distance is not constant. Earth’s orbit has an eccentricity of about 0.0167, so its distance from the Sun ranges from about 147.1 million km (early January, perihelion) to 152.1 million km (early July, aphelion). Masiku a chaka sapangidwa ndi izi: Januware ndi nthawi ya chilimwe m’chigawo cha kumadzulo. Mfundo yoti chifukwa chachinyengo chili bwanji, tidzaphunzirapo mu nkhani ya Masiku.
- Light-time ndi chida chofunikira kwambiri paukadaulo. Kutumiza mauthenga ku rover ya Mars kumatenga pakati pa mphindi 3 mpaka 22, malinga ndi komwe pali maplaneti awiriwa m’ma orbit awo. Spacecraft mbali yaitali ayenera kukhala ndi mwayi wochita pamodzi.
Pitani
Mu bokosi lakuti, sankhani tsiku lobadwa lanu lotsatira. Kodi dziko lapansi likufanana ndi lero? Tsopano onani tsiku lomwe dziko lapansi lili pafupi kwambiri ndi dzuwa (kuyambira Januware) ndipo onani kuwala kwa mwezi m'tabwa la kuyerekezera.
Great. Mavuto ndi pamene kuphunzira amadula.
Chifunso chofulumira
3 mafunso ofulumira. Sankhani yankho kuti muwone ngati muli bwino.
-
Kodi ndi nthawi iti yomwe mpweya wa dzuwa umapita kudziko lapansi?
- A 8 masekondi
- B 8 mphindi 20 masekondi
- C 8 maola
- D 8 masiku
Onani yankho
B. 8 mphindi 20 masekondi Mtunda wa dziko lapansi kuchokera ku dzuwa ndi 149.6 miliyoni km ndipo mwanga umayenda makilomita 299,792 pa mphindi imodzi, choncho ulendowu umatenga pafupifupi masekondi 499.
-
Kodi ndi chiyani chigawo chimodzi cha astronomical (au)?
- A Kuwala kwa dzuwa
- B Kutalika kwa kutalika kwa kuwala m'chaka
- C Malinga ndi 149.6 miliyoni km, pafupifupi the average Earth-Sun distance
- D Kutalika kwa dziko lapansi ku mwezi
Onani yankho
C. Malinga ndi 149.6 miliyoni km, pafupifupi the average Earth-Sun distance Kuyambira mu 2012, au yafotokozedwa ngati 149.597.870.700 mita.
-
Kodi ndi chinthu chiyani chomwe chili ndi pafupifupi masa onse a Solar System?
- A Jupiter
- B Dzuwa
- C Dziko
- D M'mphepete mwa asteroid
Onani yankho
B. Dzuwa Mphamvu ya dzuwa ndi pafupifupi 1000 nthawi kuposa Jupiter ndi 333,000 nthawi kuposa dziko lapansi.
Kumaliza
- Anasewera ndi interactive
- Onani nkhaniyo
- Kodi chida
- Yatenga chidziwitso
Sankhani mfundo yomaliza kuti muyisungire pa chipangizo chanu.
Kuphunzira kwatha.
Kumanja M'mphepete mwa nyanja ya NeptuneMawu m’chifundochi
Zolemba
- NASA NSSDCA Sun Fact Sheet
- NASA NSSDCA Planetary Fact Sheet
- JPL Solar System Dynamics: astrodynamic parameters (astronomical unit, speed of light)
- IAU 2012 Resolution B2 on the astronomical unit (IAU list of resolutions)
- NASA Science: Milky Way galaxy
Maphunzirowa ali ndi ufulu wogwiritsa ntchito CC BY-SA 4.0.