Zvinyorwa zvesainzi
Zvidzidzo zviviri zvacho zvakaongororwa nevaverengi, zvese zviri nyore kuverenga, nezve izvo zvinoitwa nevanhu pazuva uye nezuva, zvinoitika kune nyika yedu, kuhupenyu hwedu hwekunze uye muviri wedu.
ESA/Webb, NASA & CSA, P. Zeidler, E. Sabbi, A. Nota, M. Zamani (ESA/Webb) (CC BY 4.0)
Izvi zvinyorwa zvakanyorwa nevanhu vakazvimirira, kwete ne Local Solar System Foundation. Zvese zvakaburitswa zvakavhurika mu Scientific Reports, saka chero munhu anogona kuzviverenga zvachose. Zvimwe zvinyorwa zvinotibatsira kuti tinzwisise zvakadzama zvinhu zviri munyaya iyi.
Science ndiyo nzira yedu yekuziva kuti mangwanani ari kupararira. Izviwo ndezvipi zvatichaziva kana kuti nguva yacho yasvika.
Kuongorora nyika
Using all-sky differential photometry to investigate how nocturnal clouds darken the night sky in rural areas Andreas Jechow, Franz Hölker & Christopher C. M Kyba. Scientific Reports 9, 1391 (2019). All-sky photometry nekamera yemushandisi inoratidza kuti sei ma clouds anodziya nyika panzvimbo dzakachena, zvichiita kuti zvive nyore kuongorora hupenyu hwezuva.
Imaging and mapping the impact of clouds on skyglow with all-sky photometry Andreas Jechow, Zoltán Kolláth, Salvador J. Ribas, Henk Spoelstra, Franz Hölker & Christopher C. M Kyba. Scientific Reports 7, 6741 (2017). Mapikicha ekuti sei ma clouds achiwedzera kuoma kwezuva kumaguta, nekushandisa photometry yepasi rose panzvimbo dzakasiyana.
Variation of outdoor illumination as a function of solar elevation and light pollution Manuel Spitschan, Geoffrey K. Munyori: David H. Aguirre Brainard & Alison M. Sweeney. Scientific Reports 6, 26756 (2016). Inoongorora kuti sei mhepo yekunze ichichinja nesimba rezuva munzvimbo yakaoma uye muPhiladelphia, ichiwedzera standard daylight model kuenda ku twilight nenight.
Contrasting trends in light pollution across Europe based on satellite observed night time lights Jonathan Bennie, Thomas W. Davies, James P. Duffy, Richard Inger & Kevin J. Gaston. Scientific Reports 4, 3789 (2014). Satellite mapikicha anopfuura makore 15 anoratidza kuti Europe iri kutonhora zvakanyanya, asi dzimwe nzvimbo dzakabudirira dziri kutonhora: kuderera kuripo.
Citizen Science Provides Valuable Data for Monitoring Global Night Sky Luminance Christopher C. M Kyba, Janna M. Wagner, Helga U. Kuechly, Constance E. Walker, Christopher D. Elvidge, Fabio Falchi, Thomas Ruhtz, Jürgen Fischer & Franz Hölker. Scientific Reports 3, 1835 (2013). Zvita zvemaoko-ekuona zvinyorwa kubva kuGLOBE at Night citizen-science project zvinotevera zvakagadzirwa nezuva uye zvinogona kuona mafambiro ezuva pasi rose.
Artificial light alters natural regimes of night-time sky brightness Thomas W. Davies, Jonathan Bennie, Richard Inger & Kevin J. Gaston. Scientific Reports 3, 1722 (2013). Chiedza chevanhu chinochinja zvakasikwa zvirongwa zvezuva nezuva, kusanganisira chimiro chemwedzi wezuva, uye zvinokonzera matambudziko ezvematongerwo enyika.
Zvinhu
Kukanganisa kwezuva kunokonzerwa zvikuru nenzvimbo dzekufamba kwezvisikwa zvinofamba nezuva pasi rose Sergio A. Cabrera-Cruz, Jaclyn A. Smolinsky & Jeffrey J. Buler. Scientific Reports 8, 3261 (2018). Kutonhora kwezuva kunokonzerwa zvikuru nenzvimbo dziri kutenderera nendege dzevafambisi-vanobva kumativi ose epasi, uye zvinokonzera matambudziko akawanda.
GPS tracking for mapping seabird mortality induced by light pollution Airam Rodríguez, Beneharo Rodríguez & Juan J. Negro. Scientific Reports 5, 10670 (2015). GPS tracking ye Cory’s shearwater flydglings paTenerife inoratidza kuti vadiki vesebirds vekunze vanoiswa nezuva rakagadzirwa nevanhu pakutanga kwendege yavo.
