وزەی شەپۆل
شەپۆلەکان وزەی باین کە دەریا کۆی کردوونەتەوە و بۆ هەزاران کیلۆمەتر هەڵیان بردووە. زۆرێکی زۆری هەیە، بەردەوام لە شەودا دێت و لە زستاندا. دوای پێنج سەد ساڵ هەوڵدان، هێشتا کەس ئامێرێکی شەپۆلی نەخشەسازی نەکردووە کە هەم قورس بێت و هەمیش بە نرخ بێت.
P123, via Wikimedia Commons
لە زستاندا لەسەر کەناری ڕۆژئاوا بوەستیت دەتوانیت بە پێت هەستی پێ بکەیت: هەر چەند چرکەیەک دیوارێکی ئاو کە لە دەریاچەکە تێپەڕیوە دێت و دەشکێت. شەپۆلەکان بەهۆی باوە دروست دەبن کە لە هەزاران کیلۆمەتری دەریای کراوەدا دەڕوات، بۆیە ئەوانە جۆرێکی کۆکراو و دواکەوتووی وزەی بایە لە کاتی باران بارین و بەفرباریندا، ئاوی ڕووبارەکان زۆرتر دەبن، بەڵام کاتێک کە باران بارین کەم دەبێتەوە، ئاوی ڕووبارەکان زۆرتر دەبن.
بهڕاستی ئهم بهڵێنه ڕاست و دروسته (له دنیادا ههر دێته دی). ئەم لاپەڕەیە، بە هەمان دڵسۆزییەوە نووسراوە وەک ئێمە لێکۆڵینەوە لە دیواری پاڵنەر.لەبارەی ئەوەەوەیە کە بۆچی ئەو بەڵێنانە زۆر قورس بوون شێوەی کورت: ** فیزیک کاردەکات و سەرچاوەکە گەورەیە، بەڵام ئامێری شەپۆل دەبێت دەریایەکی ئاسایی کۆبکاتەوە لەکاتێکدا لە لافاوەکاندا بمێنێتەوە کە پێنج سەد جار زیاتر هێزیان هەیە. دوای نیو سەدە و کۆمپانیا شکستخواردووەکان، وزەی شەپۆل چەند جارێک گرانترە لە وزەی خۆر، هێشتا هیچ دیزاینێکی سەرکەوتوو نییە. دەتوانن یەکەم جار سەربکەون لەو شوێنانەی کە وزەی کارەبا گرانە و دەریا تەنیا هاووڵاتییە.
چیە
کێشەری شەپۆل هەر جۆرە ئامێرێکە کە جوڵەی شەپۆلەکان دەگۆڕێت بۆ وزەی کارەبا. بە پێچەوانەی بادی کە تەنها یەک دیزاینی هەیە (توربینە سێ پەنجە) سەرکەوتن بەدەستهێناوە، وزەی شەپۆل هێشتا سەدان بیرۆکەی رقابتی هەیە. ئەوان دەچنە ناو چەند خێزانێک:
- پێگەی absorbers: کەلە سەرەوە و خوارەوە هەڵدەقوڵێن و دەکێشن بۆ ناو بەنداو یان ئاوی قورس. سی4ی کۆرپاور یەکێکە لەو شتانە
- Attenuators: زنجیرە درێژەکانی ئاوی شل کە وەک مارن لە درێژایی ڕێڕەوی شەپۆلەکان دانراون، لە شوێنی پێکەوەبووندا پەڵە دەکەن. پێلامیس نمونەیەکی بەناوبانگی بوو.
- گۆڕینەوەی شەپۆلی شەپۆلەکانی شەپۆلەکان: پەڕەی بەستراو لەسەر ژێر دەریاکە نزیک لە بەنداوەکە کە بەرەو پێش و دواوە دەجوڵێن. ئاکوا مارین پاور’ز ئۆیستر یەکێک بوو لەو شتانە.
- ستونەکانی ئاوی هەڵقوڵان: ژوورەکان لە ژێر هێڵی ئاودا بۆ دەریا کراوەن شەپۆلەکان ئاو دەخەنە ناوەوە و بەرەو سەر و خوار دەبات کە هەوا دەخاتە ناوەوە و دەردەچێت لە ڕێگەی توربینێکەوە Mutriku in Spain has sixteen of them built into a harbour wall.
