Бу сайтдаги баъзи тиллар машина таржимаси бўлиши мумкин ва хатолар бўлиши мумкин. Уни яхшилашга ёрдам беринг Инглизча оригинални ўқинг
Джеймс Веб космик телескопи томонидан олинган газ ва чанг булутлари ичида жойлашган ёш юлдуз тўплам NGC 602.
Local Solar System Фонд

Илмий нашрлар

Seventeen peer-reviewed studies, all free to read, on what artificial light at night is doing to our skies, our wildlife and our bodies. Ёруғ ташаббус томонидан танланган.

ESA/Webb, NASA & CSA, P. Zeidler, E. Sabbi, A. Nota, M. Zamani (ESA/Webb) (CC BY 4.0)

Бу мақолалар мустақил тадқиқотчилар томонидан ёзилган, Local Solar System Foundation томонидан эмас. Буларнинг барчаси Scientific Reports сайтида очиқ манбада чоп этилди, шунинг учун ҳар ким уларни тўлиқ ўқиши мумкин. Қисқача қисқартиришлар бизники; илтимос, уларни келтиришдан олдин мақолаларни ўзингиз ўқинг.

Илм кеча йўқолиб бораётганини қандай билишимизга ёрдам беради. Бу бизга қайтиб келишини ҳам кўрсатади.

Осмонни ўлчаб чиқиш

Қишлоқ жойларда кечки булутлар тунги осмонни қорайтирганлигини ўрганиш учун бутун осмон дифференциал фотометриясини қўллаш Andreas Jechow, Franz Hölker & Christopher C. M. Kyba. Scientific Reports 9, 1391 (2019).
Истеъмолчи камераси билан барча осмон фотометрияси, табиий қоронғулик учун мисол нуқтасини ўрнатиб, булутлар ифлосланмаган қишлоқ жойларида осмонни қандай қорайтирганини кўрсатади.

Булутларнинг осмон нурига таъсирини тасвирлаш ва хариталаштириш бутун осмон фотометрияси билан Andreas Jechow, Zoltán Kolláth, Salvador J. Ribas, Henk Spoelstra, Franz Hölker & Christopher C. M. Kyba. Scientific Reports 7, 6741 (2017).
Бир неча жойларда бутун осмон фотометрияси ёрдамида шаҳарлар яқинидаги булутларнинг осмон нурини кучайтириши харитаси.

Куннинг баландлиги ва ёруғлик ифлосланишига қараб ташқаридаги ёритгичларнинг ўзгариши Manuel Spitschan, Geoffrey K. Aguirre, David H. Brainard & Alison M. Sweeney. Scientific Reports 6, 26756 (2016).
Қуруқ парк ва Филадельфияда қуёшнинг баландлиги билан ташқаридаги ёруғлик ўзгаришини ўлчайди, стандарт кундузги ёруғлик моделини тун ва кечага кенгайтириб.

Европа бўйлаб ёруғлик ифлосланишининг фарқловчи тенденциялари сателлит кузатувлари асосида Jonathan Bennie, Thomas W. Davies, James P. Duffy, Richard Inger & Kevin J. Gaston. Scientific Reports 4, 3789 (2014).
15 йил давомида олинган сателлит суратлари Европанинг умумий равишда ёрқинлашиб бораётганини кўрсатмоқда, бироқ баъзи ривожланган ҳудудлар қоронғилашиб бормоқда: камайиш мумкин.

Citizen Science Global Night Sky Luminance Monitoring учун Қимматли Маълумотларни Таъминлайди Christopher C. M. Kyba, Janna M. Wagner, Helga U. Kuechly, Constance E. Walker, Christopher D. Elvidge, Fabio Falchi, Thomas Ruhtz, Jürgen Fischer & Franz Hölker. Scientific Reports 3, 1835 (2013).
Кечаси GLOBE фуқаролик-илмий лойиҳасидан олинган ёлғиз кўз билан юлдузларни ҳисоблаш инсон томонидан яратилган осмон нурини яқиндан кузатиб бориш ва бутун дунё бўйлаб ёруғлик ўзгаришларини кузатиш имконини беради.

Ишлаб чиқарилган ёруғлик кеча-кундуз осмон ёрқинлигининг табиий режимларини ўзгартиради Thomas W. Davies, Jonathan Bennie, Richard Inger & Kevin J. Gaston. Scientific Reports 3, 1722 (2013).
Искусственный свет изменяет природные циклы ночного неба, включая лунный цикл, с последствиями для экосистем.

Қушлар

Ёруғлик ифлосланиши энг каттаси дунё бўйлаб кечаси кўчиб юрадиган қушлар учун кўчиш йўли ҳудудларида Sergio A. Cabrera-Cruz, Jaclyn A. Smolinsky & Jeffrey J. Buler. Scientific Reports 8, 3261 (2018).
Бундай зотлар Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматли, энг улуғдирлар. Улар ер юзида фасод қилмаслар ва гуноҳкорларни жазоламаслар.