Zvisikwa
Artificial Light at Night Promotes Activity Throughout the Night in Nesting Common Swifts (Apus apus) Eran Amichai & Noga Kronfeld-Schor. Scientific Reports 9, 11052 (2019). Mazuva ano, magetsi akagadzirwa nevanhu anochengeta zvipfuyo zvemusango zviripo nguva dzose.
White LED Light Exposure Inhibits the Development and Xanthophore Pigmentation of Zebrafish Embryo Munyori wechiGiriki, munyori wechiGreek, munyori wechiLatin, munyori wechiGermanic, munyori wechiFrench, munyori wechiSpanish, munyori wechiRussian, munyori wechiChinese. Ata Alturfan & Ebru Emekli-Alturfan. Scientific Reports 9, 10810 (2019). White LED magetsi akaderera kusimudzira uye pigmentation mu zebrafish embryos.
Ambient anthropogenic noise but not light is associated with the ecophysiology of free-living songbird nestlings Thomas Raap, Rianne Pinxten, Giulia Casasole, Nina Dehnhard & Marcel Eens. Scientific Reports 7, 2754 (2017). Muvadiki vematanda, mhepo yemugwagwa asi kwete magetsi yakashandiswa sechikonzero chekuora mwoyo. Anobatsira counterpoint: kwete ese mhedzisiro inokonzerwa nezuva.
Light pollution disturbs sleep in free-living animals Thomas Raap, Rianne Pinxten & Marcel Eens. Scientific Reports 5, 13557 (2015). Great tits akasangana LED magetsi pazuva vakabva abuda kare uye yakafukidzwa zvishoma: yakananga chokwadi kuti mhepo pollution anokanganisa kuzorora muzvinyama zvesango.
Oceans
The spectral and spatial distribution of light pollution in the waters of the northern Gulf of Aqaba (Eilat) Raz Tamir, Amit Lerner, Carynelisa Haspel, Zvy Dubinsky & David Iluz. Scientific Reports 7, 42329 (2017). Kutanga ongororo yezuva rakagadzirwa pasi pemvura munharaunda yeguta, yakaonekwa kusvika ku30 m mumigwagwa mikuru yeGulf of Aqaba.
Hutano
Mazhinji biology mibairo yepasi color tembiricha light-emitting diodes zvichibva normal indoor kupisa chigadzirwa
Jiaqi Lin, Xingwei Ding, Can Hong, Yulian Pang, Liming Chen, Quanwen Liu, Xu Zhang, Hongbo Xin & Xiaolei Wang. * Zvinyorwa zvesainzi * 9, 7560 (2019).
Inotaura nezvemabasa ezvehutano anowanikwa nekushandisa LEDs dzakachena dzemagetsi, kana zvichienzaniswa nezvinopisa.
Cycles of circadian illumination are sufficient to entrain and maintain circadian locomotor rhythms in Drosophila Eunjoo Cho, Ji Hye Oh, Euna Lee, Young Rag Do & Eun Young Kim. Scientific Reports 6, 37784 (2016). Nekushandisa chiyero chinonzi circadian illumination, zvinoratidzwa muzvipuka zvemafruit kuti zvakagadzirirwa zvakasiyana-siyana LEDs zvinogona kupisa zuva nezuva pasina kukuvadza zvakanyanya kweawa yemuviri.
Parkinson’s Disease, Lights and Melanocytes: Looking Beyond the Retina Gregory L. Willis, Cleo Moore & Stuart Maxwell Armstrong. Scientific Reports 4, 3921 (2014). A paper proposing links between light, skin melanocytes and Parkinson’s disease beyond the eye. A hypothesis kupfuura yakasimbiswa chiratidzo.
Bright light exposure reduces TH-positive dopamine neurons: implications of light pollution in Parkinson’s disease epidemiology Stefania Romeo, Cristina Viaggi, Daniela Di Camillo, Allison W. Vatambi vekutanga vakaonekwa mumutambo uyu vanosanganisira: Brad A. Willis, Luca Lozzi, Cristina Rocchi, Marta Capannolo, Gabriella Aloisi, Francesca Vaglini, Rita Maccarone, Matteo Caleo, Cristina Missale. Racette, Giovanni U. Corsini & Roberto Maggio. Scientific Reports 3, 1395 (2013). Mumishonga yekurapa, chirwere cheParkinson’s chinowanzoshandiswa kuongorora zvirwere zvepfungwa zvakadai seAlzheimer’s disease, Parkinson’s disease, uye Alzheimer’s disease.
Unoziva here kuti pane imwe dzidzo inotaura nezvenyaya iyi? Kukurudzira ichi kuburikidza contribution board.