- ئامێرەکانی سەرپێچیکردن: ئەو شەپۆلانەی کە ئاو دەخەنە ناو قووڵایی دەریاچەکە و پاشان ئاوەکە دەردەهێنن لە ڕێگەی توربینێکی نزمەوە

چۆن کاردەکات
وزەی لە شەپۆلێکدا وزەی شەپۆلەکە بەشێوەیەکی بەشیوەی ئاوی بەرزبووەتەوە لە سەر ئاستی ناوکی دەریا و بەشێکیش وەک جوڵەی ئاو. بۆ دەریای ناڕێک کە بە بەرزی شەپۆلی گرنگی خۆی دیاری کراوە H (بە نزیکەیی بەرزی مامناوەندی سێیەمین بەرزترین شەپۆل)، وزەی هەر مێتر چوارگۆشەیەک لە ڕووکاری دەریا E = ρ g H² / 16 یە، کە تێیدا ρ چڕی ئاوی دەریا و g جاذبەییە. بەرزی شەپۆلەکە دوو هێندە دەکات و وزەکەی چوار هێندە دەکات
هێز، ژمارەی گرنگ. وزەی شەپۆل دەچێت بە خێرایی گروپی g T / 4π لە ئاوی قووڵدا، کە تێیدا T ماوەی شەپۆلە. گەرمی بە خێرایی زیاد بکەیت و هێزی کە لە هەر میترێکی پێشەوەی شەپۆلەوە دێت P = ρ g² H² T / 64π، کە کاردەکات وەک نزیکەی 0.49 × H² × T کیلۆوات بۆ هەر مێترێک. 2.5 م لە دەریایەکدا کە ماوەی 9 س هەیە نزیکەی 28 کیلۆوات لە هەموو مترێکی بەنداوی دەگرێت: زیاتر لە ساڵێک، کارەبای هەشت ماڵ بۆ هەر میترێک، ئەگەر هەمووی بگیرێ. ڕوونکردنەوەکە لە سەرەوە ڕێگەت پێدەدات کە دەریای تر تاقی بکەیتەوە.
ئاو چی دەکات. لە ئاوی قووڵدا، ئاوی شلەمەنی لەگەڵ خۆیدا ناچێ: هەر پارچەیەک بە دەوری خۆیدا دهجوڵێت و نزیکەی بۆ ئەو شوێنهی که لێی دەست پێکردبوو دهگهڕێتهوه. دایرەکان بە خێرایی بچوک دەبنەوە لەگەڵ قووڵاییدا، نیوەی درێژی شەپۆلەکە بەرەو خوارەوە، جوڵانەوەکە تەنها لە %4 ی ئەو جوڵەیە دەکات کە لەسەر ڕووکاری زەوی هەیە. شەپۆلی ئاوی قووڵ درێژن: درێژی شەپۆلەکە نزیکەی 1.56 × T² مەتر دەبێت، بۆیە شەپۆلێکی 9 س 126 مەتر لە سەرەوە بۆ خوارەوەیە. ئەمەش هۆکارێکە بۆ ئەوەی زۆربەی وزەی شەپۆل نزیکە لە سەرەوەی ئاوەکە و بۆچی ئامێرەکان هەڵدەکەن یان لە ئاوی کەم قووڵیدا دەوەستن.
بۆ ئەوەی شەپۆلێک ڕابکێشیت، شەپۆلێک دروست بکە. ئامێرێکی شەپۆلی وزەی دەگرێت بە جووڵانەوە بەو شێوەیە کە بەشێک لە شەپۆلەکە لەناو دەبات. بۆ ئەو بەندانەی کە تەنها بەرەو سەر و خوار دەجوڵێن، ئەمە سنوورێکی بەناوبانگی دادەنێت: هەرچەندە گەورە بێت، ناتوانێ زیاتر لە هێزی گەیشتن بە درێژایی λ / 2π بگرێت، یەک درێژی شەپۆل دابەشکراوە بەسەر 2π، نزیکەی 20 میتر بۆ شەپۆلی 9 س (Falnes, 2002). تەنانەت گەیشتن بە ئەویش پێویستی بە جوڵەی کەلەکە هەیە بۆ ئەوەی لەگەڵ شەپۆلەکاندا بمێنێتەوە، ئەمەش هۆکارێکە بۆ کۆنترۆڵی سیستەمەکان کە ئامێرێک ڕێکدەخات بۆ هەر شەپۆلێکی تێپەڕین زۆر گرنگە. لە راستیدا، ئامێری پێوانەکراو و مۆدێلەکان بە شێوەیەکی ئاسایی لەنێوان دە و سێی هێزدا دەستنیشان دەکەن کە لە درێژایی خۆیاندا دێت (2015. ماڵپەڕی).
