Biziň ýerimiz kosmosda

Açyk bir gijede seret we öz gözleriň bilen görebiljek her bir ýyldyz bir galaktika, Milky Way’e degişlidir. Siz bir gyrylan daş topunyň üstünde durýarsyňyz, milliardlarça arasyndan bir adaty ýyldyzyň töweregini dolap. Bu ders hakykatdanam nirededigini tapýar.

Siziň öz gözleriňiz bilen gören her bir ýyldyz, Ýeriň ýoluna degişlidir.

Görkez

Açyk gecede çyk. Aýaklaryňyz astynda duran ýer 12,742 km giňlikdäki daşly topuň bir bölegidir. Bu top, Earth, günde bir gezek dolanýar we ýylda bir gezek bir gezegiň etrabynda aýlanýar.

Gün 1.3 million Earths içinde ýerleşer ýaly gaty uludyr. Bu planetalar, aýlar, çukur planetalar, asteroidler we kometalar ýaly oň orbitini dolan her bir zadyň az-kem ählisini saklaýar. Küneş sistemi

Üstdäki suratda, ortadaky sarymtyl nokanyň Gündizdir. Oýna basyp we planetleri herekete getir Bir gezegen güneşden näçe golaý bolsa, şonça tiz dolanýar:

• Mercury takes 88 days.
• Earth takes one year.
• Neptune, the farthest planet, takes almost 165 years.

Milky Way Bir gaty garaňky gece siz ony gökde bir az ýakymly çyzyk ýaly görüp bilersiňiz. Siz öz gözleriňiz bilen gören her bir ýyldyz onuň adyny göterýär.

Anla

Aýal

Astronomik birlik (au) Güneş we Yer arasyndaky ortaça uzaklyk. 2012-nji ýyldan bäri onuň doly bahasy: 149,597,870,700 metr, takmynan 149.6 million km. Bu bilen, güneş sistemasy reňklemek aňsat bolýar:

Dünýä	Günden ortaça aralyk
Merküri	0.39 or
Ýer	1.00 or
Jupiter	5.2 au
Neptun	30.1 au

Şaý-zaman bir aralygy geçmek üçin şaýyň gerek wagty. Işiň tizligi sekuntda 299,792 km/s.

wagt = aralyk ÷ nurlar tizligi

1 au üçin: 149,597,871 km ÷ 299,792 km/s ≈ 499 s, ýa-da 8 minut 19 sekunt. Eger siz günä etmeseňiz, onda (günüň) sizi özüne çeken zadyna serediň. Ol (gün) sizi aňsatlyk bilen tanamak üçindir. Gün şöhlesi Neptuna ýetmek üçin dört sagatdan gowrak wagt alýar.

Işiň ýyly bir ýylda işiň ýola çykýan aralygy: takmynan 9.46 trillion km, ýa-da 63,241 au. Günden soň iň ýakyn ýyldyz, Proksima Kentaur, 4.2 ýyldyz uzaklykda ýerleşýär. Ýeriň 100,000 ýyllyk ýoly bar.

_Ýönetmek

au * ölçelipdir*: ol Gauss gravitasion daşarky bilen kesgitlenildi, şuňa görä onuň metrlerdeki uzynlygy astronomlar tarapyndan kesgitlenen bir mukdardy. Ýigriminji asyryň ahyrlarynda Veneranyň radary we kosmos gämisini gözlemek ony birnäçe metre çenli azaldypdyr. 2012-nji ýylda Halkara Astronomiýa Birligi ony bir sabit san etdi (Rezolýusiýa B2), şonuň üçin au indi metre meňzeş bir birlikdir.

Günüň gravitasion parametri, GM☉ = 1.32712440041 × 10²⁰ m³ s⁻², planetalaryň we kosmos gämileriniň hereketinden has dogry ölçeýäris. G × M önümi G ýa-da M-den has gowy bilinýär, sebäbi G fizikada iň az belli durnuklylardan biridir. Bu siziň Nawigator ýolunda görjek bolşyňyz ýaly, orbital mekanikasy üçin μ = GM bilen işleýär.

Iki amaly netije:

1. Dünýanyň aralygy durnukly däl. Dünýäniň orbitasynyň 0.0167 töweregi eksentrikligi bar, şuňa görä onuň Günden aralygy 147.1 million km (janwaryň başlarynda, perihelion) dan 152.1 million km (iýulyň başlarynda, aphelion) aralygyndan ybarat. Meýilnamalar şundan düzetlenmeýär: Ýanwar, Şimali yarym kürede gyş. Ahyrky sebäbi Meýilnamalar dersinde beýan edilýär.
2. Işçi wagty bir akyly inženerçilik çäkdir. Marsda bir rower üçin radio buýruk bir tarapa 3 we 22 minut aralygynda wagt alyar, iki planetiň öz orbitlerinde nerede durmagyna bagly bolup dur. uzakda kosmos gemisi öz-özünden hereket edip biler.