ئاسمانی شەو و پیسبوونی ڕووناکی
کاتالۆگی ڕاستەقینەی ئەستێرە. پەڕگەى پیسبوونی ڕوناکی هەڵبگرە و تەماشاى نەمانی ئەستێرەکان بکە
ESO/S. Guisard (www.eso.org/~sguisard) (CC BY 4.0)
ئاسمانی شەو و پیسبوونی ڕووناکی
ئەمە چیە؟ چرای شەقامەکان، بیناکان و نیشانەکان ئاسمانی شەو ڕووناک دەکەنەوە، ئەو ڕوناکییەش ئەستێرەکانی لاوازتر دەشارێتەوە. ئەم ئامرازە ئەستێرە ڕاستەقینەکان لە کاتالۆگی ئەستێرەکاندا نیشان دەدات و چەندێکیان نامێنن کاتێک ئاسمان ڕووناک دەبێتەوە، لە شوێنێکی تاریکەوە بۆ ناوەڕاستی شار.
چۆن بەکاری دەهێنیت: پێناسەیەک هەڵبژێرە کە زۆر بە سماوی خۆت دەچێت، یان کێشانی لاشە بۆ پیسبوونی ڕووناکی. بینینەکە بکێشە بۆ ئەوەی سەیری بکەیت
ئاسمانت تا چەند تاریكە؟
ئەو وێنەیە هەڵبژێرە کە وەک ئاسمانی ئەو شوێنەی کە تۆ دەژیت دەردەکەوێت. هەر وێنەیەک ئەستێرەی ئۆریۆن نیشان دەدات کە دەتوانیت لە ئەو ئاستەدا ببینیت.
شوێنی ئەستێرەکان و ڕووناکییان لە کاتالۆگی ئەستێرە دیارەکانی یەڵەوە. شوێنەکەت هەرگیز تۆمار ناکرێت
ئەمە تاقی بکەەوە
- لە پلەی 1 دەست پێبکە (وێبسایتێکی تاریک) و بە خێرایی بیکێشە بۆ 9.ئاگاداری: لە نزیکەی 9000 ئەستێرە لە سەرتاسەری ئاسماندا، تەنها نزیکەی 400یان ماون لە ناوەڕاستی شارێکدا و تەنیا نیوەی ئاسمان لە سەرتدایە لە هەر کاتێکدا.
- ئۆریۆن هەڵبژێرە و ئاستی 4 و 8 بەراورد بکەئاگاداری: شێوەی ناوداری ژیان دەپارێزێت، بەڵام ئەو ئەستێرانەی کە پڕی دەکەنەوە و شەقامی شیری پشتەوەی، نامێنن.
- لە شەوی داهاتووی ڕووناکدا کە مانگ نەبینرێت، بچنە دەرەوە دوور لە ڕوناکی ڕاستەوخۆ و 20 خولەک چاوەڕێ بکەن تا چاوەکانت ڕێکبکەون.ئاگاداری: وێنەیەک لەوێ بدۆزەوە کە لەگەڵ ئەوەی کە دەیبینیت هاوشێوەیە: ئەمە نزیکەی ئاستی بورتڵە. وێنەکان ناوچەی ئۆریۆن نیشان دەدەن؛ هەر گروپێکی ناسراو لە ئەستێرە کاردەکات
بیرۆکەی پشتەوەی
کێ دەتوانێت چی بکات؟
پیسبوونی ڕووناکی ئاسانترین پیسبوونە بۆ چارەسەرکردنی: بیخەەوە و لە ناو دەبات. ڕوناکیەکانی دەرەوە بە خوارەوە بنێ و بیانپارێزە، بلبەکانی ڕەنگی گەرم بەکاربهێنە، ئەو ڕوناکییانەی کە کەس پێویستی پێیان نییە دابخەن.
سەرچاوە: شوێنی ئەستێرە و ڕووناکی لە کاتالۆگی ئەستێرەکانی یەڵ (5ەمین بڵاوکردنەوە). پلەی ئاسمان و تاریکترین ئەستێرەکان لە ج. ئی. بورتڵ، "هەندێک زانیاری لەسەر بەراوردکاری ئاسمانی تاریک"، ئاسمان و تەلەسکۆپ، تشرینی دووەمی 2001. ئامۆژگاری ڕوناکی: ئاسمانی تاریک نێودەوڵەتی. شوێنەکەت هەرگیز داوا ناکرێت یان دەپارێزرێت.
ڕووناکی دروستکراو کە ڕووناکی دەدات لەوێدا کە پێویستی پێناکرێت، بەتایبەتی بۆ ئاسمان. هەموو ئاسمانی شەو ڕووناک دەکاتەوە و ئەستێرەکان دەشارێتەوە.
زیاتر لە وشیارکردنەوە →پلەی 1 بۆ 9 کە تا چەند ئاسمانی شەو تاریکە، لەلایەن ئەفسانەی ئەستێرناسی جۆن ئی. بورتڵەوە بڵاوکراوەتەوە لە ساڵی 2001دا پلەی 1 تاریکترین ئاسمانی زەوییە؛ پلەی 9 ناوەندی شارێکە
زیاتر لە وشیارکردنەوە →پێوانەکە کە ئەستێرناسەکان بۆ ڕووناکی بەکاردەهێنن. ژمارەی گەورەتر مانای لاوازترە: درەوشاوەترین ئەستێرەکان نزیکەی 0 یان 1 پلە بەرزن، وە لاوازترین ئەستێرەکان کە دەتوانیت لە شوێنێکی تاریک ببینیت نزیکەی 7 بۆ 8 پلە بەرزن.
زیاتر لە وشیارکردنەوە →چاوەکانت بە خێرایی هەستیار دەبن لە تاریکیدا. 20 بۆ 30 خولەک دەخایەنێت، وە یەک سەیرکردن لەسەر شاشەی ڕووناک یان چرای سووتێنەر زۆرێک لەو هەستیارییە لادەبات.
جێبە زانیاریەکان (ناوچەی گۆڕینی نوسراو)
| پۆل | تاریکترین ئەستێرە دیارەکان | ئه‌ستێره‌ی دیار (ئاسمانی ته‌واو، شه‌وی ڕوون) |
|---|---|---|
| 1 | 7.8 | 9.093+ |
| 2 | 7.3 | 9.082+ |
| 3 | 6.8 | 9.002+ |
| 4 | 6.3 | 7.008 |
| 5 | 5.8 | 4.103 |
| 6 | 5.3 | 2.319 |
| 7 | 4.8 | 1.267 |
| 8 | 4.3 | 718 |
| 9 | 3.8 | 409 |
ئامرازەکان و وانەکان تەنها بۆ فێربوون بەکاردەهێنرێن. نابێت بەکاربهێنرێن بۆ گەڕان، پلانی ئەرک یان هەر بڕیارێکی کارگێڕی. گواستنەوەی بڕوانامە بێ پارەیەو پشتگیری ناکرێت نوسراوەکانی پەروەردەیی بخوێنەوە