هێزێکی زۆر کەم و زۆر گەورە شەپۆل بە هێزێکی زۆر دێت بەڵام بە خێرایی دەجوڵێت، هەر چەند چرکەیەک یەک یان دوو مەتر. .. دروستکەرەکان حەز دەکەن بە خێرایی و بە هێواشی بجوڵێن هێزی هەڵگرتنی کە یەکێکیان دەگۆڕێت بۆ ئەوی تر: ڕیمە هیدرولیکەکان و مۆتۆرە، توربینەکانی هەوا، بەرهەمهێنەرانی ڕاستەوخۆ یان گیربکسەکانی میکانیکی. زۆرێک لە ئەندازیاری و زۆرینەی شکستەکان لێرە ڕوودەدەن
سنوورەکان: تیۆری و کرداری
سەرچاوەکە بە ڕێژەیی لەسەر ئەم هەسارەیە، نزیکەی 2.1 تیۆەڵت ئۆرت لە هێزی شەپۆل دەگاتە بەنداوی جیهان، کە هەمان ڕێژەی بەکارهێنانی کارەبای جیهانییە کە نزیکەی 3.4 تیۆەڵت ئۆرتە (گان و ستۆک-وێلیامس، 2012). تەنها بەشێکی کەم دەتوانرێت بگیرێت: ماشینەکان ناتوانن هەموو بەنداوێک دابپۆشن، وزەکە لەدەست دێت کاتێک شەپۆلەکان دەگاتە ئاوی نزم و زۆرێک لە سەرچاوەکان لە دوورگەی باشوری دەریاچەکاندا هەن. دەوڵەمەندترین کەناری ڕووبەڕووی بای ڕۆژئاوایی سەرەکی دەبێتەوە لە نێوان نزیکەی 40 و 60 پلەی نەخشەدا: ئیرلەندا، سکواڵت، پورتوگال، شیلی، باشوری ئوسترالیا، نیوزیلیند، باکووری ڕۆژاوای ئەمەریکا. دەریای داخراو وەک دەریای ناوەڕاست تەنها چەند کیلۆواتێک بۆ هەر مەترێک وەردەگرن.
کێشەی لافاو. دانە باران بارینەکەی ڕوونکەرەوەکە، کێشەی ناوەندی دەبینێتەوە. ئامێرێک بۆ ئەوەی زۆرترین پارەی لە دەریاچەکانی 1 بۆ 4 m بەدەست بهێنێت، بەڵام دەبێت لە دەریاچەکانی 10 بۆ 15 mدا بمێنێتەوە، پێنجسەد جار یان زیاتر هێزی هەڵدەگرێت، و شەپۆلێکی تاکەکەسی بەرزتر هەیە. دیزاینکردنی بینایەک بۆ لافاو، قورس و گرانە؛ بەڵام دیزاینکردنی بۆ دەریای ئاسایی، لاواز دەبێت. توورەکانی با ئەم کێشەیە چارەسەر دەکەن بە گێڕانەوەی پەڕەکانیان لە ڕووی باکەوە ماشێنی شەپۆل ناتوانێ لە دەریاکە دەربچێت
بێزاری بە ماوەی 8 چرکە ، ئامێرێک نزیکەی چوار ملیۆن شەپۆل لە ساڵێکداههریهکهیان کێش و پاڵنهری پهنجهکانیان دهدا، مۆر و گرێیان لێدهکرد. Over twenty years that is about eighty million load cycles in salt water.
