سەردانکەری وەرزەکان
. زهوی، بەرزی خۆر و درێژی ڕۆژ بۆ هەر شوێنێک و کاتژمێرێک
ESO/S. Guisard (www.eso.org/~sguisard) (CC BY 4.0)
سەردانکەری وەرزەکان
ئەمە چیە؟ بۆچی هاوینەکان گەرمن و زستانەکان سارد؟ مەودای جوڵەی زەوی هەڵدەگەڕێت، بۆیە لە ماوەی ساڵێکدا هەر شوێنێک خۆر بەرزتر یان نزمتر دەبینێت لە ئاسماندا، وە بۆ کاتژمێرێکی زیاتر یان کەمتر. ئەم ئامرازە ئەوە نیشان دەدات بۆ هەر شوێنێک و هەر ڕۆژێک.
چۆن بەکاری دەهێنیت: شارەکەت هەڵبژێرە لە ژێر "شوێنەکەت" (یاخود درێژی هێڵەکە ڕاکێشە)، پاشان ڕۆژی دیاریکراو ڕاکێشە یان دانە بەستەری هەینی دابنێ. 3D زەوی ڕابکێشە بۆ گێڕانەوەی.
شوێنەکەت: London
تەماشای خۆر بکە چۆن مامەڵە دەکات لەو شوێنەی کە تۆ دەژیت، لە ڕۆژی هەڵبژاردندا.
برەوی خۆت یەکەمجار پرسیارت لێدەکات. شوێنەکەت تەنها لەسەر ئەم لاپەڕەیە بەکاردەهێنرێت بۆ ئەنجامدانی کۆدەکان. هەرگیز بەجێناهێڵرێت یان نانێرێت بۆ هیچ شوێنێک
- خۆرهەڵات
- خۆرئاوابوون
- ڕووناکی ڕۆژ
- خۆر بەرزترینە لە
- بەرزترین زوویی خۆر
لیستی شارەکان: ناوی جیۆگرافی (جیۆنامێز. ئۆرگ)، CC BY 4.0. خۆرهەڵات، خۆرئاوا و شوێنی خۆر: فۆرمەکانی ژمێرەری خۆر لە تاقیگەی چاودێریکردنی جیهانی NOAA، لە ج. میۆس، ئەلگۆریتمە ئەسترۆنۆمیەکان. خۆرهەڵات و خۆرهەڵات کاتێکە کە لایەکی سەرەوەی خۆر بە ئاسۆیەکەوە دەکەوێت، ڕێگە دەدات بە شێوازێک هەوا ڕووناکی بکێشێت، بۆیە ڕۆژانی کەمێک درێژتر دەدەن لە وێنەی هیدروجێنتیکی سەرەوە. ناوچەی کات لە برەودەرەکەتەوە دێت
درێژی ڕۆژ لێرەدا هیومێترییە (ناوچەی خۆر لەسەر ئاسۆیەکی ساف). هەوا ڕووناکی خۆر دەجوڵێت، بۆیە ڕۆژە ڕاستەقینەکان چەند خولەکێکی درێژترن.
ئەمە تاقی بکەەوە
- شارەکەت هەڵبژێرە، پاشان "هەواڵی مانگی شوبات" و "هۆکاری مانگی تشرینی دووەم" بدە.ئاگاداری: درێژترین ڕۆژت چەندە لە کورتترین ڕۆژت درێژترە؟ هەرچی دوورتر بیت لە ئیکۆنۆم، ئەوەندە جیاوازیەکە گەورە دەبێت.
- کێتۆ هەڵبژێرە، لەسەر ئیکۆتۆر و پاڵ بنێ بۆ یاریکردن.ئاگاداری: ڕۆژ نزیکەی 12 کاتژمێر دەخایەنێت لە هەموو ساڵێکدا و نیوەڕۆش هەمیشە خۆر بەرزە. نزیکی ئیکۆتۆر کەشوهەوا باران بارین هەیە، نەک ڕووناکی ڕۆژ.