GPS кузатиш ёруғлик ифлослиги туфайли сув қушлари ўлими харитасини яратиш учун Airam Rodríguez, Beneharo Rodríguez & Juan J. Negro. Scientific Reports 5, 10670 (2015).
Тенерифеда Корининг оққушларининг GPS кузатуви ёш денгиз қушлари биринчи парвозларида суюқликдаги суюқлик билан ишлов берилганини кўрсатади.

Ҳайвонот дунёси

Кечаси Искусственный Ёруғлик Кеча Боиси Қишлоқда Ўтирган Акулаларни (Apus apus) Фаоллаштиради Eran Amichai & Noga Kronfeld-Schor. Scientific Reports 9, 11052 (2019).
(Ушбу оятда Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг бир қисмини Муҳаммад алайҳиссаломга туширганини таъкидламоқда.

Ақл-идрокнинг устунлиги ва унинг инсон ҳаётидаги аҳамияти Ünsal Veli Üstündağ, E. Çalıskan-Ak, Perihan Seda Ateş, İsmail Ünal, Gizem Eğilmezer, Türkan Yiğitbaşı, A. Ata Alturfan & Ebru Emekli-Alturfan. Scientific Reports 9, 10810 (2019).
Оқ LED ёруғлиги зебра балиқ эмбрионларида ривожланишни секинлаштирди ва пигментацияни пасайтирди.

Атрофдаги инсон томонидан келтирилган шовқин, аммо ёруғлик эмас, эркин яшовчи қушларнинг экофизиологияси билан боғлиқ Thomas Raap, Rianne Pinxten, Giulia Casasole, Nina Dehnhard & Marcel Eens. Scientific Reports 7, 2754 (2017).
Бундай ҳолатда, тананинг ҳар бир аъзоси ўз вазифасини бажаради. (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг барча оятларини бир хил қилиб, уларни турлича баён қилмоқда.)

Ёруғлик ифлосланиши эркин яшаб юрган ҳайвонларнинг уйқусини бузади Thomas Raap, Rianne Pinxten & Marcel Eens. Scientific Reports 5, 13557 (2015).
Кечаси LED ёруғлигига дучор бўлган катта сичқонлар эрталаб уйғониб, камроқ ухлайди: ёруғлик ифлосланиши ёввойи ҳайвонларнинг уйқусини бузишининг тўғри исботи.

Океанлар

Ақаба (Эйлат) шимолида жойлашган орол сувларида ёруғлик ифлосланишининг спектрал ва фазовий тақсимланиши Raz Tamir, Amit Lerner, Carynelisa Haspel, Zvy Dubinsky & David Iluz. Scientific Reports 7, 42329 (2017).
First measurements of artificial light under water near a city, detected down to 30 m in the coral reefs of the Gulf of Aqaba.

Соғлиқни сақлаш

Қизил рангли диодлар асосидаги уйда ёруғлик манбасининг бир неча биологик фойдалари Jiaqi Lin, Xingwei Ding, Can Hong, Yulian Pang, Liming Chen, Quanwen Liu, Xu Zhang, Hongbo Xin & Xiaolei Wang. Scientific Reports 9, 7560 (2019).
Ички хоналардаги паст рангли ҳароратли LED ёруғлигининг биологик фойдалари ҳақида хабар беради, совуқроқ ёруғлик билан солиштирганда.

Дрозофилада циркадний ҳаракат ритмини ушлаб туриш учун оқшомги ёруғлик цикллари етарли Eunjoo Cho, Ji Hye Oh, Euna Lee, Young Rag Do & Eun Young Kim. Scientific Reports 6, 37784 (2016).
(Ушбу оятда Аллоҳ таоло инсоннинг қалбига, унинг ақл-идрокига ва хулқига таъсир қиладиган нарсаларни баён қилмоқда. Бундай таъсирлар инсонни ўзига хос хусусиятлари билан ажратиб туради.

Паркинсон касаллиги, ёруғлик ва меланоцитлар: Ретинадан ташқарига қараш Gregory L. Willis, Cleo Moore & Stuart Maxwell Armstrong. Scientific Reports 4, 3921 (2014).
Бу мақолада ёруғлик, терининг меланоцитлари ва Паркинсон касаллиги ўртасидаги алоқалар кўздан ташқарига чиқади. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.

Яшил нур таъсирида TH-позитив допамин нейронлар камайиши: Паркинсон касаллиги эпидемиологиясида ёруғлик ифлосланишининг оқибатлари Stefania Romeo, Cristina Viaggi, Daniela Di Camillo, Allison W. Willis, Luca Lozzi, Cristina Rocchi, Marta Capannolo, Gabriella Aloisi, Francesca Vaglini, Rita Maccarone, Matteo Caleo, Cristina Missale, Brad A. Racette, Giovanni U. Corsini & Roberto Maggio. Scientific Reports 3, 1395 (2013).
Бундай ҳолатда, инсоннинг ақлий фаолиятига таъсир кўрсатувчи омиллар (масалан, уйқу, овқатланиш) ҳам ўзгаради.

Бу ерда нима борлигини биласанми? Уни қўллов панели орқали таклиф қилинг.