. گەیشتن و بەستنەوەی وەک هەموو وزەی دەریایی، تەنها دەتوانرێت ئامێرەکانی شەپۆل دابمەزرێنرێت و چاکبکرێنەوە لە کاتێکی سارددا، وە ئەوان بەڕاستی لەو شوێنەدا دەوەستن کە هەوا خراپترین بێت. ..ئەگەری ئەوە هەیە کە لە ناو دەریادا بەبێ هیچ کێشەیەک بوەستێت

پڕۆژەی ڕاستەقینە، پێوانەکراوە
| پڕۆژە | لە کوێ | جۆر و قەبارەی | چی ڕوویدا |
|---|---|---|---|
| پەڕەی _ناوەندی | ئاگوسادۆرا، پورتوگال، پاشان ئیمێک، ئۆرکنی | ئاتینیۆتەر، 750 کیلۆوات، 120 بۆ 180 مەتر درێژ | The first multi-machine wave farm: three machines, 2.25 MW, began exporting in July 2008 and were offline by November 2008 when the project’s owner ran into financial trouble. دوای P2-001 ماشێن زیاتر لە 15,000 کاتژمێرەکانی کارکردنی تەواو کرد لە EMEC. Pelamis Wave Power entered administration in November 2014 (Pelamis). |
| ستاندارد | EMEC، ئۆرکنی | . فلاپی نزیکە لەشوێنەکە، 315 کیلۆوات پاشان 800 کیلۆوات | یەکەمین ماشێن لە ساڵی 2009 دا دانرا، دووەمین نەوەی تاقیکردنەوە لە 2012 بۆ 2015. ئاکوامارینە پاور بانگهێشتی بەڕێوەبەرانی کرد لە تشرینی یەکەمی 2015 (ئاکوامارینە پاور). |
| موترکۆ | وڵاتى باسك، ئیسپانیا | 16 ستوونی ئاوی هەڵقوڵان لە دەریاچەیەکدا، 296 کیلۆوات | لە مانگی یلول 2011ەوە کاردەکات. زیاتر لە 3 گیگاوات کاتژمێر لە کۆی تا کۆتایی ساڵی 2023؛ 266 مێگاوات کاتژمێر لە ساڵی 2023، توانای نزیکەی 10٪. توربینەکانی وێلس نزیکەی %30ی وزەی هەوا دەگۆڕن بۆ کارەبا. نرخی €6.4 ملیۆن (Mutriku؛ Tethys، PNNL). |
| وێب هاب | کورنوال، ئینگلیز | تاقیکردنەوەى سوکت بۆ تا 20 مێگاوات | لە ساڵی 2010 بە پارەی گشتی دانرا. تا ساڵی 2018 هیچ کارەبایەکی تێدا بەرهەم نەهاتبوو، دواتر شوێنەکە بوو بە بایەکی ئاوی (Wave Hub). |
| کۆرپوور C4 | وڵاتی پورتوگال | 300 کیلۆوات، 9 میتر فراوانی، 19 میتر بەرزی | لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی 2023وە هەناردە دەکرێت؛ لە شەپۆلی 18.5 م لە شەپۆلەکانی دومینیکۆسدا لە تشرینی دووەمی 2023دا ژیاوە؛ ڕاپۆرتەکەی بەرزبووەتەوە بۆ 600 کیلۆوات؛ جۆری گواستنەوەی لەلایەن DNV لە ساڵی 2026. پلانێکی بچوک بۆ بویۆکانی تر لە هەمان شوێن (CorPower Ocean; CorPower، 2026). |

ئەم نمونەیە زۆر سەرنجڕاکێشە. هەردو ئامێرە بەناوبانگەکانی ساڵانی 2000، پێلامیس و ئۆیستر، لە دەریادا کاریان دەکرد، وە هەردوو کۆمپانیاکان شکستیان هێنا پێش ئەوەی بگەنە ڕیزەکانی بازرگانی، بە شێوەیەکی بەرچاو لەبەرئەوەی هەنگاوی داهاتوو زیاتر خەرج بوو لەوەی کە سەرمایەگوزارەکان مەترسیان لەسەر دەبوو. درێژترین کارگەی کارکردنی، موتریکۆ، بچوک و دروستکراوە لە ناو بەنداوی ئاودا کە هەرچۆنێک بێت پێویستی پێبوو. نەوەی نوێ، کە بە دیزاینی وەک کۆرپاوێر بەڕێوەدەچێت، ژیان و کۆنترۆڵی یەکەمیان داناوە و تەنها ئێستا لە یەک ماشە بەرەو یەکەمین ڕیزێکی بچوک دەڕۆن.