- ڕێیکۆیک هەڵبژێرە و "جوون سولستیک" بدە.ئاگاداری: خۆر پاش نیوە شەو دادەبەزێت و دووبارە پێش کاتژمێر 3ی بەیانی هەڵدێت، وە هەرگیز تەواو تاریک نابێت. لە باکوری دەوری ئارکتیک (66.6°N)دا هیچ کاتێک دادەنیشێت
- کێشانی پاڵنەر بۆ 0°، پاشان بۆ 90°ئاگاداری: بەبێ هەڵکشانی زەوی، هەموو ڕۆژێک 12 کاتژمێر درێژ دەبێتەوە لە هەموو شوێنێکدا و کەشوهەوا نامێنێت. بە هەڵکشانی زۆر گەورەوە، وەک ئۆرانە کە لەسەر لایەکی خۆیدا هەڵدەکشێت، کەشوهەوا دەبێتە خراپترین
چەند دوورە لە باکوور یان باشورەوە لە ئیکۆنۆم، لە 0° لە ئیکۆنۆم بۆ 90° لە باکووری یاخود باشوری پۆل. لەندەن نزیکەی 51.5° باکورە؛ سیدنی نزیکەی 33.9° باشورە
چەند دوورە کە مەودای جوڵەی زەوی لە بەراورد بە ڕێگای دەوری خۆر: نزیکەی 23.4°. ئەو هەڵدانە، نەک دوریی ئێمە لە خۆرەوە، هۆکاری وەرزەکانە
زیاتر لە وشیارکردنەوە →درێژی هێڵ کە خۆر ڕاستە لە سەرەوە لە نیوەڕۆدا لە ڕۆژێکی دیاریکراودا. لە 23.4° باکور لە مانگی جونەوە بۆ 23.4° باشور لە مانگی دسمبر و دواوە دەگۆڕێت
زیاتر لە وشیارکردنەوە →The two days a year, around 21 June and 21 December, when the Sun reaches its farthest north or south. ڕۆژانی درێژ و کورتیان بۆ دەهێنن
زیاتر لە وشیارکردنەوە →دوو ڕۆژ لە ساڵدا، نزیکەی 20ی مارس و 22ی سێپتەمبەر، کاتێک خۆر لەسەرەتای ئیستوارە و ڕۆژ و شەو لە هەموو شوێنێکدا یەکسانن.
زیاتر لە وشیارکردنەوە →کاتژمێرێک کە خۆر بەرزترین پلەی خۆی لە ئاسماندا هەیە. لەسەر سەعاتەکە زۆرجار 12:00 نیە، لەبەر ئەوەی شوێنی کاتی و کاتەکانی هاوین جیاوازن.
لە نزیکی پۆلەکانەوە خۆر دەتوانێت بۆ هەموو 24 کاتژمێرەکە لە هاویندا (ڕۆژی نیوە شەو) و لە زستاندا هەموو ڕۆژێک لە ژێر افقدا بمێنێتەوە (شەوی پۆل).
جێبە زانیاریەکان (ناوچەی گۆڕینی نوسراو)
| _هەڵوەشاندنەوە | یەکسان | مانگی شەش | مانگی دوازدە |
|---|---|---|---|
| 0° نۆ | 12 هه | 12 هه | 12 هه |
| 23,44° نۆ | 12 هه | 13,4 هه | 10,6 هه |
| 40° نۆ | 12 هه | 14,8 هه | 9,16 هه |
| 51,5° نۆ | 12 هه | 16,4 هه | 7,6 هه |
| 60° نۆ | 12 هه | 18,5 هه | 5,51 هه |
| 66,56° نۆ | 12 هه | 24 هه | 0 هه |
| 80° نۆ | 12 هه | 24 هه | 0 هه |
ئامرازەکان و وانەکان تەنها بۆ فێربوون بەکاردەهێنرێن. نابێت بەکاربهێنرێن بۆ گەڕان، پلانی ئەرک یان هەر بڕیارێکی کارگێڕی. گواستنەوەی بڕوانامە بێ پارەیەو پشتگیری ناکرێت نوسراوەکانی پەروەردەیی بخوێنەوە