چەندە
هێشتا هیچ بازاڕێکی کشتوکاڵی شەپۆل نییە، بۆیە هەر نرخێک پێشبینییەکیە لە نمونە و مۆدێلەکان.
| سەرچاوە | چیە | نرخ |
|---|---|---|
| موتریکو، حسابی ئێمە لە ڕێژەی بڵاوکراوەکان | 6.4 ملیۆن یورۆ بۆ 266 مێگاوات کاتژمێر لە ساڵی 2023، 20 ساڵ بە ڕێژەی %7ی ڕاستەقینە، پێش هەر خەرجیەکی بەردەوام | زیاتر لە 2$ بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک |
| سیستەمی وزەی دەریا (2015) | ئاڕشیڤەکانی شەپۆلی دووەم، داتایەکی ناوەندیی گەشەپێدەر | $0.21 to $0.67 بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک |
| سیستەمی وزەی دەریا (2015) | یەکەمین کێڵگەی شەپۆلی بازرگانی: پێشبینی گەشەپێدەران / لێکۆڵینەوەکانی سەرنجڕاکێشی سەربەخۆ | $0.12 to $0.28 / $0.28 to $0.48 بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک |
| سیستەمی وزەی دەریا (2015) | نرخی داگرتن بۆ یەکەمین ئاڕشیڤ | $4,000 to $18,100 بۆ هەر کیلۆواتێک |
| بەهامان | تەنکی وزەی خۆر لەسەر باڵەخانەیەک، مۆدێلی دیواری هەواکێش؛ لازارد 2026 بازرگانی و وزەی خۆر | $0.19 بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک; $0.09 to $0.20 |
| لازارد (یونی 2026) | وزەی خۆر/بای سەرشوێن/بای دەریا | $0.04 to $0.10 / $0.04 to $0.10 / $0.11 to $0.17 بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک |
موتریکو تاقیکردنەوەیەکی دادپەروەرانە نییە بۆ تێچوو؛ ئەوە نیشاندان بوو، لەگەڵ توربینە بچوکەکان کە هەڵبژێردران بۆ متمانەپێکردن. بەڵام ئەوە نیشان دەدات کە تا چەند دورە لە ڕاستی دابینکەرەکانەوە لە بەراوردکردنەکانی کاغەز. بەشی ڕاستەقینەی یەکەمین ڕیزێکی بچوک ئەمڕۆ نزیکەی $0.30 to $0.70 بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێر، دوو تا چوار جار زیاترە لە پشتگیری وزەی خۆر. توێژینەوەکانی پیشەسازی دەڵێن کە جوتیارانی بازرگانی دەتوانن بگەنە $0.12 to $0.28، ئەگەر ماشینەکان بژین، گەیشتن بە بەرزی و نرخەکان لەگەڵ ڕێژەی دابەزیندا دێن. هیچ کام لەو دۆخانە هێشتا لە دەریادا نیشان نەدراوە.

کە دەتوانن سەربکەون، و لەوێدا ناتوانن
دەتوانێت سەربکەوێت:
- لە دەریادا، کە هیچ بەستێنی تێدا نییە. هەستەوەری دەریا، بەنداوەکانی ناوەوەی ئاو، پەنجەی کشتوکاڵی ئاوی، بارهەڵگرە ژێر ئاوییەکان کە پێویستیان بە پڕکردنەوەی دیسانەوە هەیە و پلاتفۆرمەکانی دەریای ناوەڕاست ئێستا لەسەر بەتەرییە کاردەکەن، دیزل یان پانێلەکانی خۆر کە لە زستاندا کەمێک کار دەکەن. لێرەدا ئامێرێکی شەپۆلی بچوک بە هێزی گرانەوە ململانێ دەکات نەک بە وزەی خۆر کە نرخەکەی کەمە
- لە کەناری دەریاچەی وزەلە هیبریدیسەوە بۆ ئاسۆرس و پاسیفیک، کە هێزیان لە دیزلی هاوردەکراوەوە دێت.
- لە هەر حاڵێکدا دیواری دەریا و بەنداو دروست دەکرێتوەک لە موتریکۆ، کە پێشتر پارەی بۆ دابین کراوە.
- لە نزیکەوە لەگەڵ کێڵگە ئاوییەکانی شەپۆل, هاوبەشکردنی کەبلەکان، پەیوەندیی شەبکە و خزمەتگوزاریی کەشتیەکان ، وە بەرهەمهێنان کاتێک با کەم دەبێتەوە بەڵام ئاوەکە کەم نابێت.
- وەک هێزی زستان لە درێژایی بەرزکە لەوێ شەپۆلەکان زۆر بەهێزن کاتێک کە پانێلەکانی خۆر کەمترین کار دەکەن
ناتوانێ سەربکەوێت:
- وەک کارەبای گرانهەر شوێنێک کە توانرا کێڵگەی وزەی خۆر و با دروست بکرێت
- **له دهریاچهیهکی پڕ له ئاوو ئاوهژوو و سازگاردا.**کەواتە، سەرچاوەی ئاسایی چەند کیلۆواتێکە بۆ هەر مەترێک.
- بەبێ ئەوەی یەکەم جار بسەلمێنی کە زیندوو ماوەتەوە. دیزاینێک کە لە زستانێکی دەریادا نەهاتبێت هێشتا نمونەیە، هەرچەندە ئەنجامەکانی تانکەکەی باش بن.

چی سەلماندراوە، ڕاستە و گوماناوی
تاقیکردنەوە فیزیکی وزەی شەپۆل و ڕەوانەی هێز؛ سنوورەکانی دەستگرتن بۆ لەشەکانی هەڵقوڵاوی؛ کە ماشینە شەپۆلییەکان دەتوانن کارەبا لە دەریا دروست بکەن و بیگەیەننە ڕیگەی کارەبا؛ کە ستوونی ئاوی هەڵقوڵاوی لە بەنداوێکدا دەتوانێت زیاتر لە دە ساڵ بژی (موتریکو)؛ کە سەرچاوەکە بەهێزترینە لە زستاندا لەسەر ئەو کەناری ڕۆژئاوایە کە ڕووبەرەکەی ناوەڕاستە.
پڵۆئۆسیبل: کە ڕێگای کۆنتڕۆڵی نوێ و دامەزراوەی سووکتر دەتوانن بەرزکردنەوەی دەستگرتن و بڕینی یۆرانیۆم بۆ هەر کیلۆواتێک؛ ئەو خاڵە-ئەبسۆبەر بویوەکان دەتوانن لە شەپۆلەکانی جۆری کورپاوەر سی4دا بمێننەوە کە لە ساڵی 2023دا ڕوویدا؛ ئەو ئاڕشانەی کە هاوبەشن بە موور و کیبڵەکان دەتوانن نرخەکەیان کەم بکەنەوە؛ کە چاودێریکردنی دەریا و بازاڕەکانی کشتوکاڵکردنی ئاوی پارە بۆ ماشینەکانی بچوک پێش ئەوەی گریدەکە بیکات.
گێڕانەوە: هێزی شەپۆل بە نرخی با لە دەریادا؛ دیزاینێکی تاکەکەسی کە توانی ڕێگاکەی سێ توربینەکەی بۆ با بەدەست بهێنێت؛ ڕیزەکانی سەدان مێگاوات لە دەیەی داهاتودا.
پرسیاری لێکۆڵینەوە کراوە
- ژیان و کۆنتڕۆڵ کردن لەگەڵ یەکتردا چۆن ئامرازێک ڕێکبخەین بۆ ئەوەی زیاتر لە شەپۆلی ئاسایی وەربگرین لەکاتێکدا بە سەلامەتی دابنێین لە باران باریندا، بە دڵنیاییەوە، بۆ بیست ساڵ.
- هێزی هەڵگرتنی گۆڕانکاریی کارامەیی، درێژخایەن لە هێزی خێرا و گەورەدا: هیدرۆلیکی، گێرجەکانی مەگنێتیک، گەنەری ڕاستەوخۆ، مادە لاوازەکان کە خۆیان گەنەریشن.
- ئۆتۆمبێل و کەرەستەی. کەمتر لە ئاسن بۆ هەر کیلۆواتێک، وە ئۆتۆمبێلەکان کە شکست ناهێنن.
- ئاڕ چۆن ئامێرەکان لە گروپەکاندا یەکتر دەپارێزن یان یارمەتی یەکتری دەدەن، و چۆن زیرەکی هاوبەش دەکەن.
- کۆنڤێرژن. کام لە خێزانەکانی سەرەوە، ئەگەر هەبێت، بە بنچینەیی هەرزانترینە. پرۆگرامی گشتی وەک Wave Energy Scotland هەیە بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە بە زانیاری هاوبەش.
- ژینگە .هەناسەیەکی ژێر ئاو، مەترسیی تێکەڵبوون بۆ شیردەرانی دەریایی لە شوێنەکانی داخستن و کاریگەری لەسەر ڕووباری بەنداوی کاتێک کە ئاڕشیڤە گەورەکان وزەیان لە شەپۆلەکان وەردەگرن

چی پێویسته بۆ دروست کردنی نمونەی کار کردن
وزەی شەپۆل ڕێگەیەکی باشی هەیە لە بیرۆکەوە بۆ دەریا، بە تایبەتی لەبەرئەوەی زۆر بیرکردنەوە شکستیان هێناوە لەسەر ئەو ڕێگەیە. نرخی خوارەوە بۆ تیمێکی بچوک بە شێوەیەکی گشتی دادەنرێت.
| قۆناغی | کار | ئەوە چی دەسەلمێنێت | نرخی نێزیک | کاتی |
|---|---|---|---|---|
| 1. مۆدێلی ژمارە | مۆدێلی بەشی خێرایی و بەشی کاتی ئامێر لە حاڵەتی ڕاستەقینەی دەریادا (ئامێرە کراوەکان وەک WEC-Sim هەن) | فراوانی گرتنە لە تیۆریدا، بارکردنەکان لە باران | $10k to $40 کیلۆبایت | 2 بۆ 4 مانگ |
| 2. تەنکی شەپۆل | 1:50 بۆ 1:20 مۆدێل لە قووڵایی شەپۆلی زانکۆ، شەپۆلی ئاسایی و ناڕێک، پاشان شەپۆلی زۆر، لەگەڵ هێزێکی بەراوردکراو کە لەسەر ئامێری پێوانە کراوە | ڕێژەی فراوانی گرتنە و بارکردنی مانەوەی پێوانەکراوە | $30k to $150 کیلۆبایت | 3 بۆ 6 مانگ |
| 3. تاقیکردنەوەی دەریای پارێزراو | 1:4 بۆ 1:10 ماشين لە شوێنی گەشەپێدان وەكو EMEC’s Scapa Flow یان BiMEP لە ئیسپانیا، دەرهێنانی بۆ بانکێکی بارکردن | هێزی ڕاستەقینە، بەستێنەکان، پاراستن، زستانێک لە دەریادا | $0.5 million to $3 ملیۆن | 1 بۆ 2 ساڵ |
| 4. ڕێژەی تەواو | یەک ماشين لە بەندەری دەریای کراوەدا | کارایی و زانیارییەکانی پارەدانی بانک | 10 ملیۆن دۆلار و زیاتر | چەند ساڵێک |

قۆناغی 2 ئەو شوێنەیە کە تێیدا پاڵنەرەکە دەست پێدەکات: نمونەیەک لە تانکی شەپۆل لەگەڵ توانای وەرگرتنی توانا، نیشان دەدات کە چی دەگرێتەوە و چی دەژی.
ئێمە کێمان دەوێت
- ئەندازیارەکانی دەریا و زاناکانی ئاو لەگەڵ پەیوەندیی شەپۆل و پێکهاتەی کۆنتڕۆڵکردنی ئەزموون.
- هەوڵدان بۆ دروستکردنی تەنکی شەپۆل لە زانکۆکان و تاقیگەکانی نیشتمانی.
- هێزی وەرگرتنی پسپۆڕ: هیدرۆلیکی، گەنجێنەرە ڕاستەقینەکان، گێرانەوەی مەگنێتیک.
- ئەندازیاری دروستکردنی بەنداو و دەریاچەکان.
- ئەنجامدانی کارەکانی دەریا ئەو کەسانەی کە ئامرازەکانیان لە دەریادا داناوە و گەڕاندوونەتەوە.
- ژینگەپارێزانی دەریایی بۆ چاودێریکردنی دەنگی و تێکەڵبوون
- بەکارهێنەرانی ناو دەریا: باخچەی ماسی، چاودێری دەریا و خزمەتگوزاریەکانی جزیرە کە یەکەمین ئامێرەکانیان کڕی.
بیرۆکەیەکی باشترت هەیە؟
لەوانەیە هەندێک لە ئەندامانی دامەزراوە پەیوەندییان هەبێت کە دەتوانن گوێبیستی دەنگێکی بەرز بن. بۆ ئەوەی بیرۆکەیەک بخرێتەڕوو، پێویستی بە کاردەکات ، نمونەی ژیانێکی ڕاستەقینە کە لەڕاستیدا وزەی بەرهەم دەهێنێت, لەگەڵ دەرکەوتنی پێوەکراو لەسەر ئامرازێک، کە داوا نەکراوە: مۆدێلێکی لە تانکی شەپۆل بە توانایەکی تۆمارکراوی هەڵگرتنی زیاتر دەڵێت لە هەر ئامێرێکی جوڵە. بیرۆکەکانی پەڕەشوتیش پێشوازی لێدەکرێت: ئەگەر فیزیک و ژمارەکان ڕاست بن، دەتوانین بڵاویان بکەینەوە لێرە لەسەر ماڵپەڕەکە. بەڵام کۆکردنەوەی سەرمایە بەبێ مۆدێلێکی کاریگەر زۆر قورسە، هیچ شتێک لێرەدا بەڵێندەری پارە نییە، نەگەڕانەوەیە و نە پێشکەشکردن.
بیرۆکەکەت بنێرێت لەڕێگەی فۆرمی بەشداریکردن، هەڵبژاردنی دەستپێکی سەوز. پێمان بڵێ بۆ کام شەپۆل دروست کراوە، چ جۆرە بەرفراوانییەک چاوەڕێ دەکەیت و بۆچی، چۆن لە باران بارین ڕزگار دەبێت، چەندە دەخایەنێت بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک، وە کەمترترین تاقیکردنەوەکە کە دەتوانێت ئەوە ڕاست بکات. پەڕەی سەرچاوەی وزەکان هێزی شەپۆل بە یازدە بیرۆکەی ترەوە بەراورد دەکات.
سەرچاوە
- گان، کی و ستۆک-وێلیامس، سی. (2012). بڕی سەرچاوەی وزەی شەپۆلی جیهانی. وزەی نوێبووەوە 44، 296-304.
- لۆکس، ج. (2002). Ocean Waves and Oscillating Systems: Linear Interactions Including Wave-Energy Extraction. چاپخانەی زانکۆی کیمبڕیج.
- .بەڵام (2015). بنکەی زانیاریی بۆ ڕێژەی فراوانی گرتنەوە لە گۆڕینی وزەی شەپۆل. وزەی نوێبووەوە 80، 610-628.
- Ocean Energy Systems (2015). بەهای جیهانیی بڕی وزەی تەکنەلۆژیای وزەی دەریا.
- هێزی شەپۆل، ویکیپیدیا: فۆرمۆڵی هێزی ئاوی قووڵ.
- پێلامیس وێب کۆنترۆڵەری وزەی شەپۆل، ویکیپیدیا.
- هێزی ئاکواریمێری، ویکیپیدیا.
- Mutriku Breakwater Wave Plant, Wikipedia, and Pacific Northwest National Laboratory, Tethys, Mutriku wave power plant.
- Wave Hub، ویکیپیدیا.
- CorPower Ocean، ویکیپیدیا، و CorPower Ocean (2026)، پێشەنگی جیهانی DNV بۆ تەکنەلۆژیای وزەی شەپۆل.
- وڵاتی ئیسپانیا. خوێندگای گشتیی ڕاپۆرتەکانی پرۆگرام.
- Lazard (June 2026). بڕی وزەی بەرزکراوەوە، وەشانە 19.
- Local Solar System دامەزراوە دیواری خولەک: مۆدێلی کراوە و پێوەر، پشتێنی وزەی خۆر بە 0.19 دۆلار بۆ هەر کیلۆوات کاتژمێرێک.
- ئیسلای لیمپێت، ویکیپیدیا: 250 کیلۆوات بەنداوی ئاوی شەقامی کە لە ساڵی 2000دا بە گرێدراوی گڕکانەکە و لە ساڵی 2011دا هەڵوەشێنرا.
- Wave Dragon، ویکیپیدیا: 1:4.5 بەرھەمێکی پێشکەوتوو لە نیسوم برێدینگ، 2003 بۆ 2010.
- BiMEP (2026). بی مێپ ئامێری نوێی ئاوەڵاوی IDOM پێشکەش دەکات: مارمۆک-ئە5 کە بە ئاوی دەجوڵێت، وە وەرگێڕانی پێشووتر لە ساڵی 2016 بۆ 2019 تاقی کراوەتەوە.
- تیۆری شەپۆلی هەوا و توربینەکەی ویلس، ویکیپیدیا: ئۆبێرەکانی گەردیلە لە ژێر شەپۆلەکاندا، و توربینێکی هەوا کە بە هەمان شێوە لە هەردوو ئاراستەدا دەجوڵێت.